Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be
De laatste uitreiking van de legendarische Arkprijs van het Vrij Woord werd een pleidooi voor de hoofddoek in scholen en in overheidsfuncties. De anders zo recalcitrante Tom Lanoyes van deze wereld bleven muisstil.
Ik had mezelf voorgenomen om niet meer over de Arkprijs van het Vrije Woord te schrijven. Er gebeuren ergere dingen dan het toekennen van een prijs door de Arkjury waarover Jeroen Brouwers ooit schreef dat ze 'nooit iets anders gedaan hebben dan met ziende ogen blind zijn en met horende oren doof.' Het is tenslotte een niet-onsympathiek initiatief en de winnaar van 2015, Fikry El Azzouzi, is een beminnelijke kerel; een selfmade man bovendien.
Toch wordt er te weinig stilgestaan bij de symboolwaarde van wat op 13 mei in galerij De Zwarte Panter plaatsvond. Symbolisch voor het wegdrijven van een deel van progressief Vlaanderen van de eigen uitgangspunten; symbolisch ook voor het dovemansgesprek dat men 'integratiedebat' noemt.
Winnaar El Azzouzi, die in columns zijn minachting voor vrijzinnigen zoals Etienne Vermeersch niet onder stoelen of banken stak, gebruikte de uitreiking van de Arkprijs om de vrouwen van Baas Over Eigen Hoofd (BOEH!) een podium te geven voor een pleidooi ten faveure va de hoofddoek in alle omstandigheden, dus ook in scholen en publieke loketfuncties.
De Arkprijs werd een betoog voor een sterkere aanwezigheid van godsdienst in de publieke ruimte. Iets dat haaks staat op de door Herman Teirlinck in het leven geroepen prijs waarmee hij literatuur uit 'farizeese handen' wilde houden. Zeker in tijden waarin de islam in steeds meer extremistische wateren belandt en de hoofddoek door extremisten als een vaandel wordt beschouwd.
Met alle respect voor 'drarrie' Fikry El Azzouzi, maar wat bezielt de jury van de Arkprijs om de prijs te geven aan iemand die vooral de gevoeligheden van de eigen religieuze gemeenschap verdedigt ? De symboliek van de Arkprijs 2015 gaat echter veel verder.
Deze Arkprijs illustreert perfect de schizofrene situatie van de Vlaamse culturele wereld en de schrijversgilde. Bij de anders zo recalcitrante auteurs bleef het na 13 mei muisstil. Een schrijver die de euvele moed of de suïcidale oprisping, zou hebben om het mensbeeld van de N-VA en Bart De Wever te verdedigen, veroordeelt zichzelf tot paria in artistieke kringen. Wanneer een schrijver van allochtone afkomst zijn sympathie betuigt met Dyab Abou Jahjah, vrijzinnigen ridiculiseert en imams napraat in het verzet tegen het hoofddoekenverbod of het onverdoofd slachten, is het een held van het vrije woord. En alle Tom Lanoyes van deze wereld blijken plots doofstom.
Ik beweer niet dat een auteur Bart De Wever moet ontzien. Verre van. Alleen stel ik een enorme inconsistentie vast bij een groot deel van de linkerzijde en de culturele goegemeente. Men wil blijkbaar slechts selectief kritisch zijn en spreidt daardoor lafhartig kuddegedrag tentoon. Iets wat zich onvermijdelijk weerspiegelt in de vele irrelevante, politiek correcte, Vlaamse romans of andere artistieke huisvlijt.
De Arkprijs 2015 illustreert ook een tweede pijnlijk fenomeen. Terwijl de Vlaamse culturele elite steeds meer gelijkenis vertoont met het hoofdpersonage van Houellebecqs roman Onderworpen, trekken intellectuelen en kunstenaars met een moslimachtergrond zowat voluit de kaart van hun gemeenschap en geloof.
Misschien heb ik iets gemist, maar ik zie in Vlaanderen geen enkele publieke kunstenaar met moslimroots die openlijk durft te uiten dat god een man made concept is; een groepsfenomeen dat volgens denkers zoals Daniel C. Dennett tot de menselijke natuur behoort.
Stemmen van rebellen, zoals de virtuoze literator Hafid Bouazza in Nederland, weerklinken in Vlaanderen niet. Emancipatie ten aanzien van een paternalistische godsdienst, iets dat ooit zo essentieel was voor links, lijkt ver weg. Het lijkt alsof de moslimgemeenschappen steeds opnieuw stellen : we willen alleen integreren op onze voorwaarden - voorwaarden die een fundamentele aanpassing aan de burgerdemocratie inhouden en die de klok terugdraaien. Dat was de teneur van de gesluierde vrouwen tijdens de uitreiking van de Arkprijs.
De Arkprijs van 2015 is nu al het symbool bij uitstek van de pijnlijke breuklijnen in de samenleving. Misschien toont deze Arkprijs nog iets anders : dat het rebelse of vrije woord steeds minder te vinden is in progressieve hoek.
Foto’s : (c) Gazet van Hove.
Chris Ceustermans is auteur en observator van het stedelijk leven in Antwerpen en Brussel. In 2014 verscheen bij WPG-Manteau zijn roman De Boekhandelaar. In september 2015 verschijnt de roman Koude Oorlogsdromen. http://deboekhandelaar.com .
Wat gebeurde op de uitreiking van de Arkprijs 2015 staat symbool voor het wegdrijven van een deel van progressief Vlaanderen. Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be De laatste uitreiking van de legendarische Arkprijs van het Vrij Woord werd een pleidooi voor de hoofddoek in scholen en in overheidsfuncties. De anders zoLees verder
Regio Een technische panne in een seinhuis aan Antwerpen-Berchem heeft donderdag voormiddag voor de nodige hinder gezorgd op spoor én weg. Omstreeks 7.15 uur weigerde de computerinstallatie van het seinhuis Antwerpen-Berchem plots alle dienst. De installatie zorgt voor het uitstippelen van de juiste reiswegen en -tijden voor de treinen. Het spoorwegverkeer tussenLees verder
Hove De openbare zitting van de OCMW-raad van woensdag 27 mei stond grotendeels in het kader van de jaarwerking 2014 met het bijhorende verslag alsook deze van het Dienstencentrum met de kwaliteitsplanning 2015. Twee raadsleden waren er niet : Reinilde Berben (N-VA) wegens een medische ingreep en Guy Goyvaerts (HB)Lees verder
De internationale topcellist Peter Martens (Zuid-Afrika) speelt op zaterdag 30 mei 2015 om 20.15 uur tijdens het Bachfestival Edegem 2015 samen met het Orfeo Kamerokest het prachtige celloconcert van Carl Philipp Emanuel Bach in het gezellige kerkje van de Heilige Familie te Edegem-Elsdonk (Kerkplein). Het Orfeo Kamerorkest, een orkest datLees verder
Elk jaar voetballen de leerlingen van de Hovese basisscholen voor de felbegeerde Hovese Scholencup. Op zaterdag 6 juni zullen ze tijdens de tiende editie vanaf 9.30 uur wedstrijden afleveren met een ouderwets karakter vol inzet, teamspirit en sportiviteit. Ze strijden voor de eer en de kleuren van de school, metLees verder
Jacques Claes staat stil bij de verdienste van de jezuïeten bij de vervlaamsing van het onderwijs, naar aanleiding van een boek. Door Jacques Claes – www.doorbraak.be . Er is een merkwaardig boek verschenen bij Peeters in Leuven, Bondgenotenlaan, uitgever en boekhandel voor wetenschappelijke geschriften van de universiteit. Hoge kwaliteit. PrijsLees verder
De donkerte voorbij 30 mei – 5 juli 2015 – P.C. Sint-Amedeus, Deurnestraat 252 in 2640 Mortsel MORTSEL Zoals oorlog bij heel wat mensen zijn sporen heeft nagelaten, zo kan de impact van een trauma diepe psychische wonden slaan. Een optelsom van invloeden kan maken dat iemand uit evenwicht raakt,Lees verder
In België zijn seksuele betrekkingen onder 16 jaar verboden. Gelukkig is er Sabien Lahaye-Battheu van Open Vld en de regering-Michel. Door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . Sabien Lahaye-Battheu (Open Vld) heeft een wetsvoorstel klaar om komaf te maken met de discriminatie van de 14- tot 16-jarigen. Ze deed haar verhaalLees verder
HOVE Op de jongste gemeenteraad van 18 mei jl. vroeg groen-links gemeenteraadslid en ex-schepen Jo Ampe (HB) naar de stand van zaken in verband met de aanleg en het onderhoud van de fietspaden in onze gemeente. “We hebben reeds toelichtingen over fiets- en voetpaden gekregen. Hoe past dit in eenLees verder
Meer info en inschrijven in het dienstencentrum, René Verbeecklaan 3 in Hove , tel. 03 / 454 08 37, e-mail : dienstencentrum@ocmwhove.be . 25 jaar dienstencentrum : feestelijke barbecue en Verzoekbox Op donderdag 25 juni wordt het werkjaar om 12.30 uur feestelijk afgesloten met een barbecue. Je krijgt drie stukkenLees verder