Door Dirk Rochtus
Syrië dreigt als staat uiteen te spatten. Nieuwe spelers verdringen elkaar om nieuwe staatkundige entiteiten op te richten op delen van het Syrische grondgebied. Islamitische Staat (IS) zwaait de plak over bijna de helft van het territorium; de belangrijkste partij van de Syrische Koerden (PYD) bestuurt drie van elkaar afgescheiden kantons aan de grens met Turkije. Tayyip Erdogan, de Turkse president, verkondigt met donderende stem dat hij de oprichting van een Koerdische staat in het noorden van Syrië niet zal dulden. De militaire vleugel van de PYD heeft eind juni de stad Tel Abyad veroverd op IS en zo een landbrug gevormd tussen de Koerdische kantons Kobani en Jazira. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat een Turkse krant als Sabah titelt : 'PYD gevaarlijker dan DAESH' (zoals IS in de Arabische wereld wordt genoemd). Gevaarlijker wellicht omdat er met Rojava, het autonome gebied van de Syrische Koerden, weer een Koerdische staatkundige entiteit bijkomt aan de grens met Turkije (naast de al bestaande Kurdistan Regional Government in Noord-Irak). Gevaarlijk ook omdat dit succesverhaal volgens Ankara de eigen Turkse Koerden nog meer zou kunnen inspireren om autonomie op te eisen. Bovendien heeft de PYD banden met de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) die sinds 1984 strijd levert tegen de Turkse staat.
Turkije kreeg het afgelopen jaar vanuit de internationale gemeenschap het verwijt te slikken als zou het IS ondersteunen of op zijn minst gedogen. De passieve houding die de Turkse regering aannam tegenover de belegering van de Syrisch-Koerdische grensstad Kobani door IS droeg er alvast niet toe bij om deze indruk te ontkrachten. Ankara verdedigde zich met de stelling dat het geen internationaal mandaat had om troepen over de grens te sturen. Dat argument doet het nu blijkbaar niet meer, want de geruchten gonzen dat Turkije militairen zou willen inzetten om in Noord-Syrië een bufferzone van 70 mijl breed en 20 mijl te creëren. De aanleiding ervoor is de vluchtelingenstroom die op gang kwam na de verovering van Tel Abyad door de Koerden. Turkije wil met een bufferzone iets gelijkaardigs vermijden als het tot nieuwe gevechten zou komen tussen IS en PYD in het gebied tussen Kobane en het westelijk gelegen Koerdische kanton Afrin. Nu al vangt Turkije meer dan twee miljoen Syrische vluchtelingen op.
Of het daadwerkelijk tot een Turkse interventie in Noord-Syrië komt, is zeer de vraag. De Turkse bevolking is er niet happig op dat haar land verder mee in het Syrische moeras wordt getrokken. Ook de Turkse generaals stellen zich terughoudend op. Beter dan hun burgerlijke oversten zijn ze zich bewust van de dodelijke gevaren die hun soldaten in het vreemde land wachten. De Syrische Koerden zijn ook niet bepaald bereid om de Turkse troepen met bloemen te onthalen. De machthebbers van Turkije beseffen dat ook. Maar achter het gerucht van een dreigende interventie gaat koele politieke berekendheid schuil. De Turkse regering (van lopende zaken) wil Amerika duidelijk maken dat Turkije een veel sterkere partner in de strijd tegen de terreur van IS vormt dan de PYD. Zonder de steun van Washington zouden de Syrische Koerden het heel wat moeilijker krijgen op het terrein. Het kan voor de Turkse regering ook nooit kwaad om de Turken te doen geloven dat de instabiliteit in de regio een sterke binnenlandse hand vereist. De regerende AKP verloor bij de Turkse parlementsverkiezingen van 7 juni haar absolute meerderheid. Sterk leiderschap vertonen zou haar goed van pas komen, mochten er na 45 dagen van vruchteloze pogingen tot regeringsvorming nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven.
Het Syrische regime vecht om zijn overleven, het vanuit Damascus bestuurde Syrië bestaat alleen nog op de landkaart. Twee nieuwe spelers willen hun eigen staat oprichten. Het streven naar een eigen staat in de toekomst is op zich legitiem, of het nu om een kalifaat of om Koerdistan gaat. Wat voor een bewind de machthebbers van een dergelijke staat uitoefenen, bepaalt de legitimiteit van de staat an sich. IS oefent in zijn kalifaat een terreurbewind uit en ontbeert daardoor het morele draagvlak om internationaal erkend te worden. In Rojava echter proberen de Koerden een maatschappelijk bestel op te richten dat in aanmerking komt voor het etiket 'democratisch'. Het is daarom pijnlijk ironisch dat een terreurstaat omwille van machtsbelangen van een andere staat minder wordt tegengewerkt dan een Koerdische staat die zijn sporen verdiend heeft in de strijd voor democratie en tegen terreur.
(Dit artikel verscheen eerder op www.knack.be)
Foto’s © Reporters.
KALIFAAT OF KOERDISTAN ? Valt het Turkse leger binnen in Syrië om er een bufferzone op te richten ? Welk doel dienen de geruchten ? Door Dirk Rochtus Syrië dreigt als staat uiteen te spatten. Nieuwe spelers verdringen elkaar om nieuwe staatkundige entiteiten op te richten op delen van hetLees verder
Eindelijk is het er : een Zuid-Afrikaans festival waarbij de bezoekers kunnen proeven van heerlijke eetgewoontes van de Afrikaners en vooral ook genieten van Zuid-Afrikaanse artiesten die in hun thuisland erg populair zijn. Nergens ter wereld is een taal zo bepalend in het dagelijkse leven als bij de Afrikanerbevolking. HetLees verder
LINT-KONTICH-HOVE De mogelijke komst van een permanente helikopterluchthaven in Lint, op de gronden van AED Studio’s, vlak over het station van Kontich Kazerne is weer in een nieuw stadium getreden. Eerst was er einde 2013 de aanvraag – door de firma Heliventure FTO – bij de gemeente Lint om eenLees verder
Het bezingen van het eigen land, is het bezingen van de wereld. Door Ludo Abicht – www.doorbraak.be . In maart 2010 namen meer dan 5.000 vrienden deel aan de uitvaart van Jean Ferrat in het bergdorpje Antraiges-sur-Volane de Ardèche (ongeveer 500 inwoners). Toen de begrafenisstoet op het dorpsplein aankwam, heersteLees verder
MEDIA EN POLITIEK ANDERS GELEZEN Sta ik alleen met de vaststelling dat de meningsverschillen tussen de EU-instellingen en de lidstaten stilaan onbeheersbaar worden ? Een van de oorzaken is dat de echte bazen wel aan de knoppen draaien maar niet aan de tafel zitten. Europese competitie verenigt niet Dat deLees verder
Open brief door Laurentien van Stede – www.doorbraak.be . Het grote 11 julifeest is achter de rug. 12 juli was het wakker worden met een Belgische kater. Een open brief aan de feestende Vlaming. Gisteren, 11 juli. Zowat in elke stad of dorp vond er een festiviteit plaats, in hetLees verder
De Stad Antwerpen gaf bij monde van schepen Koen Kennis vanochtend een persconferentie om een eerste evaluatie aan te maken van één jaar zondagsopeningen in het toeristische centrum van het district Antwerpen. In een reactie geven Kristof Thijssens van UNIZO Provincie Antwerpen en Nico Volckeryck van UNIZO Antwerpen-Stad aan datLees verder
De leden van KWB Sint-Martinus vieren het 30-jarig bestaan van hun lokaal in de Magdalenastraat. Om dit te vieren organiseert de vereniging een wandelzoektocht. “Van 1 juli tot 30 september kan je deelnemen aan een wandelzoektocht die voor iedereen toegankelijk is,” zegt voorzitter Johan De Hert. Deelnemen aan deze wandelingLees verder
John Crombez kan kiezen : een radicaal socialistisch-multiculturalistische partij uitbouwen, of straks opnieuw met de CD&V regeren. door Boudewijn Bouckaert – www.doorbraak.be . Het Griekse drama heeft dan toch één voordeel : het zorgde voor een ouderwetse maar boeiende links-rechtsclash in de federale Kamer. De marxist van dienst, Dirk VanLees verder
Op de laatste Hovese gemeenteraad van 22 juni 2015 werd er bij het begin van de zitting een extra punt bij hoogdringendheid toegevoegd. Het ging over de tijdelijke vervanging van gemeentesecretaris Luc Vanrusselt. Deze is al enige weken in ziekteverlof (van 27/4/15) en het College van Burgemeester en Schepenen wenstLees verder