Het Brusselse onderwijs werkt in een zo specifieke omgeving dat er eigen regels en eindtermen nodig zijn. Meertalig onderwijs mag geen taboe zijn, al mag het Nederlandstalig onderwijs daardoor niet weg gedrumd worden, vindt Julien Borremans.
Eindelijk zien de Franstaligen in dat de dagjes- en dorpspolitiek van de afgelopen decennia Brussel tot een sociaaleconomische puinhoop heeft herleid. La Dernière Heure publiceerde onlangs een vernietigende analyse. In Le Soir windt men er ook geen doekjes om : 'La sonnette d'alarme est tirée. Si on ne fait rien, dans dix ans, Bruxelles va droit dans le mur !'
Er zijn enclaves van welvaart, terwijl er daarnaast ook volkswijken van achteruitgang en achterstand bestaan. Brussel is een mozaïek van naast elkaar levende gemeenschappen. De sociaaleconomische basis is drassig. Brussel wil een internationale rol spelen in de 21ste eeuw maar beschikt over politieke structuren uit de negentiende eeuw.
De toekomst oogt deels somber. Er zijn technische scholen in het Franstalig onderwijs in Brussel waar maar liefst 70% van de leerlingen de school verlaten zonder diploma op zak. Hoewel er in Brussel om en bij de 700.000 arbeidsplaatsen zijn, is meer dan 20% van de beroepsbevolking werkloos. Bij de jongeren is dat zelfs 35%.
Momenteel worden de Nederlandstalige scholen in Brussel door de inspectie doorgelicht. De inspectieverslagen ogen somber. Heel wat scholen halen amper de eindtermen. De kwaliteit van het onderwijs neemt af. Op de toenemende instroom van anderstalige leerlingen hebben heel wat scholen nog geen antwoord gevonden.
Het onderwijs slaagt er niet om in te spelen op een aantal sterktes en troeven van onze hoofdstad. Brussel telt ongeveer 1.800 buitenlandse ondernemingen, goed voor 230.000 jobs. Het zakentoerisme is goed voor 4 miljard euro. In onze hoofdstad zijn er heel wat internationale instellingen aanwezig. Brussel maakt deel uit van belangrijke economische structuren zoals de ‘Vlaamse Ruit’ en de ‘Europese Banaan’, die loopt van London, over Brussel, via Zuid-Duitsland tot Milaan. En zo verder…
Van deze toenemende internationalisering moet het Brusselse onderwijs gebruik maken om te hervormen. Het onderwijs moet matchen met de internationale taken en functies die de stad herbergt en uitoefent. Luckas Vander Taelen signaleerde het onlangs : 'Op zeer korte termijn is een aanzet nodig naar een totaal nieuw onderwijs, dat aangepast is aan de Brusselse realiteit.'
De ‘balkanisering’ van het onderwijslandschap in Brussel is nog steeds een feit, waardoor scholen veel te veel op een eilandje werken. In eerste instantie moeten de scholen veel meer samenwerken over de diverse netten en taalgemeenschappen heen, zonder daarbij hun eigenheid op te geven. Daarmee geven ze duidelijk het signaal dat jongeren hun eigen gemeenschap moeten durven overstijgen, willen ze van Brussel een ‘samen’-leving maken.
Concrete voorstellen liggen voor de hand : het Nederlandstalig onderwijs kan een ‘taalbad’ voor Franstalige leerlingen organiseren, en omgekeerd. Leerlingen leren dan niet alleen vlot de andere landstaal aan, ze komen ook in contact met diverse schoolculturen, wat op zich een unieke verrijking kan betekenen.
Maar er is ook nood aan specifieke eindtermen voor het Brussels onderwijs, aangepast aan de veeltalige omgeving. Binnen de Brusselse context verdienen bepaalde eindtermen meer aandacht dan andere. Scholen moeten ook de kans krijgen om de rigiditeit van de leerplannen te doorbreken door kwalitatief sterk onderwijs op maat van een specifiek doelpubliek te snijden. Scholen moeten ook een traject kunnen aanbieden waarbij leerlingen worden opgeleid voor de specifieke Brusselse arbeidsmarkt. Gezien de striemende werkloosheidscijfers kunnen deze trajecten inspelen op specificiteit van de Brusselse arbeidsmarkt en omgeving. Uiteraard moeten deze scholen voldoende vrijheid krijgen om samenwerkingsverbanden aan te gaan met tewerkstellingsorganisaties, bedrijven en andere opleidingsinstellingen.
Het versterken van de aanwezigheid van de Nederlandse taal moet gepaard gaan met de uitbreiding van de kennis van andere talen. Ik zet me hierbij bewust af tegen de simplistische keuze tussen monocultureel en pluricultureel onderwijs. Beide vormen van onderwijs zijn niet meer haalbaar binnen een Brusselse context. Om niet te verzanden in een Babylonische spraakverwarring, is het noodzakelijk om de instructietaal in het onderwijs te beperken tot drie talen : Frans, Nederlands en Engels. De nadruk in het Nederlandstalig onderwijs komt uiteraard op het Nederlands te liggen. Het Nederlands mag zich daarbij niet laten wegdrukken door de andere talen.
Uit proefprojecten weet men dat meertalig onderwijs een positieve invloed kan hebben op de motivatie en de schoolresultaten van de leerlingen. We moeten er ons wel voor hoeden dat we niet vervallen in elitair onderwijs – waarbij alleen de sterkste leerlingen met een ondersteunende thuissituatie worden aangesproken – of er kwaliteitsverlies van ons onderwijs optreedt. Wil dit project lukken dan moet de overheid bereid zijn om te investeren in extra ondersteuning en middelen. Gezien de precaire sociaaleconomische situatie waarin veel jongeren zich bevinden, kan dit worden gezien als een investering op lange termijn.
Julien Borremans - leerkracht in het Nederlandstalig Brussels onderwijs.
www.doorbraak.be
Het Brusselse onderwijs werkt in een zo specifieke omgeving dat er eigen regels en eindtermen nodig zijn. Meertalig onderwijs mag geen taboe zijn, al mag het Nederlandstalig onderwijs daardoor niet weg gedrumd worden, vindt Julien Borremans. Eindelijk zien de Franstaligen in dat de dagjes- en dorpspolitiek van de afgelopen decenniaLees verder
Het was symbolisch in de “Kleine Kapel” van het gewezen “Pensionnat des Dames de la Sainte Famille” in Berchem (een gewezen bolwerk van het Antwerps reactionair franskiljonisme) dat Hovenaaren ANZ-voorzitter Erik Stoffelen een ambitieus en uniek digitaliseringsproject van partituren mocht voorstellen. Als één van de belangrijkste promotors van de Vlaamse muziek startte het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ)Lees verder
In het voorjaar van 2014 start de sportdienst met een leuk nieuw sportconcept. Er worden verschillende sporten aangeboden op slechts tien kennismakingslessen. Ben je sportief, maar weet je niet goed welke sport bij je past? Dan is dit de kans om je horizon te verruimen. Maak kennis met diverse sportinitiaties dieLees verder
Als alle pakjes onder de kerstboom verdwenen zijn is het tijd voor de jaarlijkse kerstboomverbranding en nieuwjaarsreceptie in het gemeentepark achter het gemeentehuis. Op 11 januari tussen 18 en 19 uur biedt het gemeentebestuur je een gratis glaasje Glühwein of chocomelk aan. Dankzij de Scouts van Hove, JAanimo en de jeugddienstLees verder
Vreemd dat de pers de mantel der liefde spreidt over het stuntelige Nederlands van de nieuwe koning. Ik heb er mijn Standaard van voor naar achter op nageplozen : mijn krant besteedt exact dertien lijntjes (in ‘Kreten en Gefluister’) aan de kersttoespraak van Koning Filip. Ergens terecht : het wasLees verder
De Hovese bestuursmeerderheid van N-VA en Ph7 zit in een diepe politieke crisis wegens het niet goedkeuren door Ph7 van de gemeentelijke meerjarenplanning 2014-2019. Het gemeentelijk budget 2014 werd via een wisselmeerderheid van N-VA en CD&V/VLD wel goedgekeurd. De vraag blijft bestaan of dit laatste juridisch wel toelaatbaar is? OmLees verder
De Open VLD zit in een slechte conjunctuur. Wel de populairste politicus in de rangen, maar ontgoocheling op ontgoocheling voor de liberale achterban. Was instappen in de regering Di Rupo wel zo’n goed idee ? Of heeft het de implosie van de Open VLD ingeluid ? In 2012 verscheen bijLees verder
Als de meeste nieuwjaarsbrieven gelezen zijn en de cadeautjes uitgepakt is er tijd om op zaterdag 18 januari de wandelschoenen aan te trekken voor een toffe dagwandeling in het Drongengoedbos. Het is een van de best bewaarde – en dus onbekende – plekjes in Vlaanderen, maar Pol Van Herck vondLees verder
Vlak voor het begin van de laatste gemeenteraad van het jaar deelde burgemeester Koen Volckaerts (N-VA) mee dat “het voltallige schepencollege van Hove zich verzet tegen de mogelijke komst van een helikopterhaven op de voormalige terreinen van Alfacam in Lint. Deze vestigingsplaats is ontoelaatbaar voor de drukke woonomgeving en hetLees verder
In een vrije opiniebijdrage analyseert Xavier Everaert de Bretoense ‘bonnets rouges’ en vergelijkt met Vlaanderen/België. Frankrijk heeft zowaar haar eigen Tea Party-beweging gebaard, die luistert naar de naam les bonnets rouges, de rode mutsen. Net als de Tea Party verwijst de naam naar een historische tax revolt, een belastingsopstand, metLees verder