Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be .
De Arkprijs werd in het leven geroepen toen de van zijn geloof gevallen Marnix Gijsen een literatuurprijs aan zijn neus zag voorbij gaan door wat Jeroen Brouwers 'kleinzielig moralistisch gekeutel' noemde vanuit religieuze hoek. Bedenker Herman Teirlinck schreef bij het lanceren van de Arkprijs in 1951 dat 'literatuur buiten Farizeese handen', moest blijven. 'We eerbiedigen elke gezindheid, maar weigeren de aanmatiging van elke opgedrongen leer...'
Dit jaar gaat de Arkprijs naar de Vlaamse auteur Fikry El Azzouzi. Deze voormalige columnist van onder meer De Morgen trok heel wat aandacht met zijn roman Drarrie in de Nacht. Terecht, want El Azzouzi schreef een doorleefd portret van een losgeslagen generatie Marokkaanse jongens (de drarrie’s) en ‘Vlaamse bekeerlingen’. De roman blijft ietwat anekdotisch. Maar de man heeft duidelijk iets te vertellen.
Dat El Azzouzi de Arkprijs van het Vrije Woord krijgt is nochtans erg verwonderlijk. Een tijdlang ging de Arkprijs naar mensen die tegen dogmatische tendensen van kerk en samenleving durfden in te gaan. De moedigste en wellicht belangrijkste strijd van kunstenaars is die voor meer openheid in de eigen gemeenschap.
Grote schrijvers uit het verleden zoals de joodse, Amerikaanse romanschrijver Philip Roth hadden de moed om de eigen gemeenschap en de farizeeërs tegen de haren in te strijken. Zo kreeg de jonge Roth voor zijn verhalenbundel Goodbye Columbus de rabbi’s en de joodse Anti-Defamation League op zijn dak. Hij werd beschuldigd van joodse zelfhaat. Dichter bij ons overkwam de virtuoze Nederlandse auteur Hafid Bouazza (Gouden Uil 2004) hetzelfde. Hij hield geen blad voor de mond met zijn kritiek op de door een rigide islam meegesleepte Marokkaanse gemeenschap.
De Nederlandse vrijdenkersbeweging ‘De Vrije Gedachte’ huldigde Bouazza in 2014 als ‘Vrijdenker van het Jaar. Hafid Bouazza klaagt onder meer aan dat de huidige generatie jongeren van moslimafkomst drie of vier stappen terugzetten, verstikt als ze worden door hun ouders en hun gemeenschap zonder daartegen in opstand te durven komen. Daarom trappen ze naar de samenleving en naar de vrijheid die deze aanbiedt.
Fikry El Azzouzi beschrijft in Drarrie in de Nacht haarfijn hoe die Marokkaanse jongeren worstelen met hun verstikkende gemeenschap en het patriarchaal gezag. Ze lijden volgens El Azzouzi aan ‘een wonderlijk tandem van apathie en torenhoge verwachtingen’. Maar dat patriarchaal gezag en de religieuze dwang durft hij, in tegenstelling tot Bouazza, niet fundamenteel in vraag te stellen. Hij kiest voor de gemakkelijkste weg door op het buikgevoel van zijn gemeenschap te teren.
Onverdraagzaam in zijn columns aanvalt is niet wie onbuigzame religieuze regels in een open samenleving probeert te rammen. Nee, de echte fundamentalisten zijn voor El Azzouzi de goddeloze vrijzinnigen. ‘Verlichtingsfundamentalisten’. ‘Vrijzinnig4Belgium’ noemt hij hen al spottend in DeWereldMorgen.be. Etienne Vermeersch is voor hem een fundamentalistische verlichtingspastoor. GAIA is een club van overijverige regelneven.
Fikry El Azzouzi kapittelt hen als onverdraagzaam omdat ze zich kanten tegen hoofddoeken bij overheidsfuncties of tegen niet-verdoofd slachten. Daarmee verspreidt hij niet meer dan een flauwe echo van de farizeeërkaste. Bovendien zijn de etiketten voor de andersdenkenden waarmee hij op virtuoze wijze schermt niet erg bevorderlijk voor een inhoudelijk debat. Zo omschrijft hij Bart De Wever (N-VA) als een ‘schriel boos duiveltje’.
Syriëgangers omschrijft hij in Vrij Nederland dan weer als slachtoffers : ‘velen zijn naïef geweest en wisten niet waar ze zouden terecht komen.’ De drijfveren van de Syriëgangers zijn voor El Azzouzi bovendien strikt persoonlijk ‘een ego-ding gerelateerd aan een hoog testosterongehalte’. Over de godsdienstige dimensie en de gewelddadige verzen van de Koran rept hij met geen woord.
Uiteraard heeft El Azzouzi het volste recht om dit alles te schrijven. Ik hoop zelfs dat hij nog veel boeken en columns zal publiceren. Maar wat heeft dit nog te maken met de oorspronkelijke intenties van de Arkprijs ? Men bekroont iemand die de archaïsche religieuze gevoeligheden van zijn gemeenschap niet in vraagt durft te stellen.
Het lijkt erop dat sommige progressieve kringen het vrije woord verwarren met het rechtvaardigen van religieuze taboes en het trappen naar mensen zoals Bart De Wever en de conservatieve Vlaming. Het emanciperen van de allochtone gemeenschap ten aanzien van farizeeërs kan de Arkprijs-jury blijkbaar weinig schelen. Misschien is het tijd dat men de prijs een nieuwe naam geeft : Prijs voor politiek correct denken.
Chris Ceustermans is auteur en observator van het stedelijk leven in Antwerpen en Brussel. In 2014 verscheen bij WPG-Manteau zijn roman 'De Boekhandelaar'. In september 2015 verschijnt zijn roman : Koude Oorlogsdromen.
Foto’s (c) http://www.arkprijs.be/ en © Reporters.
Link naar interview met Hafid Bouazza over zijn huldiging als ‘Vrijdenken van het jaar’ : http://www.human.nl/speel.RBX_HUMAN_625028.html
De Arkprijs van het Vrije Woord lijkt verwaterd tot de prijs van ‘het politiek correct denken’. Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be . De Arkprijs werd in het leven geroepen toen de van zijn geloof gevallen Marnix Gijsen een literatuurprijs aan zijn neus zag voorbij gaan door wat Jeroen Brouwers ‘kleinzieligLees verder
Publikatie jaarverslag 2014 Wat waren onze doelstellingen in 2014? Welke resultaten werden er behaald en hoe zit het met ons personeelsverloop en middelenbeheer? 2014 was het eerste jaar van onze nieuwe korpschef Lee Vanrobays. De oprichting van 4 BIN’s (buurtinformatienetwerken) in Aartselaar en de succesvolle intrede van de FLEX-ploegen inLees verder
Op reis ? Zorg dan dat je gezinsleden over de juiste en nog geldige documenten beschikken. Kids-ID Voor kinderen jonger dan 12 jaar voor het reizen binnen Europa en sommige niet-Europese landen. De leveringstermijn bedraagt ongeveer drie weken. De aanvraag gebeurt door de ouders in het bijzijn van het kind.Lees verder
Frans-Duitse Vriendschap : het klinkt toch zo mooi. Maar een geplande onderwijshervorming zou haar wel eens de doodsteek kunnen toebrengen. Door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be . Ooit waren Frankrijk en Duitsland erfvijanden. Beide landen voerden tussen 1870 en 1940 drie oorlogen met elkaar. Na de Tweede Wereldoorlog streefden ze verzoeningLees verder
Er waren in onze gemeente problemen met het Beheersorgaan van de gemeentelijke infrastructuur. Er was geen geldend juridisch kader zodat het mogelijk was om gedurende de eerste drie maanden van dit jaar gratis zalen te huren. Raadslid en gewezen schepen Jos Peeters (CD&V) kaartte dit aan op de laatste gemeenteraad.Lees verder
Over de banaliteit van het kwaad en ontspoorde burgerzin Het is een cynische wending van de geschiedenis dat, precies honderd jaar nadat de Duitsers in W.O.I nabij Ieper voor het eerst chloorgas gebruikten (22 april 1915 om precies te zijn), een video onthult hoe vorige maand het leger van BasharLees verder
Het gemeentebestuur van Hove zoekt vijf halftijdse werkvrouwen/werkmannen (E1-E3, wervingsreserve van twee jaar). Taakomschrijving : je staat in samenwerking met de andere leden van je ploeg in voor het specifiek onderhoud van de gemeentelijke gebouwen. Met specifiek wordt bedoeld dat je taak zich richt naar de netheid van de gebouwenLees verder
‘Ich war dabei … aber habe es nicht gewusst’. De kern van het verhaal van een hele Duitse generatie verdienstelijke persoonlijkheden na de Tweede Wereldoorlog Door Karl Drabbe – www.doorbraak.be . Het is de laatste lichting van de Hitlerjugend die het moderne Duitsland heeft gemaakt. De vorige week overleden GünterLees verder
De Geelhandlaan wordt volledig heraangelegd. De Geelhandlaan is ‘op’. De riolering is gemengd en rot. De vele werken aan de nutsleidingen en werking van de wortels van de bomen hebben ervoor gezorgd dat fietsen voetpad schots en scheef zijn komen te liggen. Met de heraanleg worden al deze problemen samenLees verder
Historische wandeling in Antwerpen Op 24 januari jl. werd onder grote belangstelling in de O.L.V-kathedraal een nieuwe grafsteen onthuld voor Charlotte van Bourbon waarvan het origineel na de val van Antwerpen in 1585 werd vernield. Het was één van de meest betekenisvolle initiatieven van ANV-Vlaanderen van de laatste jaren, doorLees verder