De oudere van beiden, Bert, heeft ze stap voor stap achter zich gelaten; de elf jaar jongere Bart verkondigde al in 2012 dat de Vlaamse Beweging beter zou ophouden te bestaan.
De parallel én het verschil zijn inderdaad gegroeid vanuit de politieke grondstroom 'Vlaamse Beweging' waaruit beide tenoren stammen. Meer bepaald vanuit de fundamentele tweeslachtigheid, paradox of gelaagdheid die de Vlaamse Beweging al meer dan honderd jaar teistert.
Aanvankelijk was de Vlaamse Beweging een moeizaam en taai gevecht om de erkenning en later de gelijkberechtiging van Nederlands, Nederlandstalige cultuur – en Nederlandstaligen überhaupt – in België. Zeg maar: om het wegwerken van discriminaties allerhande. Dat verhaal is genoegzaam bekend (of zou het moeten zijn) en wordt vaak als afgezaagd weggewuifd.
Omdat de zogenaamde taalstrijd tot ongeveer een halve eeuw geleden ook draaide om een 'sociale taalgrens', was die Vlaamse Beweging tegelijk – en haast automatisch – ook een sociale emancipatiebeweging. Alleen daardoor kon ze trouwens een brede volksbeweging worden.
Naarmate haar oorspronkelijke eisen stap voor stap werden verwezenlijkt werd die beweging evenwel ook vatbaar voor een traditionele tegenstelling zoals die in andere, 'normale' landen bestond, en die (met excuus voor het cliché) als 'links-rechts'-tegenstelling kan worden omschreven. Toen in de jaren 'dertig van vorige eeuw in vele landen de burgerlijke democratie zo grondig in diskrediet was geraakt dat de weg open lag voor allerlei extreem-rechtse avonturen, bleef ook de Vlaamse Beweging daarvan niet gespaard. Ook dat verhaal is genoegzaam bekend, en wordt ook vaak weggewuifd.
Hoe dan ook: de tegenstelling tussen een rechtse en een linkse visie op de samenleving (wat die termen ondertussen ook nog mogen betekenen) verdween niet toen de Vlaamse Beweging vanaf de jaren zestig van vorige eeuw steeds verder oprukte naar wat ondertussen het doel was geworden: een ver-reikende autonomie (of zelfs onafhankelijkheid) voor Vlaanderen. Dat was niet méér dan logisch: nu de Vlamingen over steeds meer hefbomen en middelen beschikten om de Vlaamse samenleving naar eigen inzichten gestalte te geven, moesten fundamentele vragen worden beantwoord over hoé die samenleving er dan wel moest gaan uitzien. Dat is anno 2014 meer dan ooit het geval. De fundamentele keuze voor een of andere maatschappijvisie kon onder de mat worden gekeerd zolang het gemeenschappelijke doel veraf was, maar kan nu niet meer uit de weg worden gegaan.
Niet méér dan logisch was dan ook dat vooral de partijpolitieke arm van de Vlaamse Beweging grondig verdeeld geraakte over die bij uitstek politieke keuze. Het uiteenvallen van de Volksunie stond in de sterren geschreven en in die zin is de vraag irrelevant of nu eerder de rechter- dan wel de linkervleugel daarvoor de grootste rechtstreekse verantwoordelijkheid droeg.
Wat nadien gebeurde is evenzeer een bekend verhaal, al wordt niet iedereen daar graag aan herinnerd. Bert Anciaux kwam na de voorspelbare mislukking van Spirit met eerder schaarse volgelingen bij de sp.a terecht; de haast even schaarse linkse flaminganten bleven verweesd achter in partijpolitiek niemandsland (voor zover ze daar al niet lang zaten).
De N-VA (met de toen nog vrij onbekende Bart De Wever) overleefde op korte termijn dank zij de machtshonger van de christendemocraten, voor wie het doel (opnieuw aan het bewind komen) alle middelen heiligde, zelfs een monsterverbond met nationalisten.
Voor het voorheen ondenkbare succes van Bart De Wever nà het afspringen van het kartel met de christendemocraten bestaan diverse verklaringen, vaak gemengd met een flinke dosis wensdenken of rancune. De belangrijkste verklaring echter – die weliswaar in vertogen van vaderlandslievende politologen niet terug te vinden is – was niét een plotse golf van flamingantisme, maar wél de grenzeloze vertwijfeling die zich ondertussen van talloze Vlamingen had meester gemaakt over het functioneren van de staat België.
Of 'wij' per definitie beter zouden doen wat we zelf deden was niet eens meer de vraag. De vertwijfeling was zo groot dat de stemming (ook in letterlijke zin: in het stemhokje) steeds verder omsloeg naar 'slechter kan het alvast niet'.
En de niet-partijpolitieke Vlaamse Beweging, ooit gevreesd door àlle partijen, maar ondertussen 'in coma gesubsidieerd' en in het beste geval nauwelijks nog een papieren tijger ? Ze stond erbij en keek ernaar. Wat er nog aan krenten in zat, werd er door De Wever uitgepikt, die aldus het uitdovingsproces nog verhaastte. Hem zou het een zorg zijn, indachtig zijn uitspraak van oktober 2012: 'de enige bijdrage die de Vlaamse Beweging vandaag nog kan leveren aan een onafhankelijk Vlaanderen is ophouden te bestaan'.
Ging het niet over Bert, Bart en België ? Dat koninkrijk waarover de toch onverdachte christendemocraat Frans van Cauwelaert ooit zei: 'met België als het kan, zonder België als het moet'. Neen, dat blijkt een achterhaalde discussie. Niet de vlag telt, maar de inhoud die daaronder schuilgaat.
Dat is ongetwijfeld terecht; maar nieuw is het niet. Meer dan honderd jaar geleden waarschuwde August Vermeylen al dat het voor de Vlaamse arbeider weinig zou uitmaken indien hij voortaan in het 'Vlaams' zou worden uitgebuit. Maar politiek is het nooit eerder zo flagrant duidelijk gemaakt. Eerst door Bert, thans ook – maar dan in omgekeerde richting – door Bart.
Voor beide ex-VU-ers geldt : of de staat (waarin de samenleving gestalte moet krijgen) nu België heet of Vlaanderen, is minder belangrijk dan wat die staat doét – of verzuimt. Daar zit de parallel en tegelijk het verschil: België mag blijven bestaan … als het maar anders wordt. Linkser voor Bert, rechtser voor Bart.
Voor Bert geldt: om het even, als de staat maar sociale rechtvaardigheid bewaart, bevordert, herstelt desnoods. Voor Bart: om het even, als de staat maar behoorlijk en correct functioneert. Een begrijpelijke verzuchting na decennia geklooi. En een verzuchting waarin blijkbaar ook vele vertwijfelde Belgicisten zich perfect kunnen vinden.
Functioneren ten bate van wie ? Rond die vraag draait precies het principiële verschil; en daarover valt heel veel te zeggen. Over de parallel daarentegen kan men kort zijn : voor beide ex-VU'ers is het wegwerken van àlle discriminaties tegenover Vlamingen kennelijk geen prioriteit meer, hoewel dat doel in werkelijkheid nog hoegenaamd niet is bereikt – én ook door de op stapel staande conservatief-liberale regering niet zal worden verwezenlijkt.
Overigens: België behoorlijk en correct laten functioneren ? De 'modelstaat' verwezenlijken in plaats van er (zoals Guy V., onzaliger gedachtenis) alleen maar over te blaten ? Als hij daarin zou slagen wordt dat meteen het einde van Barts electorale succes. Als …
Het wordt nù al als een immense prestatie beschouwd mocht men er in slagen een regering te vormen die deze Hercules-taak wil aanpakken. En over de levensduur van zo'n regering kan je beter helemààl niet speculeren. Heel wat mensen die beter zouden moeten weten blijken namelijk – verblind door het 'Zweedse' spektakel – uit het oog te verliezen dat een legislatuur-parlement iets anders is dan een legislatuur-regering.
Edi Clijsters - www.doorbraak.be
Pardon ? Bert Anciaux en Bart de Wever over één kam scheren ? En dan nog een tricolore kam ? Hoe bestaat het ?! En toch. Er bestaat tussen beiden een fundamentele parallel, ondanks – of neen : precies vanwege – een al even fundamenteel verschil. Beweging De oudere vanLees verder
HAGEN SNOEIEN VOOR EEN SCHONER HOVE Een aantal Hovenaars kreeg van het gemeentebestuur een brief in de bus met de vraag hun haag op het openbaar domein te snoeien omdat deze de doorgang verhindert. Dit leverde zowel heel wat positieve als negatieve reacties op. We vroegen burgemeester Koen Volckaerts meerLees verder
Tijdens het jongste culturele weekeinde waren er vele activiteiten in en om G.C. “De Markgraaf”. Ook bij de grote buur, de Sint-Laurentiuskerk, stonden de deuren wagenwijd open voor het publiek. Er was meer dan voldoende aandacht voor twee voordrachten over het kerkorgel, de tentoonstelling van de Hovese kunstenares LeaLees verder
De ‘Albert I bus 1914’ bevat een compacte maar zeer interessante en volledige tentoonstelling over Koning Albert I en de rol van het Belgisch leger bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. De ‘Albert I bus 1914’ is een initiatief van de private Stichting Stille Getuigen die in het West-VlaamseLees verder
IGEAN informeert en sensibiliseert De intercommunale IGEAN organiseert en coördineert in het arrondissement Antwerpen de inzameling, overslag en verwerking van huishoudelijk afval. Zij werkt ook aan afvalpreventie door te informeren via een afvalkrant, compostcursussen te organiseren, enzovoort. Regelmatig worden ook acties georganiseerd om het sorteergedrag van onze inwoners nog teLees verder
Hove toch in lijst gemeenten die eventueel van elektriciteitsvoorziening kunnen worden afgesloten In tegenstelling tot vorige berichten is het mogelijk dat ook Hove voor een deel kan getroffen worden met een stroomonderbreking van 3 tot 6 uur. Het zijn onder andere (maar niet uitsluitend) de Vogeltjeswijk en de omgeving van deLees verder
Grensoverschrijdende eigenheid – Synergies au-delà des frontières Onder dit motto heeft op zaterdag 11 oktober vanaf 14.00 uur een symposium plaats in zaal Noord-Oostenwind, Alphonse Brayplein in Brayduinen. (Voor wie niet helemaal mee is : zaal Le Nordet, Place Alphonse Bray, Bray-Dunes, net voorbij De Panne over de rijksgrens. WieLees verder
Organisatie Sportdienst Waar “Het Sportpark”Paul van Ostaijenlaan, 22540 Hove Wanneer woensdag 1 oktober 2014 – woensdag 17 december 2014 Van 17.30 uur – 19.00 uur Voor alle sportieve vijftigplussers uit Hove en omgeving die graag eens een pluimpje slaan organiseert de sportdienst opnieuw de seniorenbadminton. OpLees verder
Marianne Thyssen is het slachtoffer geworden van een Tjevenstreek : de haar toegekende Europese portefeuille is niet zo dik als verwacht. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zwaaide met een ‘zware economische portefeuille’ naar de Zweedse onderhandelaars, maar daarin zat uiteindelijk slechts Werk en Sociale Zaken. Die bevoegdheden zijn wel economisch, maar nietLees verder
Jong Antwerpen – Hove Sport eindigde zondag op 2-5 ! Het 1ste elftal van Hove Sport deed wat het moest doen nl. winnen van Jong Antwerpen en dit met 2 – 5. Oogstrelend was het spel niet, efficiënt wel. Hove kwam al vroeg in de wedstrijd op voorsprong viaLees verder