Door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be .
Paniek in de controletoren, het Belgische luchtruim een dag leeg. Goed voor de omwonenden, maar wat zegt dat over de intelligentie die onder die toren schuil gaat ? Bitter weinig goed nieuws vrees ik. Dit geklungel verraadt een ondermaatse bemanning én een tanend opleidingsniveau. Ons onderwijs levert aan de ene exit techneuten af, en aan de andere uitgang de softies van de humane wetenschappen. Alsof de ‘exacte’ wetenschap niet humaan is. Maar de scheiding volstrekt zich steeds drastischer : intellectuele creativiteit wordt dan ook een zeldzaam goed. Mijn vermoeden : die black-out van woensdag zal de laatste niet zijn. In echte crisissituaties heb je namelijk een brug nodig tussen ratio en intuitie, rede en gevoel.
De opsplitsing van de 16de eeuwse homo universalis in een zogenaamde linker- en rechterhersenhelft, respectievelijk het terrein van de logische geesten en de dagdromers, leidde via de romantiek tot een tweedeling tussen wetenschap en kunst. Van daaruit gingen kunstenaars zich gedragen als superemotionele en hypersensitieve projectielen, terwijl de meer ‘wetenschappelijk’ ingestelde breinen zich opsloten in de academische bureaucratie en het hokjesdenken. Deze karikaturen tonen aan hoe éénzijdigheid domheid voortbrengt. Zogenaamd gevoelsmensen bakken er even weinig van als pure cijferaars. Het wonder en de oplossing zit een combinatie van beide.
Mijn vermoeden is, dat crashes zoals bij de Belgische luchtvaartleiding te wijten zijn aan een cognitief defect dat ingebakken zit in ons onderwijssysteem : de stempel die men vroegtijdig op zijn brein krijgt. Je bent ofwel een rekenaar, ofwel een creatieveling. Een denker of een doener. Een cijferneuker of een emoot. Je moet vroegtijdig kiezen en je aan die keuze houden, zo verwerf je een diploma. Terwijl nu net de communicatie tussen beiden, in ons eigenste hoofd, de oplossing levert. Zowel de lijntjes kunnen volgen, als erbuiten durven gaan. Analyse én synthese. Het algoritme en de turbulentie.
Bij het overlijden een week geleden van de wiskundige John Forbes Nash, de man die o.m. de speltheorie onderste boven haalde met de fameuze redenering van het Nash-evenwicht, blijkt opnieuw hoe creativiteit en logica met elkaar vervlochten zijn. Bestudeer een Wagnerpartituur, en merk hoe deze hyperromantische operaschrijver wel degelijk een systeem volgde, een complex systeem dat niet zomaar te imiteren maar wel te reconstrueren valt.
Of lees hoe Douglas Hofstadter in zijn boek ‘Gödel, Escher, Bach : an Eternal Golden Braid’ (1979) de fuga’s van J.S. Bach als een brug ziet tussen kwantiteit en kwaliteit, ratio en gevoel. En waarom zijn grote dirigenten vaak mathematici, zoals Ivan Törzs (ex Vlaamse Opera), die wiskunde heeft gestudeerd aan de Princeton University, dezelfde universiteit waar hogervermelde John Forbes Nash zijn geniale inzichten ontwikkelde ? Juist. De kracht van ons brein zit in de dialoog tussen de twee hersenhelften.
En nu horen we zopas dat ons onderwijs geen wiskundeleerkrachten van niveau meer vindt. Dat is symptomatisch voor een bredere spiraal van intellectuele achteruitgang in die zogenaamde kennismaatschappij. Want net de wiskunde is ernst én spel, logica én inventiviteit, wetenschap én kunst. De wonderlijke logica én onvoorspelbaarheid van het schaakspel. Achter alle filosofie, literatuur, kunst, natuurkunde, chemie, kosmologie, zit de wiskunde als eigenfrequentie van ons brein zelf. Ze bevindt zich op de grens van ons weten, en is het enige echte raakpunt van het menselijk brein met het universum. Voor meer details hierover : lees Ludwig Wittgenstein. Of beluister Bach.
Daarom pleit ik voor meer wiskunde in het onderwijs, sterkere wiskunde, hogere wiskunde, gekkere wiskunde, zodat ook aanhangers van de ‘humane’ wetenschappen, de zogenaamde alfa- en gammarichtingen, inzien dat het gevoelsmatige niet irrationeel hoeft te zijn. En dat cijfers vreemde sprongen maken. En dat wiskunde zelfs hier en daar uitmondt in poëzie. Of omgekeerd.
Innovatie zei u ? Dan moet de creativiteit terug gemeengoed worden, en niet alleen een kunstenaarstik. De focus van het Vlaamse onderwijs van de 21ste eeuw zou de nieuwe homo universalis moeten zijn. Het internet is een reusachtige digitale fichenbak, maar daar een weg in vinden vergt mensen die zowel structuur als chaos in één spel weten op te vatten.
Daarom blijf ik geloven in een soort pedagogisch eenheidsmodel, tot een stuk in de humaniora. Een vroegtijdige scheiding van de alfa’s, beta’s en gamma’s, de ‘humanen’ en de ‘exacten’, zal steeds meer leiden tot black-outs in crisissituaties waar het echt begint te spannen,- daar dus waar analytisch vermogen én creativiteit gewenst zijn. Dat doet zich niet alleen in het Belgische luchtruim voor. Maar bijvoorbeeld ook in de klimaatdiscussie. Of tegenover de mondiale uitdaging nummer één, namelijk IS en het terrorisme. Daar is de Westerse intelligence echt de weg kwijt. John Forbes Nash herlezen zou al helpen.
Foto’s © Gazet van Hove.
Waarom de black-out in ons luchtruim veel zegt over de kwaliteit van ons onderwijs Door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be . Paniek in de controletoren, het Belgische luchtruim een dag leeg. Goed voor de omwonenden, maar wat zegt dat over de intelligentie die onder die toren schuil gaat ? Bitter weinigLees verder
Door Bart Maddens – www.deredactie.be . De dag na de verkiezingen pleegde ik op deze website een stuk onder de titel “N-VA mist afspraak met de geschiedenis” (1). Het leverde mij de banbliksems op van heel wat N-VA-ers. Die stoorden zich eraan dat ik glans leek te ontnemen aan hunLees verder
HOVE/MORTSEL Op de laatste gemeenteraad vroeg raadslid Jo Ampe (HB) naar de stand van zaken in verband met de bouwvergunning van een zendmast in de Groenstraat ? “Op 6 mei jl. zagen we in de Groenstraat een bordje hangen, heel onprofessioneel. Het gaat over een bouwvergunning. Is dit een grapLees verder
Het gemeentebestuur van Hove wil het lokale erfgoed in de kijker zetten. Het doet dit op www.filmbankazura.be, de gemeentelijke website www.hove.be en plant drie publicaties over Hoves erfgoed : naast de eerste uitgave over verdwenen erfgoed zijn er in deze reeks nog een boekje over (nog bestaand) roerend en eenLees verder
BOECHOUT Sinds mensenheugenis wordt er kermis gevierd in de wijk Boshoek in Boechout, ergens begin jaren vijftig werd er een “verklede koers” bij gehaald. Maar zelfs dat was niet genoeg – het werd uiteindelijk een stoet : de Narrenstoet. Sinds 1977 heeft de Narrenklub vzw de organisatie van de stoetLees verder
Federaal minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) houdt in haar Henegouwse gemeente Jurbise, op een boogscheut van het Bergen van Elio di Rupo, stand tegen de PS. Haar zus Isabelle deed dat tot voor kort ook, als burgemeester in buurgemeente Lens. Maar de minder bekende van de Galantzussen is netLees verder
Wat gebeurde op de uitreiking van de Arkprijs 2015 staat symbool voor het wegdrijven van een deel van progressief Vlaanderen. Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be De laatste uitreiking van de legendarische Arkprijs van het Vrij Woord werd een pleidooi voor de hoofddoek in scholen en in overheidsfuncties. De anders zoLees verder
Regio Een technische panne in een seinhuis aan Antwerpen-Berchem heeft donderdag voormiddag voor de nodige hinder gezorgd op spoor én weg. Omstreeks 7.15 uur weigerde de computerinstallatie van het seinhuis Antwerpen-Berchem plots alle dienst. De installatie zorgt voor het uitstippelen van de juiste reiswegen en -tijden voor de treinen. Het spoorwegverkeer tussenLees verder
Hove De openbare zitting van de OCMW-raad van woensdag 27 mei stond grotendeels in het kader van de jaarwerking 2014 met het bijhorende verslag alsook deze van het Dienstencentrum met de kwaliteitsplanning 2015. Twee raadsleden waren er niet : Reinilde Berben (N-VA) wegens een medische ingreep en Guy Goyvaerts (HB)Lees verder
De internationale topcellist Peter Martens (Zuid-Afrika) speelt op zaterdag 30 mei 2015 om 20.15 uur tijdens het Bachfestival Edegem 2015 samen met het Orfeo Kamerokest het prachtige celloconcert van Carl Philipp Emanuel Bach in het gezellige kerkje van de Heilige Familie te Edegem-Elsdonk (Kerkplein). Het Orfeo Kamerorkest, een orkest datLees verder