door Johan Sanctorum - www.doorbraak.be
Sven Gatz heeft een punt : het 'bibliotheekdecreet' is zo beduimeld als de boeken die er stof vergaren.
Vandaag moet ik, zeer uitzonderlijk, de verdediging opnemen van een beleidsvoerder die onder vuur staat. In casu Sven Gatz, de Vlaamse Cultuurminister, die de gemeentelijke 'bibliotheekplicht' tegen volgend jaar wil afschaffen. In 1978, nadat cultuur in 1970 een gemeenschapsbevoegdheid was geworden, baarde de Vlaamse cultuurambtenarij een nieuw decreet betreffende het Nederlandstalige openbare bibliotheekwerk. Elke gemeente was verplicht om een eigen bibliotheek in te richten die voldeed aan strikte normen inzake huisvesting, personeel en collectie. Oogmerk: '...in een geest van objectiviteit de bevolking bedienen inzake ontwikkeling, opvoeding, informatie en ontspanning'.
Daarmee is de teneur al aangegeven: dit decreet dateert uit de tijd dat Vlaanderen nog moest bewijzen, een volwaardige cultuurgemeenschap te zijn. De sinds het begin van België bestaande francofone taal- en cultuursuprematie zette de Vlaamse underdog onder druk om, waar mogelijk en wettelijk haalbaar, een netwerk uit te bouwen dat die emancipatie, zichtbaar als volksopvoeding, kon waarmaken. Vandaag is die doelstelling totaal voorbijgestreefd. Onze Vlaamse cultuur is internationaal gewaardeerd, het publiek debat woedt op alle fronten en in alle media. De Vlaming leest, kijkt TV, surft, filtert zelf de informatie uit die hem/haar van pas komt. Nostalgie naar de aloude dorpsbib waar we De Witte en De Leeuw van Vlaanderen ontleenden, mag. Maar nostalgie is geen goed uitgangspunt om beleid te voeren, en al zeker niet als ze ontaardt in regelrecht cultuurpessimisme. Duizend jaar zal men wenen en tandenknarsen na Sven Gatz. De nieuwe middeleeuwen zijn begonnen, zoals na het uitbranden van de grote Alexandrijnse bibliotheek. Jezus !
Zeker, infrastructuur moet er zijn, ook op lokaal vlak. Een cultuurcentrum in elke gemeente mag best. Ontmoetingsplekken in elke wijk, waarom niet. Niet alle communicatie moet via Facebook of Twitter - er is ook nood aan echt sociaal contact. Maar een bibliotheek, ik bedoel dan: een zaaltje met wat boekenrekken en vooraan een dame op leeftijd die de uitgaande lectuur scant, de terugkomende boekjes keurt, en de kindjes die 'over tijd' zijn berispend toespreekt? Neen, dank u, we leven ondertussen in de 21ste eeuw.
Toen Gutenberg rond 1450 de eerste gedrukte boeken introduceerde, werd een cultuurdemocratisering ingezet die haar hoogtepunt zou bereiken in de Europese Verlichtingsperiode van de 18de eeuw. Zonder boekdrukkunst, geen Franse Revolutie, geen Rousseau, geen Voltaire, geen Kant. Alleen al daarvoor verdient Johannes Gutenberg een plaatsje in het pantheon van de 100 belangrijkste Europeanen aller tijden.
Maar vandaag vergaart het boek, ook als nieuwdruk, vooral nostalgisch stof. Terwijl het zelf steeds meer een gadget is geworden. Er worden nog boeken geproduceerd, enorm veel zelfs, maar ze lijken meer een pure marktlogica te volgen zoals auto's, GSMs of shampoo. Elk jaar leveren Herman Brusselmans en Tom Lanoye trouw hun manuscript in, om tegen de boekenbeurs op hun stand te kunnen signeren, met de mediarecensies in de rug, het is allemaal zo voorspelbaar. Boeken zijn vandaag gehypte merkproducten met een snelle verlooptijd. Het pijnlijke is dat de bibliotheken en bibliotheekjes die duizelingwekkende productie van papieren gadgets toch nooit kunnen volgen, noch qua beschikbare ruimte noch qua budget.
Ze hebben dus iets aandoenlijk, die openbare boekenmagazijnen. Het zijn musea waar men zich in de 19de eeuw waant, paradijzen voor de papiervlo, spookhuizen die herinneren aan de tijd toen de overheid nog aan volksverheffing moest doen en het plebs moest alfabetiseren, uiteraard met de correcte, stichtende lectuur.
Sven Gatz trekt de juiste conclusie, maar zou gerust nog wat verder kunnen doordenken en zijn eigen departement in vraag stellen: de overheid moet niet aan volksverheffing doen, en mag zich beraden over de mate waarin zij überhaupt nog cultuur, zijnde het kloppend hart van de samenleving, moet patroneren.
Voor de rest, als de overheid toch iets wil doen voor cultuur: geef iedereen een internetabonnement en een pc, plus eventueel wat scholing om ermee te werken. Om een zoekmachine intelligent leren gebruiken bijvoorbeeld, en het kaf van het koren te onderscheiden.
Het nieuwe Gutenbergproject is digitaal en cybernautisch - daar is ook in het lager en middelbaar onderwijs nog veel werk aan. Zet heel de wereldliteratuur op het web (een deel ervan staat er trouwens al op) en organiseer online fora waar iedereen lezer én criticus is. Nodig ondertussen die filosoof of schrijver uit om een lezing te geven: spektakel moet er zijn.
Vergeet echter apocalyptische films zoals Fahrenheit 451 (naar Ray Bradbury) waar het verdwijnen van het boek gelijk staan met de totale barbarij. Boeken zijn maar bundels bedrukt papier, waarvan de productie bovendien bijzonder milieubelastend is.
Bouw de bibliotheken om tot multimediale internetcafés (door de lokale handel gesponsord, waarom niet?), waar die stoffige baliejuf van weleer zich ontpopt tot een webmaster, een hippe digi-serveuse, eencybernanny, weet ik veel. Cultuur verdwijnt niet omdat het boek verdwijnt. Wie dat denkt, moet terug in rotsen gaan schilderen en in stenen gaan hakken.
Daarmee is de uitdaging aangegeven voor de lokale besturen: less is more, denk niet alleen in budgetten maar ook in opportuniteiten en synergieën. En probeer vooral niet alles vast te houden en te administreren: van zodra je denkt dat cultuur ergens is, is ze alweer elders.
Foto's : (c) Gazet van Hove .
door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be Sven Gatz heeft een punt : het ‘bibliotheekdecreet’ is zo beduimeld als de boeken die er stof vergaren. Vandaag moet ik, zeer uitzonderlijk, de verdediging opnemen van een beleidsvoerder die onder vuur staat. In casu Sven Gatz, de Vlaamse Cultuurminister, die de gemeentelijke ‘bibliotheekplicht’ tegenLees verder
TOCH IETS COMMUNAUTAIRS IN HET FEDERALE REGEERAKKOORD door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . Moeten topambtenaren tweetalig zijn ? Als het lukt, in 2019 toch al ‘functioneel’, belooft minister Vandeput. In een normaal tweetalig land is het evident dat de belangrijkste ambtenaren, die andere ambtenaren moeten evalueren, perfect tweetalig zijn. InLees verder
Adviesraad Wonen Mortsel organiseert i.s.m. het woonloket van de stad Mortsel een wandeling door Mortsel-Dorp met als thema ‘levenslang wonen’. Het is vaak de wens van senioren om zo lang mogelijk zelfstandig in het eigen huis te blijven wonen. Soms kan de woning aangepast worden, maar het aanpassen van deLees verder
Vrijdagmorgen hebben een tiental leden van de Fietsersbond Hove een positieve applausactie gevoerd aan het Kostershuisje in de Kapelstraat. Tussen 7.30u. en 8.30u. applaudisseerden ze voor alle voorbijrijdende fietsers. De fietsers zorgen voor een veiligere omgeving dan het drukke autoverkeer. De meeste voorbijrijdende fietsers waren al op de hoogte vanLees verder
door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be De Vlaamse Regering wil per decreet de ‘bibliotheekplicht’ voor lokale besturen afschaffen zodat de gemeenten zelf beslissen of ze geld van het Gemeentefonds aan bibliotheken besteden. Hoewel het op korte termijn niet zo’n vaart zal lopen met de afschaffing van bibliotheken, zaagt de Vlaamse RegeringLees verder
Onze gemeente werd grotendeels uitgebouwd tot wat ze vandaag is in het tweede deel van de twintigste eeuw. In de jaren zestig en zeventig van vorige eeuw kende Hove verschillende verkavelingen in alle wijken. De bewoners van toen zijn al grotendeels grijs geworden – als ze er nog zijn –Lees verder
Is een beweging Die, naast en samen met anderen, De zwakkere en meest kwetsbare Mensen uit onze gemeenschap Nabijheid, steun en hulp bieden. We denken aan hen die door allerlei omstandigheden uit de boot dreigen te vallen : – Mensen in armoede – Zij die gebukt gaan onder eenzaamheidLees verder
De Wever eist 15.000 euro GAS-boetes van PEGIDA : model bezwaar beschikbaar door RechtsActueel Onlangs manifesteerde PEGIDA vreedzaam en verenigd in Antwerpen een eerste keer tegen moslimterreur, tegen islamisering en voor het behoud van onze waarden en tradities. Alhoewel Abu Jahjah, die graag met een kalasjnikov-geweer poseert, enkele dagen eerder ongestoordLees verder
In de Astroshop van volkssterrenwacht Urania vind je het grootste gamma sterrenkundige producten in België en dit daarbij nog aan zeer gunstige prijzen. De keuze bestaat uit meer dan 1.000 artikelen, waarvan ruim 400 permanent in voorraad. Of het nu een boek, poster, atlas, telescoop, verrekijker of computerprogramma is, UraniaLees verder
AROS stelt in infoHove de projecten voor die van de gemeente Hove financiële hulp kregen. De moeder-kind-zorg is voor Artsen Zonder Vakantie een zeer belangrijke doelstelling. Al geruime tijd steunt de gemeente via AROS, de Adviesraad voor Ontwikkelings Samenwerking, een project van de organisatie op dat gebied. In 2014Lees verder