Nieuwjaarswensen op sociale media in verschillende talen. Foto (c) Eigen redactie.
door Karim Van Overmeire in 't Pallieterke .
Net zoals de meeste lezers van ’t Pallieterke ontving ik de voorbije weken heel wat digitale en papieren wenskaartjes. Enkele wensen waren bijzonder origineel en het product van grote persoonlijke creativiteit. De meeste familieleden en vrienden stuurden mij en mijn gezin gewoon ‘Prettige kerstdagen en een gelukkig Nieuwjaar’ of een variant op dat thema. Er waren evenwel ook heel wat kaartjes waarbij de afzender mij ‘A Merry Christmas and a Happy New Year’ toewenste. In oktober had ik al heel wat ‘Happy Birthday !’-wensen gekregen. Neen, de meesten van die afzenders waren geen buitenlandse vrienden.
Wat brengt Vlamingen ertoe om naar andere Vlamingen wensen in het Engels te sturen ? Ik heb de Engelstalige wenskaartjes netjes tussen de andere op de kast gezet. Ik stel de vraag dus niet met de knorrigheid van een taalpurist, maar in een poging om inzicht te krijgen in de onderliggende mechanismen. Speelt hier hetzelfde fenomeen als enkele decennia geleden, toen de betere Vlaamse families elkaar geen ‘Beste wensen’ maar ‘Meilleurs vœux’ toestuurden ? Of toch niet ?
De vraag bracht mij naar de wondere wereld van de sociolinguïstiek. Dat is de wetenschap die het verband bestudeert tussen sociale groepen en de talen die ze gebruiken. Ik leerde het onderscheid tussen ‘diglossie’ en ‘codewisseling’. Diglossie verwijst naar de situatie waarbij een groep in verschillende situaties verschillende talen gaat gebruiken. Een specifieke taal is dan gekoppeld aan een specifieke context. In Vlaanderen werd lange tijd thuis dialect gesproken. In de kerk werd Latijn gebruikt. Het Frans was de taal van de officiële documenten, de handel en de cultuur. Diglossie komt wereldwijd redelijk vaak voor, vooral bij etnische minderheden en migrantengroepen.
‘Codewisseling’ is een ander fenomeen. Hier gaan sprekers tussen zinnen door of zelfs binnen dezelfde zin op een andere taal of taalvariëteit overschakelen. Soms gebeurt dat bewust, bijvoorbeeld wanneer men een citaat in een andere taal gebruikt. Vaak gebeurt de codewisseling zonder dat de spreker daarover nadenkt. Ik kan me niet voorstellen dat veel van mijn vrienden en kennissen mij zeer bewust nieuwjaarswensen in het Engels hebben toegestuurd. Mensen die een verjaardagsfeestje binnenstappen met de woorden : ‘Waar is de jarige ? Happy Birthday! Ik heb een cadeautje meegebracht. Kisses !’zijn er zich vermoedelijk ook niet van bewust dat ze daarmee aan codewisseling doen.
Door het gebruik van het Engels meet de spreker zich een dynamisch, hip en modern imago aan. Men wil tonen dat men mee is met wat er in de wereld gebeurt. Daar zit natuurlijk wel een zekere gelijkenis met de rol van het Frans in de 19de eeuw. Er is echter ook een verschil. Anders dan het Engels werd het Frans beschouwd als de taal van de elite. Het gebruik ervan diende om zich heel doelbewust te onderscheiden van het gewone volk. Er waren in Vlaanderen heel wat gezinnen waar ook in intieme kring Frans werd gesproken. Dat fenomeen doet zich bij mijn weten niet voor met het Engels. In de 19de eeuw werd het Frans bovendien door de overheid opgelegd als de taal van de administratie, de rechtspraak en het onderwijs. De scholen gebruikten het signum om leerlingen te straffen die geen Frans spraken.
Het overvloedige gebruik van het Engels dient om een trendy, hip of kosmopolitisch imago uit te dragen. Het is echter doorgaans – en anders dan het Frans vroeger – niet bedoeld als afwijzing van de eigen taal of cultuur. Waakzaamheid blijft evenwel geboden. Vooral jonge mensen doorspekken hun Nederlands vaak met heel veel Engels. Het probleem is dan niet zozeer dat ze daarmee willen pronken met hun kennis van het Engels, maar dat ze vaak het equivalente Nederlandse woord gewoon niet meer kennen.
Het is bijzonder moeilijk om op dat fenomeen in te gaan zonder als hooghartig, wereldvreemd of verzuurd over te komen. Wie een opmerking maakt, dreigt al helemaal geen wensen meer te krijgen in plaats van Nederlandstalige. Misschien kan een vriendelijke, maar licht ironische opmerking helpen. One never knows.
Nieuwjaarswensen op sociale media in verschillende talen. Foto (c) Eigen redactie. Cultuuroorlog door Karim Van Overmeire in ’t Pallieterke . I wish you a Merry Christmas and Happy New Year ! Net zoals de meeste lezers van ’t Pallieterke ontving ik de voorbije weken heel wat digitale en papieren wenskaartjes.Lees verder
door Redactie Politiek ’t Pallieterke . Politicologen en Wetstraatjournalisten ergeren er zich aan dat de federale regering in wording geen optimisme zal uitstralen, dat het geen enthousiasmerend project zal zijn. Vraag is of dat überhaupt nodig is, gezien de budgettaire uitdagingen, de profileringsdrang van een aantal politieke kopstukken en hetLees verder
Steek samen met de Milieuraad van Hove de handen uit de mouwen om de natuur in het Uilenbos alle kansen te geven. Het Uilenbos, je bent er vast en zeker al op bezoek geweest. Een prachtig natuurpareltje ! Maar ook een wild bos zoals het Uilenbos vergt gepast natuuronderhoud. AangezienLees verder
GEZONDHEIDVanaf begin 2025 start de ZORALCS-studie in onze gemeente ! Deze samenwerking tussen het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) en de Universiteit Antwerpen richt zich op het vroegtijdig opsporen van longkanker bij mensen die roken of gerookt hebben en een verhoogd risico hebbenop het ontwikkelen van longkanker. Ben je tussen deLees verder
HOVE – BOECHOUT Samen met OCMW Boechout organiseren we elke week oefenkansen Nederlands. We komen samen aan conversatietafels om Nederlands te oefenen op een gezellige, informele manier. Alle anderstaligen die Nederlands willen leren, zijn welkom !Tijdens de lessen komen verschillende thema’s aan bod die interessant zijn voor nieuwkomers om zoLees verder
TERRORISME EN EXTREMISME door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke . Dinsdag was het precies tien jaar geleden dat de broers Kouach gewapend met kalasjnikovs de kantoren van Charlie Hebdo binnen stormden. Vijf minuten later waren twaalf medewerkers van het blad dood. Hun misdaad was het publiceren van een spotprent vanLees verder
HOVE Engelse conversatie (door Magda Vekemans) op dinsdag van 9.30 tot 11.00 uur op 14, 21 en 28 januari, 4, 11, 18 en 25 februari, 18 en 25 maart, 22 april en 6 en 13 mei. 60 euro voor de ganse reeks. Spaans voor beginners (door August Van Kerckhoven) voorLees verder
Vanuit regionaal landschap Rivierenland wordt regelmatig een gratis knotcursus voor vrijwilligers in het kader van het GoedGeknot-platform georganiseerd. Hierbij knotten vrijwilligers bomen van particulieren in ruil voor het brandhout. Dit jaar gaat de knotcursus door in Hove. Iedereen die graag vrijwilliger wil worden bij GoedGeknot kan inschrijven. We houden hetLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 6 januari 2025 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het vast bureau keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het vast bureau legt het dossier ‘Aanduiden afgevaardigde voor de algemene vergaderingen Audio” voor aan de raad voor maatschappelijk welzijn ter goedkeuring. HetLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 6 januari 2025 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen legt het dossier “ERSV Provincie Antwerpen – Ontbinding en Uittreding VZW” voor aan deLees verder