Jacques Claes staat stil bij de verdienste van de jezuïeten bij de vervlaamsing van het onderwijs, naar aanleiding van een boek.
Door Jacques Claes - www.doorbraak.be .
Er is een merkwaardig boek verschenen bij Peeters in Leuven, Bondgenotenlaan, uitgever en boekhandel voor wetenschappelijke geschriften van de universiteit. Hoge kwaliteit. Prijs eveneens, € 49,50. Niet alledaags, want geschreven in het Frans en behandelend de strijd van Vlaamse Jezuïeten voor de vervlaamsing van hun colleges. Titel: 'Les Jésuites et le mouvement flamand. Histoire d'un engagement tardif mais virulent'. Tweehonderd en zeven pagina’s, in voortreffelijk Frans, wetenschappelijk hoog getuned met slierten van voetnoten, over een brandende episode in de Vlaamse ontvoogding. Geschreven door Christian de Borghgrave (°1966), historicus, 'conseiller adjoint à la Chambre de représentants de Belgiqe et collaborateur scientifique bénévole à la Ruusbroecgenootschap (Université d'Anvers)'. Op de cover: Pater Desideer Stracke met een eigenaardige pots op het granieten hoofd, in de schaduw van de IJzertoren: vrij uitgesproken foto op de kop van een strakke, koel geschreven verhandeling. De auteur van zo'n boek doet mij denken aan wat een goede vriend van mij ooit beschreef als het fenomeen van 'les derniers flamands belges d'expression française'. Kom er maar op en om.
Het gewicht van Jezuïetencolleges, wereldwijd van San Francisco tot Buenos Aires en Calcutta - in Vlaanderen vijf stuks - is ieder die hoe dan ook begaan is met onderwijs en cultuur, bekend. Uit de meesterlijke analyse die de Borghgrave van elk van de vijf S.J.-colleges (Aalst, Antwerpen, Brussel Gent en Turnhout. Xaverius in Borgerhout komt later en is van meet af aan Vlaams) maakt, blijkt hoe die instellingen, misschien meer dan andere instituten, rabiate bastions waren van de Belgische francofonie. Bijna voor de hand liggend zond de Franssprekende burgerij haar zonen, als in- of externen, naar die haarden.
Alleen al om te beseffen van waar wij komen, is de lectuur van de Borghgrave's analyses deugddoend. Het is overigens wonderlijk hoe de zaken gelopen zijn: er is zelfs geen verbazing meer over de vanzelfsprekendheid waarmee wij nu op elk niveau Nederlands spreken. Tenzij het Engels geworden is. L'histoire se répète. Nooit vergeet ik het verhaal van mijn vader die op het Sint-Pieterscollege (geen S.J.-college) te Leuven, in 1920, gestraft werd omdat hij op de speelplaats Nederlands sprak. Er liepen overigens verklikkers rond om overtredingen te melden. Vroege vorm van pesten.
'Tardief maar virulent' duiken ze dan op, een handvol Jezuïten van formaat, als een soort linguïstiek-spiritueel commando. Ze zijn diep christelijk (het zijn 24 karaats Jezuïeten), hoog geleerd (doctoren in germaanse of in klassieke talen, past ook bij S.I.) en onverzettelijk in hun standpunten: alleen vanuit de grond van zijn eigen taal kan een volk volwaardig worden. Hun namen staan nog, als pijlers. Desideer Stracke natuurlijk. Minder bekend, maar van groot geestelijk en politiek gewicht Vanopdenbosch. Zachter gevooisd, maar diep indringend van toon Leonce Reypens. De geleerde Poukens ook, classicus en Bollandist geweest. Van Mierlo junior bovendien. Tactisch verder van het hoogste gewicht voor de Vlaamse strijd: Geerebaert die er voor zorgde dat er, toen de vervlaamsing van het secundair onderwijs in Vlaanderen wettelijk doorbrak, Vlaamse handboeken voor Latijn voorhanden waren. En Verschueren die in talloze huishoudens zijn Modern Woordenboek plaats liet nemen naast of in de plaats van de gebruikelijke Petit Larousse illustré.
In 1925 stichtten Stracke, Van Mierlo junior, Poukens en Reypens het Ruusbroecgenootschap met als doel de literaire en theologische studie van de belangrijkste geestelijke, mystieke auteurs, noem maar Ruusbroec en Hadewych, uit ons Nederlands erfgoed.
Van de strijd in de colleges tot het belangrijk wetenschappelijk project van het Ruusbroecgenootschap (nu een bloeiende cel in de Universiteit Antwerpen): één grandioos project van enkelen om door en met taal een volk en een natie (vooral degenen die het zouden leiden, vanuit de colleges) weer tot waardigheid te brengen. Die kon bovendien niet anders zijn dan aansluitend bij een grote christelijke traditie, mannen als Ruusbroec, vrouwen als Hadewych. We staan nu bijna honderd jaar verder. Er zijn inmiddels vele kamers bijgekomen in het Vlaamse huis, maar hun weg blijft, niet slechts berijdbaar en bereden, groots.
Foto © Reporters
Jacques Claes staat stil bij de verdienste van de jezuïeten bij de vervlaamsing van het onderwijs, naar aanleiding van een boek. Door Jacques Claes – www.doorbraak.be . Er is een merkwaardig boek verschenen bij Peeters in Leuven, Bondgenotenlaan, uitgever en boekhandel voor wetenschappelijke geschriften van de universiteit. Hoge kwaliteit. PrijsLees verder
De donkerte voorbij 30 mei – 5 juli 2015 – P.C. Sint-Amedeus, Deurnestraat 252 in 2640 Mortsel MORTSEL Zoals oorlog bij heel wat mensen zijn sporen heeft nagelaten, zo kan de impact van een trauma diepe psychische wonden slaan. Een optelsom van invloeden kan maken dat iemand uit evenwicht raakt,Lees verder
In België zijn seksuele betrekkingen onder 16 jaar verboden. Gelukkig is er Sabien Lahaye-Battheu van Open Vld en de regering-Michel. Door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . Sabien Lahaye-Battheu (Open Vld) heeft een wetsvoorstel klaar om komaf te maken met de discriminatie van de 14- tot 16-jarigen. Ze deed haar verhaalLees verder
HOVE Op de jongste gemeenteraad van 18 mei jl. vroeg groen-links gemeenteraadslid en ex-schepen Jo Ampe (HB) naar de stand van zaken in verband met de aanleg en het onderhoud van de fietspaden in onze gemeente. “We hebben reeds toelichtingen over fiets- en voetpaden gekregen. Hoe past dit in eenLees verder
Meer info en inschrijven in het dienstencentrum, René Verbeecklaan 3 in Hove , tel. 03 / 454 08 37, e-mail : dienstencentrum@ocmwhove.be . 25 jaar dienstencentrum : feestelijke barbecue en Verzoekbox Op donderdag 25 juni wordt het werkjaar om 12.30 uur feestelijk afgesloten met een barbecue. Je krijgt drie stukkenLees verder
Volgens Pieter Bauwens is er nood aan een diep en breed islam- en islamiseringsdebat, we hebben daar allemaal bij te winnen. Door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . Het islamdebat woedt in Vlaanderen, in huiskamers, aan de tapkast, of na verenigingsvergaderingen. Iedereen heeft wel een mening over de islam en het islamisme ofLees verder
’t Periodiekske en De Passant zullen in de toekomst in samenwerking met Kaleidoscoop Mortsel tweemaal per jaar een cultureel aanbod lanceren voor een zeer democratisch tarief. De bedoeling is om zowel in het voorjaar als in het najaar mensen samen te brengen en een gezellige avond te beleven. “De organisatieLees verder
BOECHOUT Op zondag 24 mei jl. ging in de feestzalen “Hof van Reyen” aan de Oude Baan in Boechout het tuinfeest door ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van weekblad ’t Pallieterke. Vanaf 15.00u. verzamelden zo’n 300-tal genodigden voor het feest in de zonovergoten tuin. De Catalaanse Cava werd metLees verder
Het jongste boek van Michel Houellebecq is briljant geschreven, maar hult zich ook bewust in een flou artistique Door Johan Canctorum – www.doorbraak.be . Zopas verscheen de Nederlandse vertaling van Soumission, de jongste roman van Michel Houellebecq, waarin het ondertussen oud geworden wonderkind van de Franse literatuur een beeld schetstLees verder
Enkele vuistregels om tijdens de zomer brandwonden bij kinderen te voorkomen. Zonnebrand Baby’s en kinderen hebben een zeer kwetsbare en gevoelige huid. Die vraagt een specifieke en efficiënte bescherming. Hoe hoger de beschermingsfactor, hoe beter de bescherming. Kies steeds een factor die het best bij het huidtype past. Smeer kinderenLees verder