NIEUWS - door Astrid Elbers - www.doorbraak.be .
Het Nederlands ‘genderinclusief’ maken kost tijd en geld. En het effect ervan is wellicht nihil.
In het taalbeleid krijgen de gender-neutrale voornaamwoorden zoals die/hen/hun stilaan vaste voet aan de grond : de Nederlandse Taalunie geeft op haar website een uitgebreid overzicht. En ook op de website van de Vlaamse overheid vinden we de nodige tips. Bij verschillende universiteiten is ‘gender-inclusief communiceren’ een onderdeel van het diversiteitsbeleid. Maar wie zit daarop te wachten ?
De kans is groot dat u het ook al een keer zag : iemand die zijn e-mail ondertekent met zijn naam, gevolgd door (hij/hem/zijn), (zij/haar/haar) of misschien wel (die/hen/hun). In het eerste geval identificeert de persoon zich als man, in het tweede als vrouw en in het derde als geen van beide. Dat draagt bij tot de ‘gender-inclusieve communicatie’. Wanneer elke persoon aangeeft hoe hij wil dat er over hem gesproken wordt, schept dat een veilig klimaat voor transpersonen en non-binaire personen, is de redenering.
Ook in het Duits, het Zweeds, het Frans, het Engels … vinden gelijkaardige ontwikkelingen plaats. Het Frans bijvoorbeeld, kent het gender-neutrale voornaamwoord ‘iel’ dat een samentrekking is van ‘elle’ en ‘il’. In 2021 werd dit woord opgenomen in het woordenboek Le Petit Robert. Sindsdien verhit het de gemoederen in Frankrijk. Zelfs Brigitte Macron toonde zich openlijk tegen.
Genderneutraal schrijven in het Nederlands ziet er zo uit :
Sofie Decock, professor Toegepaste Taalkunde (Duits) aan de Universiteit Gent, gaf op 25 november een gastlezing aan de Universiteit Antwerpen over haar onderzoek naar gender-neutrale voornaamwoorden. Ze onderzocht ook de houding van het bredere publiek. Het bleek dat maar 24 procent van de mensen het eens is met de stelling ‘Het Nederlands heeft gender-neutrale pronomina nodig in de 3de persoon voor non-binaire personen’.
Het draagvlak om gender-neutrale voornaamwoorden in te voeren in het Nederlands is dus klein. Het zou dan ook van een autoritaire houding getuigen ze te willen opleggen aan iedereen. En dat het daarnaartoe gaat, is niet denkbeeldig. Decock vindt immers dat de tolkstudenten deze voornaamwoorden niet goed genoeg onder de knie hebben. Ze formuleerde alvast enkele concrete voorstellen om daaraan meer aandacht te besteden tijdens de opleiding.
Talrijke andere initiatieven die werden genomen om de taal inclusiever te maken, werden ondertussen overigens weer afgeschaft
Het plan is dus veel tijd en geld te besteden aan iets waar maar weinigen op zitten te wachten. Maar zullen gender-neutrale voornaamwoorden de inclusie dan ten goede komen ? Decock moest ons het antwoord schuldig blijven. En volgens ons is dat uiterst twijfelachtig. Een studie uit 2023 kon alvast geen effect vinden van gender-inclusieve taal bij economische besluitvorming.
Talrijke andere initiatieven die werden genomen om de taal inclusiever te maken, werden ondertussen overigens weer afgeschaft. Sinds 2022 was in Wallonië ‘inclusieve taal’ in administratieve teksten decretaal verplicht. Beroepen en andere titels moesten vanaf dan de vrouwelijke variant krijgen zodra er minstens één vrouw bij betrokken is. In juli van dit jaar maakte het Waalse regeerakkoord daar echter komaf mee en koos voor een taal die ‘begrijpelijk is voor iedereen’.
En enkele weken gelden werd het eerder ingevoerde genderneutrale hoge punt verboden in het onderwijs in Brussel en Wallonië. Geen ‘les étudiant.es’ meer dus. De schrijfwijze zou de lectuur bemoeilijken en zou het voor leerlingen moeilijker maken om de grammaticale regels te begrijpen.
Een kleine groep mensen die op een bepaald moment beslist dat onze taal er anders moet uitzien, is geen taalverandering, maar taalmanipulatie
Maar ook in een verder verleden werden al initiatieven tot gender-inclusief taalgebruik genomen, met weinig succes. In Duitsland bijvoorbeeld, werd de laatste decennia van de twintigste eeuw geëxperimenteerd met de vervrouwelijking van beroepsnamen. Dus niet enkel ‘Trainers’ meer voor beide geslachten, maar ‘Trainers und Trainerinnen’. Het resultaat was niet zoals gewenst. Integendeel. De taal werd er juist mannelijker door, toonde wijlen professor taalkunde Madeline Lutjeharms (Vrije Universiteit Brussel) aan. In Feministering van beroepsnamen: een juiste keuze? waarschuwde ze ons in 1998 al voor eenzelfde vergissing in het Nederlands.
Er zijn overigens ook talen zonder grammaticaal geslacht, zoals het Ests, het Fins, het Hongaars, het Turks, het Chinees en het Swahili (het Swahili heeft een complex gendersysteem). Als de redenering opgaat dat gender-inclusief taalgebruik de samenleving meer inclusief maakt, verwachten we – andere invloeden daar gelaten – dat deze landen minstens vrij goed scoren op het vlak van inclusiviteit. Toch denk ik dat een non-binair persoon beter af is in België dan in pakweg Hongarije of Tanzania.
Waarom dan toch per se volharden in de boosheid ? ‘Je kan taalverandering niet tegengaan’, stelde Decock. Maar dit heeft niets met taalverandering te maken. Taalverandering gebeurt organisch. Een kleine groep mensen die op een bepaald moment beslist dat onze taal er anders moet uitzien, is geen taalverandering, maar taalmanipulatie. ‘Orwelliaanse newspeak’, zeg maar. De nazi’s en de communisten bedienden zich er ook al van.
foto's (c) Gazet van Hove, Wikimedia Commons.
NIEUWS – door Astrid Elbers – www.doorbraak.be . Het Nederlands ‘genderinclusief’ maken kost tijd en geld. En het effect ervan is wellicht nihil. In het taalbeleid krijgen de gender-neutrale voornaamwoorden zoals die/hen/hun stilaan vaste voet aan de grond : de Nederlandse Taalunie geeft op haar website een uitgebreid overzicht. En ookLees verder
Hove krijgt vandaag een nieuwe burgemeester in de persoon van de heer Thierry Lens (Hove natuurlijk) uit de Mortselsesteenweg. Hij woont in een pand naast het pand waar vroeger oud-burgemeester Frank Swaelen resideerde. De burgemeestersdriehoek, want een andere gewezen burgemeester van Hove, Luc Vuylsteke de Laps, woont om de hoekLees verder
Op vrijdagavond 6 december wordt er een nieuw gemeentebestuur geïnstalleerd in Hove met een nieuwe burgemeester. Op de valreep keurde de uittredende burgemeester Bart Van Couwenbergh nog enkele besluiten goed : De burgemeester stelt de woningcontroleurs aan. De burgemeester verleent een toelating voor het evenement Kerstmarkt De Laet & VanLees verder
NIEUWS – door Hans Brockmans – www.doorbraak.be . Ambtenaren krijgen wel een hoger pensioen dan zelfstandigen en werknemers, maar nemen een relatief kleine hap uit de begroting. ‘Niet de ambtenaren, maar de zelfstandigen en de werknemers nemen de grootste hap in de pensioenen die de overheid uitkeert’, zegt professor OverheidsfinanciënLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 2 december 2024 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen neemt akte van de ingediende melding. Het college van burgemeester en schepenen neemt kennisLees verder
Op de laatste Hovese gemeenteraad stelde raadslid Diederik Vandendriessche (HB) naar aanleiding van de toekomstige algemene vergadering van de sociale woonmaatschappij Thuisrand enkele kritische vragen over de financiële toestand van de maatschappij. Thuisrand is een sociale huisvestingsmaatschappij. Ze verhuren en verkopen huizen en appartementen in Hove, Borsbeek, Mortsel, Boechout, Lint,Lees verder
De Roets door Anton Schelfaut in ’t Pallieterke . Begin september rolde De Roets 2025, de 21ste editie op rij, van de persen. Onder meer de gebroeders Van Raemdonck en Hugo Claus krijgen dit jaar een plaats in de historische kalender. De Roets besteedt dit jaar aandacht aan onder anderen ‘de jezuïet vanLees verder
Raadslid Diederik Vandendriessche (HB) vroeg op de laatste gemeenteraad van de uittredende coalitie meer uitleg over de snoeiwerken in Hove. Hij vroeg wie er beslist en de opdracht geeft om bomen en hagen te snoeien ? “In Hoverheide zijn de haagbeuken herleidt tot bezems. De schaduw van deze bomen isLees verder
COLUMN – door Jan Denys – www.doorbraak.be . Bij het ontstaan in 1986 leek het systeem van wettelijk pensioensparen de hemel op aarde. Maar bij nader toezien is dit helemaal niet zo. Vorige maand hebben we de kaap van de 65 jaar gelicht. Eén van de voordelen die daarmee samenhangenLees verder
Raadslid Diederik Vandendriessche (HB) merkte tijdens de laatste gemeenteraad van het oude bestuur op “dat er een nijpend personeelstekort is in de BKO en een stijgende vraag naar kinderopvang. De combinatie van beide zorgt voor een onhoudbare situatie en het Mikado-team staat onder zware druk. Er moeten meer budgetten wordenLees verder