Het wetsontwerp over de familienamen haalt de lachers op zijn hand met de dubbele naam. Maar zit het probleem niet veel dieper? Is chaos te verantwoorden in naam van de vrije keuze en de gelijkheid tussen man en vrouw?
Alles verandert, niets blijft hetzelfde. Maar moeten we dat ook goed vinden ? Is iets beter omdat het altijd zo geweest is? Of is iets slecht omdat het nieuw is? Of net omgekeerd? Is elke vernieuwing een verbetering?
Een zelfde overweging kan je maken bij de nieuwe wet op de familienaam, familienamen lijkt preciezer. Wie het zou moeten weten, beweert dat we onze familienamen al op dezelfde manier regelen sinds de dertiende eeuw, sinds de eerste stadsrechten in de Nederlanden, sinds het ontstaan van de eerste universiteiten, sinds de Magna Carta in Engeland de eerste stappen naar democratie aankondigde, sinds mensenheugenis zeg maar. De bedoeling van zo’n familienaam is/was aan te duiden bij welke … familie je behoorde. Dat is makkelijker dan ‘Simon van Roste Pier van Chris van Jean de metser’ neen, dat werd gewoon Bauwens. Een beetje orde scheppen zeg maar en dat werd gedaan via de naam van de vader. Noem het gerust de patriarchale samenleving. Een ander noemt het een duidelijk engagement van de vader naar het kind, het uitspreken van een gehechtheid en bekommernis. De vrouw baart het kind en is ontegensprekelijk de moeder, de vader verbindt zich door de naam, mogen we dat zo zeggen ? Ach laat maar, dat was blijkbaar fout. Tja het is een man die het zegt.
Een beetje orde scheppen, kwestie van te weten wie waar thuishoort. Kan dat enkel via de naam van de vader ? Neen. In IJsland doen ze dat al eeuwen anders. Daar krijgt een kind de naam van –alweer- de vader, hoewel soms ook de moeder (maar dat is eerder uitzondering). Pieter Christanson zou ik daar heten, ‘Christian’ is mijn eerbiedwaardige vader ‘-son’ is dan ‘zoon van’. Toch iets beter dan Roste Pier van … . Het heeft ook hier bestaan. De Vlaamse naam ‘Jansen’ met alle mogelijke varianten, bijvoorbeeld, is een vervorming van ‘Janszoon’. Was ik een Petra geweest dan was dat ‘Christiansdottir’, dottir staat voor dochter, maar zover was u waarschijnlijk al. IJslanders spreken elkaar standaard aan met de voornaam. Om maar aan te geven dat de manier waarop wij dingen benoemen ook onze kijk op de wereld beïnvloedt. Met uitzondering van God en de president wordt tussen de IJslanders ge-je en –jouwt.
Al bestaat de mogelijkheid om van de traditionele naamgeving af te stappen. Sommige IJslandse families hebben een familienaam aangenomen. Denk maar aan de voetballer Eidor Gudjohnsen, zoon van gewezen voetballer Arnor Gudjohnsen, IJslanders met een familienaam. Elk systeem heeft uitzonderingen.
In Spanje bestaat de dubbele achternaam ook. Je krijgt er als kind de familienaam van je vader en van je moeder, vaak met een ‘y’ tussen (in Catalonië een ‘i’), ‘en’, maar dat hoeft niet. Misschien kent u wel de wielrenner 'Alejandro Valverde Belmonte’ of ‘Alberto Contador Velasco’ of de voetballer ‘Carles Puyol Saforcada’. Zoals de sportminnende lezer wel zal opmerken worden die familienamen in de vaderlandse sportverslaggeving steevast afgekort tot de vaderlijke eerste helft. Er zijn ook uitzonderingen, wat te denken van Pablo Ruiz y Picasso, zijn moedertje zal fier geweest zijn op de naam die iedereen wereldwijd kent. Hoe zit dat nu als die Spaanse heren en dames kinderen krijgen? Dan komen de ‘eerste’ namen van vader en van moeder samen in de naam van het kind. Geen tien mogelijkheden dus.
De nieuwe wet brengt geen orde, maar is een wettelijke georganiseerde chaos.
Het is dus een kwestie van orde op zaken te houden. Het is, zoals zo vaak, een afspraak onder mensen, hoe regelen we dat op een ordentelijke en voor iedereen aanvaardbare manier. En ja, dan kan je afspreken dat een kind als familienaam de naam van de vader én de moeder mag/moet krijgen. En dan moet je ook ordentelijk regelen hoe dat een generatie verder gaat, want vier familienamen is misschien wat te veel. En hier schuilt het probleem in het nieuwe Belgische voorstel. Kinderen van ouders met een dubbele achternaam zullen keuze hebben uit tien mogelijkheden. Dit wetsontwerp brengt geen orde, maar is een wettelijk georganiseerde chaos. Het kan dat er geen lijn meer in te trekken valt.
CD&V stemde voor de dubbele naam, maar tegen de rest van het ontwerp en de amendementen. Dus als wij kunnen tellen heeft dat onderdeel van de wet… geen meerderheid in Vlaanderen. CD&V, N-VA en Vlaams Belang zijn tegen, dat is 27+17+12 = 56 op de 88 Nederlandstalige Kamerleden. O.k., het was nog niet plenair, maar behoudens ongelukken zal dat in de plenaire stemming zo zijn. Het is maar dat u het weet. Hoe zat dat ook weer met een progressief beleid in België dankzij Franstalige politieke partijen ? Ik weet niet of die twee wisselmeerderheden de CD&V echt warm maken voor een Di Rupo II, maar dat is een andere zaak.
Waarom is die hele familienamen zaak zo’n politiek opbod waard ? Allemaal omwille van het argument ‘er moet keuze zijn’. Is dat zo ? Moet er altijd voor alles keuze zijn ? Waarom ? Ah, in dit geval omwille van de discriminatie tussen man en vrouw. Voila. Man en vrouw moeten gelijk zijn, willen of niet, kunnen of niet. Enkel scherpslijpers vallen over het onderscheid tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid. Het wetsontwerp heet ook ten volle ‘Wetsontwerp tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde.’ In de media was te lezen dat minister Turtelboom, die duidelijk naam wil maken met dit wetsontwerp, veronderstelt dat de overgrote meerderheid van de mensen de traditionele naamgeving zal volgen, maar … de keuze moet er zijn. Die hele wet is dus het gevolg van een dubbel dogma (een leerstelling die als onbetwistbaar wordt beschouwd-PB) van zich progressief noemende partijen : het dogma van de vrije keuze en van de gelijkheid tussen man en vrouw. Die vrije keuze was ook al de mantra bij de discussie over de aanpassing van de wetgeving over de euthanasie. Dankzij een Franstalige meerderheid.
Wordt het met die nieuwe wet op de familienaam nu allemaal beter ? Sta me toe om daar neen op te antwoorden en ook de grote stap voorwaarts in vrouwenrechten is er niet door een wettelijk georganiseerde namenchaos. Soms vraag ik me af wat ze na ons zullen denken over deze tijd. Welke naam ze zullen geven aan deze tijd.
Pieter Bauwens - Hoofdredacteur Doorbraak – www.doorbraak.be
Het wetsontwerp over de familienamen haalt de lachers op zijn hand met de dubbele naam. Maar zit het probleem niet veel dieper? Is chaos te verantwoorden in naam van de vrije keuze en de gelijkheid tussen man en vrouw? Alles verandert, niets blijft hetzelfde. Maar moeten we dat ook goedLees verder
Alle gezinnen van Hove zijn welkom op de inhuldiging van de geboorteboom op zondag 23 maart in het nieuwe park Frijthout. Ze planten een boom voor alle kinderen geboren in 2013. Is je kindje geboren in 2013 en wens je haar of zijn naam in de boom? Geef een seintjeLees verder
Noodkreet van een jongere Het huidige opinielandschap wordt grotendeels bevolkt door twee groepen : Een aantal intellectuelen is van mening dat de toekomstige sociaaleconomische uitdagingen verwaarloosbaar van aard zijn. Anderen erkennen de problemen maar zien niet in dat ook de huidige generatie verantwoordelijkheid dient op te nemen. Het kind vanLees verder
De winter was genadig zacht, maar toch zijn we weer blij dat het bijna lente is. Voor de derde keer vinden we dat reden genoeg voor een dorpsfeest : Winterblues’m (lees : winterbloesem – de winterblues die wordt afgelost door de lentebloesem). Onze bedoeling is eenvoudig : we willen HovenaarsLees verder
Toen Tom Van Grieken in 2012 jongerenvoorzitter werd, wou hij in 2014 in iedere provincie een jonge, nieuwe lijstrekker. Dat blijkt nu niet het geval : niet één nieuw, jong gezicht is lijstrekker geworden. Van Grieken geeft in een vraaggesprek met Doorbraak toe dat hij water bij de wijn heeftLees verder
Fietspech? VAB is al onderweg Alle VAB-wegenwachters staan ook paraat om je fiets of scooter te komen herstellen bij pech. Platte band ? Ketting gebroken ? Alle soorten pech worden door VAB verholpen, zodat je altijd op je bestemming geraakt. elke dag, 24u/24 in België en Nederland beschermd vanaf 1Lees verder
Bal du Roi Mort Op 1 maart kon u een nacht Braziliaans dansen en schransen op het traditionele en 116 jaar oude ‘Bal du Rat Mort’ in het Kursaal van Oostende. Op 26 mei begint een Bal du Roi Mort voor koning Philippe. Hoe Koning Philippe ooit uit de puzzelLees verder
Neerdorpen KLASSIEK! is een uniek samenwerkingsverband tussen de gemeenten Aartselaar, Boechout, Edegem, Hove, Lint, Mortsel en Kontich, waarbij de gemeenten het programma en de promotie voor de klassieke concerten op elkaar afstemmen. De betrachting is om de muziekliefhebber een afwisselend en kwaliteitsvol programma aan te bieden in de buurt. Zowel talentvolle jongeLees verder
Sedert 8 maart jl. is onze gemeente een kapsalon rijker. Mensen die hun weelderige haardos willen laten bewerken, kunnen vanaf nu terecht bij Eveline Lauwers aan de Wouwstraat 86 in Hove, kruispunt met de Leliestraat. Het kapsalon luistert naar de naam ‘Wouw’ van de gelijknamige straat. Met goed geluk kanLees verder
Het Vlaams-Nationaal Zangfeest is een uniek gebeuren in de wereld. Cultuur en politiek worden er door samenzang met elkaar verweven tot een streven naar Vlaamse autonomie. ‘Ja voor Vlaanderen’, het motto van het 77ste Vlaams-Nationaal Zangfeest, is ‘niet bijzonder origineel’, geeft Erik Stoffelen, voorzitter van het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ),Lees verder