Door Kathleen Van den Heuvel – www.doorbraak.be
Het Davidsfonds bestaat 140 jaar. En dat mag geweten worden. Het cultuurfonds opent een nieuw gebouw in Leuven en heeft een nieuwe chef, voor het eerst een vrouw.
Cultuur beweegt en evolueert. Het ooit strijdbaar Vlaamse en kritisch katholieke Davidsfonds van de eind 2013 jaar overleden Clem de Ridder is geëvolueerd naar een culturele servicedienst waar zowat elke cultuurconsument zijn gading kan vinden : lezers, reizigers, wandelaars, museumbezoekers, taal- en spellingfreaks ... Meer dan een vereniging ‘voor godsdienst, taal en volk’ – zoals het motto klonk – is het Davidsfonds vandaag reisorganisatie, evenementenorganisator en uitgeverij voor de kwaliteits- en meerwaardezoeker. Zeg maar, voor de Canvaskijker. Maar dan wel boven de zestig.
De jongste twintig jaar zat het Davidsfonds wel vaker in zwaar weer. Een nationaal voorzitter die een cultuurvereniging een separatistische smoel wou geven – Lieven Van Gerven - kostte heel wat leden. De eerdere overname van de literaire uitgever Clauwaert leidde tot het volledig stopzetten van literair werk. De kinder- en jeugdboekhandel werd verkocht. De demografische evolutie zorgde voor natuurlijke uitgroei van het ledenbestand – jongeren binden zich niet makkelijk tot een vereniging – en dus inkomsten. Een crisismanager, nota bene afkomstig van uitgeverij Die Keure, lichtte afgelopen najaar Davidsfonds uitgeverij door.
Maar met nieuwe initiatieven – onder secretaris-generaal Norbert D'hulst ontplooid, succesvol verdergezet door directeur Jeroen Sleurs – herprofileerde de oude tante zich tot een modern bedrijf dat – ondanks het bereikte doelpubliek – jong en fris oogt. Met Toast Literair, de Nacht van de Geschiedenis, Zomerzoektochten, een ‘academie’ (voorheen Universiteit Vrije Tijd) en hoogstaande, maar dure culturele reizen.
Aansluiting bij jongeren zoeken, daar kampt wel elke vereniging mee. Maar het Davidsfonds heeft het er wel erg moeilijk mee. Slechts 16% van de cultuurreizigers zijn jonger dan 60, om maar één cijfer te geven. En op de activiteiten van de nationale Academie, zie je vooral grijze haren. Op zich niets mis mee, jonggepensioneerden en andere senioren vormen stilaan de meerderheid van de Vlaamse bevolking. Davidsfonds zou daar heel gericht op kunnen werken – en doet dat in feite ook – maar wil een ‘Gesamtkultur’-vereniging zijn. Voor oud en minder oud, jong en minder jong.
Van Vlaamse en katholieke strijdbaarheid is daarnaast al lang geen sprake meer. Onder Norbert D’hulst veranderde het logo in een gestileerde D met een half boekje. Onder Jeroen Sleurs werd het een komma of een accent, of is het een aanhalingsteken ? Onder Clem de Ridder was het nog een (Vlaamse) leeuw met een kruisje. Ook gestileerd. Maar duidelijk voor de waarden van de in 1875 opgerichte cultuurvereniging die wel meer heeft gedaan dan enkel de Vlamingen leren lezen.
Hier en daar is nog een afdeling die het Vlaamse hoog in het vaandel draagt. Het katholieke is al langer onder de mat verdwenen. Daar had het fonds het in de jaren 1960 kerk-kritische Jong Davidsfonds – dat onder meer Nelly Maes voortbracht – niet voor nodig. De geseculariseerde samenleving maakte van het ooit intransigent katholieke Davidsfonds een sociaal-cultureel christelijk gegeven, zoals dat vandaag ook geldt voor onderwijs en gezondheidszorg.
Sint-Laurentiuskerk Hove
Toen Frank Vandenbroucke - wel door menige rode rot eerder katholiek dan socialist bestempeld - in 1990 bij het Davidsfonds het boekje Over dromen en mensen uitgaf, regende het nog klachten in het nationaal secretariaat. Leden beklaagden zich dat hun katholieke vereniging een vrijdenker aan het woord lieten. Als een paar jaar later nationaal voorzitter Lieven Van Gerven, ook voorzitter van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen, het Davidsfonds in het kielzog van de Vlaamse Volksbeweging een separatistische koers liet varen, regende het evenzeer klachten van leden en afdelingen, die het allemaal té radicaal vonden. Zeker toen Van Gerven aan de spits stond van de broederstrijd rondom de IJzertoren. Maar als in die periode Leeuw en kruis in het logo werden verwijderd, stapten ook weer enkele afdelingen over naar de radicale Vlaamse Volksbeweging. Na het Jong Davidsfonds is er altijd wel oppositie geweest binnen de vereniging, maar nooit georganiseerd, zelden gecoördineerd.
Een nieuwe directeur – de eerste vrouw in de geschiedenis – staat sinds kort aan het roer. Tine Verhelst mocht eerder de communicatie verzorgen van de kleine KU Brussel. Deze universiteit bestaat ondertussen niet meer, maar was in de jaren 1990 haast een pendant van het Davidsfonds, zo vele activiteiten vonden er plaats, zo vele proffen gaven er uit of spraken er voor afdelingen en Universiteit Vrije Tijd.
Tine Verhelst wacht de moeilijke taak de wissel op de toekomst te bedenken en te begeleiden : meer jongeren en jonge gezinnen aantrekken – want een belangrijk deel van de inkomsten komt van de lidmaatschapsbijdragen van de 45.000 leden, de financiën van de uitgeverij rechttrekken, het imago verjongen. Er is niks mis met volksverheffing. Maar een duidelijke smoel kan misschien ook helpen, in plaats van angst voor de eigen (Vlaamse, christelijke) schaduw. Alleen zullen de stafmedewerkers en andere gesubsidieerde medewerkers het zelf moeten doen, want afdelingen leiden meer dan ooit tevoren een eigen leven - moeilijk als ze het hebben in de culturele servicedienst die hun geëngageerde ledenbeweging geworden is.
CULTUURFONDS MET CRISISMANAGER Door Kathleen Van den Heuvel – www.doorbraak.be Het Davidsfonds bestaat 140 jaar. En dat mag geweten worden. Het cultuurfonds opent een nieuw gebouw in Leuven en heeft een nieuwe chef, voor het eerst een vrouw. Cultuur beweegt en evolueert. Het ooit strijdbaar Vlaamse en kritisch katholieke DavidsfondsLees verder
Eddy Bruyninckx is reeds tweeëntwintig jaar het hoofd van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. Het pensioen wenkt voor de vriendelijke strateeg. In 1992 werd de socioloog, sociaal onderhandelaar en CD&V-cabinettard, hoofd van de Antwerpse haven. Ondanks de druk van Gent en Brugge, en nu weer van Fernand Huts van Katoennatie, isLees verder
Het energiedebat is brandend actueel. Zeker nu elektriciteit zo schaars geworden is dat de overheid een beperkte en tijdelijke afschakeling moet overwegen. Maar gebruiken we niet teveel energie ? Vaak zonder dat we erbij stilstaan ? Schemerlamp aan, pasta in de microgolfoven, de tv stand-by. Een leven zonder elektriciteit isLees verder
door Harry De Paepe – www.doorbraak.be ‘Je suis Charlie ? Tot aan de zeeën en niet verder.’ De religieuze wereld staat even op zijn kop. Paus Franciscus vindt dat er niet mag worden gelachen met religie : ‘Je kunt geen grappen maken over het geloof van anderen.’ In de katholiekeLees verder
door David Geens, www.doorbraak.be . Sinds de aanslagen in Frankrijk, is er al heel wat gepubliceerd over religie. Het merendeel van die opiniestukken zijn geschreven door mensen die zelf niet godsdienstig zijn en meestal wordt religie er negatief bekeken. David Geens vindt het tijd dat er een gelovige aan hetLees verder
Lezer Roger Slaets zoekt medeleerlingen die met hem in het derde leerjaar zaten in de gemeentelijke Albrecht Rodenbachschool in Hove bij “meester Dillen”, in het schooljaar 1956 en later. Hij herinnert zich nog volgende personen die met hem in de klas zaten : Rudy Ceulemans, Staf De Kinder, Henri deLees verder
Programma zesde straattentoonstelling van 24 januari tot 7 februari rond het thema ‘Water’ in het smalle stuk van de Mortselsesteenweg Vernissage Openingsavond en vernissage op zaterdag 24 januari in en rond Podiumcafé De Pomp. Iedereen welkom ! Vanaf 18.00 uur kan je in een verkeersvrije Mortselsesteenweg genieten van de kunstwerkenLees verder
Thomas, Raj of Mustafa : ‘What’s in a name ?’ www.doorbraak.be – door Edward Azadi In de nasleep van de terreuraanslag op de redactie van Charlie Hebdo, steekt een vreemd racistisch vooroordeel de kop op : kom je uit Noord-Afrika ? Of klinkt je naam Arabisch ? Dan moet jeLees verder
De Hovestraat in Edegem wordt volledig vernieuwd vanaf het centrum tot aan de Mechelsesteenweg. Het Edegemse gemeentebestuur wil kiezen voor een veilige en kwaliteitsvolle herinrichting van de Hovestraat. “De Hovestraat beantwoordt niet langer aan de hedendaagse eisen van verkeersveiligheid en leefbaarheid. De inrichting dateert van vijftig jaar geleden en is verouderd. De straat maakt ondertussen deelLees verder
We melden reeds dat er via Facebook een oproep rondging om ook hier in Vlaanderen/ België maandagavondwandelingen te organiseren tegen de islamisering van het ‘Europese Avondland’ zoals in Duitsland (vnl. Dresden). Op Facebook heeft deze oproep reeds meer dan 6.500 ‘vind ik leuks’ en enkele honderden gaven al aan teLees verder