Een leraar is geen coach maar iemand die vormt met het oog op de lange termijn.
De maatschappelijke en politieke druk op de leraar is vandaag onhoudbaar geworden. Men wil van de leraar een coach maken. Wat te denken over deze houding van de OESO, van minister Pascal Smet en van de ondersteunende koepels? Beseft men in die kringen wel wat het is leraar te zijn, en wat een gedreven leraar kenmerkt?
In de lessen van een zgn ‘geboren’ leraar gebeurt echt iets, iets boeiends en meeslepend, af te lezen aan de houding van de leerlingen. Zulke leraar opent blijkbaar een fascinerende wereld voor zijn leerlingen. Hij geeft les vanuit de rijkdom en originaliteit en de echtheid van zijn persoon en (morele) persoonlijkheid. Kortom, zulke leraar is diep in de werkelijkheid van zijn leven geworteld. Zulke leraar behaalt verrassende resultaten bij zijn leerlingen, omdat hij een groot geloof heeft in hun mogelijkheden. En hij blijft daarin geloven, ook in de leerlingen die leermoeilijkheden hebben of een bijzonder traag tempo vertonen. Deze leraar combineert een heldere vakkennis met veel empathie voor elk van zijn leerlingen. Vanuit dit ontroerend geloof in zijn leerlingen verricht hij wonderen in zijn klas. Zijn leerlingen verkrijgen veel zelfvertrouwen en stijgen als het ware boven zichzelf uit.
Jan Masschelein spreekt in zijn boek De lichtheid van het opvoeden over de genereuze houding van een dergelijke leraar. Zulke leraar spreekt en handelt niet in naam van de maatschappij maar in eigen naam en neemt daardoor risico’s. Hij laat zich tot vraag maken en dit gebaar geeft aan zijn leerlingen de kans zich te bevrijden.
In het samenzijn van leraar en leerlingen ontstaat een nieuwe wereld. Alleen binnen zulk samenzijn worden mensen en dingen ervaren als van onpeilbare waarde en rijkdom. Er ontstaat een gemeenschappelijk panorama : de leraar kijkt met de ogen van zijn leerlingen en de leerlingen met de ogen van hun leraar. Er ontstaat werkelijk een nieuwe wereld. De leraar staat in een dynamiek van bevrijding en zijn leerlingen ervaren wat het is vrij en verantwoordelijk te zijn voor elkaar. De vreugde van het onderwijzen is geen randfenomeen. Een leraar die geen vreugde schept in zijn onderwijzen ontvouwt geen waarheid. Binnen saai onderwijs is de werkelijkheid zelf niet aanwezig.
De leraar staat in een bijzonder soort ontmoeting met zijn leerlingen. Hij richt zich tot hen, tot de groep en tegelijk tot ieder van hen persoonlijk. Ook de leerlingen richten zich tot hun leraar, waardoor beide partners in een waarachtig geestelijk samenzijn gericht zijn op iets heel waardevols uit de hele cultuur. De leerling kan daarbij steeds op de hulp van de leraar rekenen om uiteindelijk zelf een authentieke en diepe ervaring van de werkelijkheid op te doen. De leerling komt tot de kern van de zaak door de ontmoeting met zijn leraar die er al mee vertrouwd is.
Wat wordt nu van de leraar geëist als de plannen van minister Smet worden doorgevoerd ? Van bovenaf wordt bepaald dat de werkelijkheid wordt gereduceerd tot dienstverlening aan economie, aan concurrentie, productiviteit en flexibiliteit. In het onderwijs is dan alleen nog sprake van het verwerven van 'competenties', om later een passende job te kunnen vinden. Nu is het vinden van een passende job een heel ernstige zaak ; alleen wie bepaalt vandaag welke competenties daartoe nodig zullen zijn ? Zijn dat de huidige bedrijven, gericht als ze zijn op het oplossen van hun problemen op zeer korte termijn ?
Jonge mensen, die nu op school zitten, zijn meer gebaat met verwachtingen en eisen op lange termijn. Daartoe is overleg nodig tussen alle instanties die te maken hebben met de op zichzelf al onzekere toekomst. Bovendien moet een economisch gericht doel van onderwijs ingebed zijn in een veel ruimer kader, met name de vorming tot politiek burgerschap en de humane vorming binnen een integrale cultuur. De mens is persoon en leeft in een verscheidenheid aan gemeenschappen waarin hij zijn verantwoordelijkheid zal moeten opnemen : niet louter als professional, maar ook als (wereld)burger en als mens.
Uw zaak is uw deskundigheid als leraar-opvoeder en als vakdocent. Onderwijzen is uw eigenheid en tevens uw eigenaarschap. Niemand heeft het recht van buitenaf te bepalen wat u te doen en te laten heeft, noch het beleid, noch de onderwijswetenschap. De hele vakdidactiek is uw zaak. Laat daar niet aan tornen.
U bent een politiek actor van groot maatschappelijk belang. Vele leraren beseffen dit niet voldoende. Wat meer politiek bewustzijn is geen overbodige luxe.
Mag ik de hoop uitspreken dat de leden van de Vlaamse Onderwijscommissie de minister zullen wijzen op zijn plicht om de leraar terug in ere te herstellen.
Valeer Van Achter – www.doorbraak.be
De auteur is onderwijspedagoog en afgevaardigde-bestuurder van het onderwijsdialoogcentrum DIROO.
De vzw DIROO organiseert op woensdag 26 maart 2014 op het stadhuis van Sint-Niklaas een dialoogdag met als thema ‘het politiek bewustzijn van de onderwijspractici’.
Filmpje :
Een leraar is geen coach maar iemand die vormt met het oog op de lange termijn. De maatschappelijke en politieke druk op de leraar is vandaag onhoudbaar geworden. Men wil van de leraar een coach maken. Wat te denken over deze houding van de OESO, van minister Pascal Smet enLees verder
‘Waar is de tijd dat we met zijn allen stonden aan te schuiven bij frituur Eerdekens aan ‘de afgebroken brug’. Met Jan Lambin, oud radiojournalist en medestichter ASG, trok ik jaren geleden langs Vlaamse wegen en overal kwam je wel een frietkot tegen. Jan vertelde toen honderduit over onze frietcultuur,Lees verder
De volgende gemeenteraad van Hove gaat door op maandag 27 januari 2014, aanvang 20.00u., in de raadszaal van het gemeentehuis, Geelhandlaan 1 Hove. De vergadering is openbaar en gratis bij te wonen. Toeschouwers moeten zich wel stil houden tijdens de raadszitting. Normaal gezien ligt er een samenvatting van de puntenLees verder
Het is lang geleden dat de vooroplopende indicatoren in de westerse wereld hoger scoorden dan in de opkomende landen. Dat feit mag ons echter niet verblinden voor de structurele tekortkomingen die een duurzaam herstel in de weg staan. Vooral de afwikkeling van de eurocrisis blijft een zwaard van Damocles. VoorLees verder
De traditionele nieuwjaarsreceptie van de inwoners van de Vredewijk 2014 ging door in zaal Urania aan de Jozef Mattheessensstraat op zaterdagavond 18 januari jl. Alles verliep volgens een planning : tussen 19.00u. en 21.00u. was er gratis drank en versnaperingen en nadien ging de betalende bar open. Vele inwoners vondenLees verder
In februari verschijnt een specifiek voor Vlaanderen uitgebreid boek over Didier Reynders. Dirk Rochtus wachtte niet zo lang en dook alvast in de recent gepubliceerde Franstalige versie “Didier Reynders sans tabou” (Racine). In het boek Didier Reynders sans tabou gaan twee gerenommeerde Franstalige journalisten op zoek naar de mens achterLees verder
Voor een goed gevulde zaal “ ’t Forum” in Edegem mocht Hugo Waterschoot, voorzitter Natuurpunt Zuidrand (Wilrijk, Edegem, Hove), de plannen i.v.m. de geplande verkeersingrepen in onze regio voorstellen. Natuurpunt Zuidrand telt zo’n 1.400 leden-gezinnen en doet aan beleid, beleving en studie, beheer en educatie. De vereniging is politiek neutraal.Lees verder
We stellen – samen met vele Hovenaars – vast dat de witte composteerdbare GFT-afvalzakken (Groenten, Fruit en Tuinafval) van de intercommunale IGEAN ongeschikt zijn voor gebruik. De plastik scheurt bij het dichtknopen van de zak veel te snel af en dieren vinden door het lichte materiaal ook snel hun wegLees verder
Okra Hove hield op zaterdagnamiddag 18 januari jl. zijn traditionele nieuwjaarsreceptie in het Dienstencentrum “Ten Hove” aan de René Verbeecklaan. Er waren een goede 150 aanwezigen waaronder een delegatie van het Hovese gemeentebestuur o.l.v. burgemeester Koen Volckaerts en de schepenen Dave Van den Bergh, Arnold Herrebout, Bart Van Couwenbergh enLees verder
Politici van de meerderheid in Duitsland willen de federale regeerperiode van vier op vijf jaar brengen. De vraag is of er een gelijkheidsteken staat tussen ‘minder verkiezingen’ en ‘meer democratie’. De Bondsrepubliek Duitsland verkeert in een permanente staat van verkiezingskoorts. Met zestien deelstaten vinden er elk jaar wel ergensLees verder