Koning Willem I
door Pieter Vandermoere in 't Pallieterke .
“Ik ben ervan overtuigd dat wij cultureel en economisch verder zouden staan als wij één groot Nederland waren gebleven.” (Tom Van Grieken) “Vlaanderen en Nederland, historisch gezien horen we bij elkaar.” (Geert Wilders) “Ik heb de droom nooit losgelaten dat alle Nederlandstaligen ooit in één verband weer zouden samenleven.”(Bart De Wever) Drie citaten van de partijvoorzitters van de grootste politieke partijen boven en onder de Moerdijk. De Groot-Nederlandse overtuiging is dus allerminst te vinden in de politieke marge. Maar waar liep het in 1830 dan mis ?
In de aanloop naar 2030 zullen de media ons de komende jaren overstelpen met Belgisch patriottisme. Het boek van de Noord-Nederlandse oud-journalist Willem de Bruin veroorlooft zich de historische puntjes op de i te zetten. Separatisme is vandaag een vies woord in de Brusselse salons. Nochtans kwam in 1830 precies vandaaruit het separatisme, buitenparlementair en inclusief geweld.
Na Waterloo (1815) had het Congres van Wenen beslist dat de Zuidelijke Nederlanden Den Haag zouden toekomen. Maar twee eeuwen gescheiden parcours hadden het water tussen Maas en Schelde diep gemaakt. Er was de godsdienstige tegenstelling tussen het protestantse Noorden en het katholieke Zuiden.
Maar vooral keek men beneden de taalgrens verwonderd op naar de vaak kordate vorst die het Nederlands als beleidstaal in de Vlaamse provincies invoerde. De geschiedenisboeken doen ons geloven dat Willem I zich in een mum van tijd van een leger politieke vijanden wist te verzekeren. Dit boek nuanceert.
Er is het bekende verhaal dat de Nederlandse koning veel voor de industrie in Antwerpen (haven), Gent (kanaal naar Terneuzen) en Luik (staal, kolen) heeft betekend. Willem de Bruin haalt aan dat de man bij bezoeken doorheen het Zuiden enthousiast werd ontvangen.
Daarbij werd hij geholpen door zijn zoon-kroonprins die – in tegenstelling tot zijn vader – wel vaak in Brussel resideerde en zedelijk wat ‘minder streng in de leer’ was. Kortom, het is volgens dit boek nooit bewezen dat vroeger dan 1830 ooit een meerderheid de Belgische onafhankelijkheid eiste.
Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel. Het is een uitdrukking die zeker ook in 1830 op de politieke situatie van toepassing was. Nadat de woelige Franse hoofdstad de Bourbon-dynastie naar de geschiedenisboeken had verwezen, achtten liberale en linkse revolutionairen de tijd rijp om ook het gezag in Den Haag uit te dagen. De operetterevolutie (letterlijk!) was zowel georganiseerd als amateuristisch van makelij.
De schrijver verwijst voor het eerste naar de Franse kokardes die overal opdoken rond de Brusselse Munt. En de vele rijkeluiszonen die arbeiders geld toestopten om Oranjegezinde krantenkantoren aan te vallen, terwijl het werkvolk amper kon lezen. Amateuristisch, want elke politieke of militaire actie in Brussel was gedoemd te mislukken als de dynastie in Den Haag zich niet zo aarzelend en tegelijk onverzettelijk had opgesteld. Op voorwaarde dat de Hollandse leiding daadkracht aan de dag had gelegd om de opstand in de kiem te smoren.
Eigenlijk bulkt het boek van de episodes waarin 1830 waarschijnlijker als een storm in een glas water was geëindigd, een opflakkering van enkele politieke extremisten die zonder blussen vanzelf uitdoofde. Toeval, want Belgische bluf, Hollandse onhandigheid en de perfecte Europese achtergrond beslisten er anders over.
Het relaas van het boek is objectief en eindigt met een sterke uitleiding : “Gesteld voor de taak een eenheid te maken van het nieuwe koninkrijk, waren vele maatregelen die Willem I nam in theorie goed te verdedigen. De fout die hij maakte, was dat hij geen oog had voor het feit dat wat hij louter als belemmeringen op de weg naar de vorming van één natie zag, door de bevolking in het Zuiden als een wezenlijk onderdeel van hun identiteit werd beschouwd. Men ambieerde geen onafhankelijkheid, maar wel respect voor de eigen cultuur.”
De schrijver trekt de analogie door naar de Franstalige arrogantie tegenover Vlaanderen. Vlamingen handelden nochtans tijdens de Eerste Wereldoorlog en de Koningskwestie als Belgische patriotten. De spot, de haat en het geweld die hun deel werden, voeden echter generatie na generatie de noodzaak om via onafhankelijkheid het respect op te eisen dat België hen nooit wil geven. Het boek eindigt met een oproep om rond diverse politieke, culturele en economische thema’s opnieuw samen te werken. Een boodschap die zeker niet in dovemansoren mag vallen.
Willem de Bruin, ‘De scheiding die niemand wilde – Nederland en België, de vereniging en de breuk 1815-1839’. 2023, Atlas Contact. 424 blz., 34,99 euro. ISBN 9789045044095.
foto's (c) Wikimedia Commons.
Koning Willem I door Pieter Vandermoere in ’t Pallieterke . “Ik ben ervan overtuigd dat wij cultureel en economisch verder zouden staan als wij één groot Nederland waren gebleven.” (Tom Van Grieken) “Vlaanderen en Nederland, historisch gezien horen we bij elkaar.” (Geert Wilders) “Ik heb de droom nooit losgelaten dat alle Nederlandstaligen ooit inLees verder
Foto: © Jasmijn Hilllaert Lentevallen voor Aziatische hoornaarEen studie rond effectiviteit en bijvangstIn samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos, vzw Limburgse Imkersbond en Natuurpunt, wilt het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek ook dit jaar met de hulp van burgerwetenschappers de selectiviteit en effectiviteit van de verschillende soorten lentevallenLees verder
De eerder aangekondigde werken in de Heuvelstraat op vrijdag 18 april, worden uitgesteld. Om de organisatie van Sfinks Goud, dat plaatsvindt op 19 en 20 april, vlot te laten verlopen, worden ze verschoven naar vrijdag 2 mei. Op vrijdag 2 mei wordt er tussen 7.00 en 20.00 uur gewerkt in de Heuvelstraat,Lees verder
Op 18 april 1975 opende Sfinks voor de allereerste keer zijn deuren. Wat begon als een lokaal initiatief, groeide uit tot een wereldwijd erkend festival. De jaarlijkse evenementen Sfinks Mundial en Sfinks Mixed zijn daar het levende bewijs van. In 2025 en 2026 viert Sfinks een halve eeuw geschiedenis. LeesLees verder
We hebben niet stilgezeten de afgelopen maanden. In oktober organiseerden we opnieuw Zalm – en Kreeftenavonden, we hadden een tweedaags Hov’in Harmony-concert in november, een ridderlijk Teerfeest in december en een supergezellig én constructief repetitieweekend in de Hoge Rielen in februari. Wil je een inkijk in deze activiteiten? Lees onze nieuwsbrieven op de vernieuwde website : https://www.harmoniehove.be/harmonieuws Op muzikaal vlak trakteren we jullieLees verder
Robrecht Bothuyne (CD&V) : ‘De to do-lijst van Bart De Wever voor Zuhal Demir is lang.’ Vlaams Parlementslid Robrecht Bothuyne (CD&V) moedigt de regering-De Wever aan om snel werk te maken van de vooropgestelde arbeidsmarkthervormingen. De nieuwe federale regering gaat voor grote hervormingen. Met de taxshift van minister van FinanciënLees verder
Zondag 27 april 2025 om 14.00 uur Beste Davidsfondsleden en -sympathisanten, In het kader van Erfgoed dag, nodigen we jullie graag uit op een geleid bezoek aan dit unieke museum. Momenteel loopt er nog een wisselexpo : ‘Van Expostijl tot Seventies – Gilliot & Cie en de Belgische tegel naLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 14 april 2025 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen legt de agenda van de algemene vergadering van IKA van 17 juni 2025 voorLees verder
HOVE Dit voorjaar organiseert de FOD Financiën verschillende soorten hulp voor inwoners van Hove bij het invullen van de belastingaangifte. De online selfservice – telefonische hulpEr wordt online een afspraak ingepland waar op een medewerker van de FOD Financiën je belt. Bij het maken van de afspraak ken je meLees verder
Kroniek van de allerindividueelste (en oudste) partij van België NIEUWS – door Luc Pauwels – www.doorbraak.be . Bij de federale verkiezingen in juni 2024 scoorde Open Vld 5,45 procent. De kiesdrempel komt dus akelig dichtbij voor de Vlaamse liberalen. Tien jaar geleden haalden ze nog 9,78 procent, twintig jaar geledenLees verder