Dirk Verhofstadts '1914' staat vol met interessante weetjes, maar mist diepgang en bevat alvast twee 'slordigheidjes'.
'We verplichten onze kinderen om alle graven van Vlaanderen uit het hoofd te kennen, dat wordt er letterlijk ingestampt, maar eens we in de 20ste eeuw belanden houdt het op.' Deze opmerkelijke en vooral vreemde uitspraak komt van Dirk Verhofstadt, filosoof, professor, atheïst en liberaal. De man die niet van etiketten houdt, heeft er zelf wel heel wat. Hij deed zijn uitspraak in een interview op 27 februari 2014 in de krant Het Laatste Nieuws naar aanleiding van de lancering van zijn boek '1914'.
Vooraleer ik verder ga, de uitspraak klopt geenszins. Geen enkel leerplan vandaag stampt de graven van Vlaanderen in de hoofden van de kinderen en door de herinneringseducatie groeit de aandacht voor de hedendaagse geschiedenis op de scholen. Ofwel had de professor vooral zijn eigen schooltijd in gedachten, ofwel stuurde hij zijn kinderen naar verkeerde scholen, ofwel kan de man het niet laten om aan politiek te doen. Maar laten we het vooral over zijn boek hebben.
Dirk Verhofstadt overloopt het jaar 1914 van 1 januari tot en met 31 december aan de hand van krantenberichten. Daarvoor ging hij grasduinen in het Liberaal Archief van Gent. '1914' wordt opgedragen aan de betreurde Aurore Ruyffelaere, een lerares geschiedenis die bruut vermoord werd na een avondje Gentse Feesten. Het siert de auteur dat hij dit doet. Het boek toont de lezer goed aan dat onze voorouders niet wisten wat er hen te gebeuren stond. De oorlog begon schijnbaar al 'stoemelings', omdat de Oostenrijks-Hongaarse buitenlandminister, Leopold Berchtold, een diplomatieke overwinning wou behalen, maar uiteindelijk een niet te overziene ramp in gang zette. 'Het vervloekte jaar' is dan ook een terechte ondertitel. Maar het werk, dat vooral een waarschuwing wil zijn, is vooral een weetjesbundel geworden. Door de fragmentarische aanpak is er geen duidelijke lijn te ontwaren, zo onontbeerlijk in goede geschiedschrijving. Vaak had ik wel het gevoel van 'Ah, da’s interessant !', zoals de stukjes over de suffragettes of over het Antwerpse antisemitisme, maar ik bleef te veel op mijn honger zitten. Het is misschien wel leuk om te lezen over de Ronde van Frankrijk van 1914 of over het rommelende Belgische voetbalelftal, maar dat is het dan ook.
Florian Illies '1913 – Het laatste gouden jaar van de twintigste eeuw' is op dezelfde leest gestoeld, maar overtreft Verhofstadts werk in diepgang en bronnengebruik. En dat merk je in kleine details. Zo vermeldt Dirk Verhofstadt dat de Duitse 'Kaiser' aan het einde van de oorlog vluchtte voor de geallieerden, terwijl de man vooral wegtrok uit angst voor de bolsjewieken die overal in Duitsland opstonden, zelfs in zijn eigen leger. Of bij woensdag 2 december 1914 staat het volgende : 'Adolf Hitler ontvangt vandaag, op voordracht van adjudant Eichelsdörfer, het IJzeren Kruis Tweede Klasse voor zijn moedig optreden aan het front. Het wordt hem uitgereikt door Wilhelm II zelf die achter de linies een bezoekt brengt aan zijn troepen.' Hiervoor baseerde Dirk Verhofstadt zich uit een werk van 1987 van Lyn MacDonald '1914. Dagen van Hoop'. Maar dit is achterhaald. De historicus Thomas Weber kon in zijn 'Hitler's First War' (2010) alleen maar concluderen dat er geen enkel historisch bewijs is, uitgezonderd Hitlers eigen beweringen, dat deze ontmoeting ooit heeft plaatsgevonden. Nu stel ik me de vraag : als ik deze twee slordigheden vaststel, zijn er dan nog andere aanwezig in het werk ?
Ik kan alleen maar besluiten dat dit boek vooral een aardigheidje is. Maar wie echt wil bijleren over 1914 en de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog leest beter de klassieke Barbara Tuchman of schaft zich het recente '1914. Het trauma van Europa' van Max Hastings aan.
Dirk Verhofstadt, 1914 Het vervloekte jaar, Uitgeverij Houtekiet, Antwerpen, 2014, 254 blz., ISBN nummer 9789089242761, 19,95 €.
Harry De Paepe – www.doorbraak.be
Dirk Verhofstadts ‘1914’ staat vol met interessante weetjes, maar mist diepgang en bevat alvast twee ‘slordigheidjes’. ‘We verplichten onze kinderen om alle graven van Vlaanderen uit het hoofd te kennen, dat wordt er letterlijk ingestampt, maar eens we in de 20ste eeuw belanden houdt het op.‘ Deze opmerkelijke en vooralLees verder
Bij het begin van de laatste gemeenteraad overhandigde burgemeester Koen Volckaerts een cheque van 3.100 euro van de verdeling van het voormalige Hovese jeugdhuis Karick aan Christof Lemmens, vertegenwoordiger van het Hovese JOC (Jeugd Ontmoetings Centrum). Jeugdhuis Karick ontstond in de jaren zestig van vorige eeuw in Hove met vestigingenLees verder
Natuurpunt organiseert infosessies over testamenten, legaten en schenkingen Besef je dat je ook na het leven nog veel kunt betekenen voor de natuur ? Door een testament op te maken, kun je jouw nalatenschap geven aan een goed doel zoals Natuurpunt. Met die inkomsten kan Natuurpunt nog meer natuur beschermen.Lees verder
‘Met Belgerinkel naar de Winkel’, dat is dit jaar elke dag winnen ! Doe van zaterdag 26 april tot en met zaterdag 31 mei met de fiets of te voet boodschappen bij een handelaar in onze gemeente en je maakt elke dag kans op mooie prijzen. Inwoners die zich voorLees verder
‘Laat kinderen hun taal spreken op school’ kopt De Standaard (10 april). Blijkt dat de stad Gent er voorstander van is, om anderstalige kinderen hun moedertaal te laten spreken op school. ‘Repressief beleid’ is uit den boze natuurlijk en natuurlijk hét argument : ‘wetenschappelijk onderzoek toont aan dat …’ KinderenLees verder
Op “witte” donderdag 17 april jl. ontstonden er in de late namiddag rond 17.20u. in Hove twee branden op nog geen 100 meter uit elkaar gelegen plekken. Bij de eerste brand ging om een tuinhuis naast een verlaten villa in de Statielei, op de scheidingslijn met De Ster. Tien minutenLees verder
De verkiezingen van 25 mei komen dichter bij. In onze regio worden er twee grote verkiezingsdebatten georganiseerd. Vrouwen in debat in Mortsel Het Verbond VOS (Vlaamse Oud Strijders), een Vlaamse vredesvereniging, organiseert op dinsdag 22 april e.k. om 20.00u. in zaal “ ’t Parkske” aan de Edegemsestraat in Mortsel eenLees verder
Via het internet krijgen de meeste mensen af en toe een e-mail (e-post bericht) binnen met de vraag tot medewerking omdat uw betreffende bank-/postrekening zogezegd zou geblokkeerd geraken, enz … Dit zijn steeds valse e-mails die niet door uw bank/post, maar door oplichters werden verzonden. Deze ageren vaak vanuit hetLees verder
Op zondag 27 april is het familiefeest op de schoolcampus van Regina Pacis in Hove. Voor de kleuters en leerlingen van de lagere school zijn er heel wat ontspannende activiteiten voorzien. Bij een hapje en een drankje kan je genieten van het optreden van de kleuters en is er een opendeurmomentLees verder
De volgende gemeenteraad van Hove gaat door op maandag 20 oktober 2014, aanvang 20.00u., in de raadszaal van het gemeentehuis, Geelhandlaan 1 Hove. De vergadering is openbaar en gratis bij te wonen. Toeschouwers moeten zich stil houden tijdens de raadszitting. Normaal gezien ligt er een samenvatting van de punten voorLees verder