NIEUWS - door Pieter Bauwens - www.doorbraak.be .
De top van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) en de ziekenfondsen mochten in de Kamer uitleggen waarom het aantal langdurig zieken blijft stijgen, waarom kritische rapporten verdwijnen in laden en waarom uiteindelijk niemand zich verantwoordelijk voelt.
Het antwoord was voorspelbaar. Het ligt aan de methodologie, aan werkgevers, aan de samenleving die mensen ziek maakt, aan de besparingen van deze rechtse regering en aan de opgetrokken pensioenleeftijd. Maar zeker niet aan de (politiek gelieerde) ziekenfondsen.
Ondertussen zitten meer dan 576.000 Belgen langer dan een jaar thuis met een ziekte-uitkering. Dat kost ruim tien miljard euro per jaar – bijna dubbel zoveel als tien jaar geleden. België behoort daarmee tot de Europese koplopers.
Pijnlijker nog : het RIZIV had al in 2020 een rapport laten maken waaruit bleek dat een heel groot deel van de langdurig zieken eigenlijk kon werken. Dat werd bevestigd door een nieuw rapport in 2025. Maar dat eerste rapport verdween. De adviserend artsen van de ziekenfondsen vonden publicatie geen goed idee. Waarom niet ? Daar komen we bij de kern van het probleem.
Het is niet dat er slechte mensen werken bij de ziekenfondsen. Het systeem zelf zit fout. De ziekenfondsen beoordelen arbeidsongeschiktheid én betalen tegelijk de uitkeringen uit. Ze zijn dus rechter én partij. Dat is een structurele fout die al jaren bekend is en die toch onaangeroerd blijft.
Een adviserend arts beoordeelt dossiers van mensen die aangesloten zijn bij hetzelfde ziekenfonds. Dat creëert onvermijdelijk een cultuur van soepelheid. Zeker als er ook politici in de buurt zijn. Niet noodzakelijk door expliciete druk van bovenaf, maar omdat het systeem daar vanzelf naartoe evolueert.
Ziekenfondsen krijgen middelen per dossier dat ze beheren
Bovendien krijgen ziekenfondsen middelen per dossier dat ze beheren. Meer langdurig zieken betekent meer dossiers, meer middelen en meer maatschappelijke invloed. Dat de mutualiteiten zelf benadrukken dat die vergoeding beperkt is, verandert niets aan de fundamentele belangenvermenging.
Orthopedisch chirurg Jan Van Meirhaeghe zei het eerder in Doorbraak: de ziekenfondsen zijn rechter én partij. Maar ook behandelende artsen ontsnappen niet aan die logica. Het systeem stimuleert langdurig voorschrijven eerder dan activering.
Maar zal er iets veranderen ? Wie de hoorzitting volgde, kan maar één conclusie trekken : de federale meerderheid is het fundamenteel oneens over de oplossing. Conclusie : er verandert niets.
N-VA en MR willen de macht van de ziekenfondsen al langer inperken. Voor hen zijn de mutualiteiten een restant van de verzuilde machtstaat die België decennialang heeft georganiseerd. Zij pleiten ervoor de controleartsen weg te halen bij de ziekenfondsen en de controle op arbeidsongeschiktheid onder te brengen bij een onafhankelijke instantie.
Wallonië kent hogere cijfers van langdurige arbeidsongeschiktheid dan Vlaanderen
Aan de andere kant staan PS, PVDA en Ecolo. Daar wordt elke kritiek op de ziekenfondsen gezien als een aanval op de sociale zekerheid zelf. Zeker in Wallonië, waar de socialistische mutualiteit diep verankerd zit in het politieke en maatschappelijke weefsel, is de reflex voorspelbaar : het systeem verdedigen.
Dat Wallonië tegelijk fors hogere cijfers van langdurige arbeidsongeschiktheid kent dan Vlaanderen, blijft daarbij opvallend onderbelicht.
De sleutel ligt bij de centrumpartijen. Vooruit, cd&v en Les Engagés erkennen dat er een probleem is, maar ze willen het systeem hervormen zonder aan de structuur zelf te raken. Voor cd&v is dat historisch verklaarbaar. De partij blijft verbonden met de christelijke mutualiteiten en de bredere ACW-traditie, vandaag Beweging.net. Resultaatsverbintenissen ? Meer controle ? Peer review ? Dat kan. Maar het loskoppelen van controle en uitbetaling van de ziekenfondsen, dat niet.
Ook Vooruit zoekt een evenwichtsoefening. Minister Frank Vandenbroucke verklaarde in de pers dat de ziekenfondsen zich ’totaal moeten heruitvinden’ – opvallend toch voor een socialist. Maar achter die woorden schuilt vooral budgettaire druk. Vandenbroucke moet miljarden besparen en weet dat een efficiënter systeem verlichting kan brengen. Een echte breuk met de mutualiteiten is dat zeker niet.
Zelfs Christel Geerts, voorzitter van Solidaris en moeder van Vooruit-voorzitter Conner Rousseau, gaf toe dat ‘een deel van de kritiek terecht is’. Dat soort uitspraken zijn geen revolutie. Het zijn gecontroleerde waarschuwingen binnen het systeem zelf.
Arbeidsmarktspecialist Jan Denys zei het eerder al : in dit dossier heeft een hele generatie politici boter op het hoofd. Vakbonden, mutualiteiten en partijen zijn in België historisch met elkaar verweven geraakt. Zeker in Wallonië is die verwevenheid bijna structureel. Wie in het systeem zit, heeft weinig belang bij fundamentele verandering.
Wie in het systeem zit, heeft weinig belang bij fundamentele verandering
Zo krijg je wat je in België altijd krijgt wanneer echte hervormingen nodig zijn : hoorzittingen, werkgroepen, waarschuwingen en uiteindelijk een compromis dat eigenlijk niets oplost.
CM-voorzitter Luc Van Gorp stelde in de Kamer de vraag wie langdurig zieken nog waardig werk wil geven. Een terechte vraag. Maar de echte vraag luidt : wie controleert objectief of iemand werkelijk langdurig arbeidsongeschikt is ? Wat gebeurt er wanneer dat controlesysteem structureel te soepel werkt ?
Zolang dezelfde organisaties zowel controleren als uitbetalen, blijft het probleem bestaan. Niet omdat niemand het ziet, maar omdat te veel politieke belangen verbonden zijn met het behoud van het huidige model. Dat is de tragiek van dit land – en de reden waarom er zo weinig verandert.
Pieter Bauwens is sinds 2010 hoofdredacteur van Doorbraak. Journalistiek heeft hij oog voor communautaire politiek, Vlaamse beweging en religie.
foto's (c) Gazet van Hove .
NIEUWS – door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . De top van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) en de ziekenfondsen mochten in de Kamer uitleggen waarom het aantal langdurig zieken blijft stijgen, waarom kritische rapporten verdwijnen in laden en waarom uiteindelijk niemand zich verantwoordelijk voelt. Het antwoord was voorspelbaar. Het ligtLees verder
In een noodsituatie wil je meteen weten wat er aan de hand is en welke stappen je kan nemen om jezelf en anderen te beschermen. Daarom is het belangrijk om op voorhand te weten waar je betrouwbare informatie kan vinden. Abonneer je nu al op de officiële kanalen — zoLees verder
De ZomerEnd Feesten (ZEF) zijn een organisatie van het lokaal bestuur Hove. Het is een tweedaags dorpsfeest in het dorpscentrum dat jaarlijks plaatsvindt op vrijdag en zaterdag van het laatste (volledige) weekend van augustus. De kern van het feestgedruis zich situeert op de oost-west-as (Kapelstraat, Sint-Laureysplein). Met de ZEF wilLees verder
zondag 17 mei 2026 / 10:00 – 12:00u. Natuur is broodnodig, ook in stedelijk gebied ! Sinds 2021 ontfermden enkele vrijwilligers zich over een klein stukje natuur achter de Blikfabriek. Ben je benieuwd naar de werken in dit jongste natuurgebied van Natuurpunt Hobokense Polder ? Wil je meer weten overLees verder
COLUMN – door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be . Buitenland Ulrike Meinhof behoorde tot de ‘eerste generatie’ van de extreemlinkse terreurorganisatie Rote Armee Fraktion (RAF). Op 9 mei was het vijftig jaar geleden dat er een einde kwam aan het leven van een getalenteerde én geradicaliseerde vrouw uit een burgerlijk milieu.Lees verder
Grasplein achter O.C. “De Witte Merel” FEEST! Naar jaarlijkse gewoonte vindt de dag na Hemelvaart de Meimarkt plaats. Dit jaar kan je komen genieten vanaf 16 tot 22.00u. Geniet van aantrekkelijke kraampjes met een gevarieerd aanbod hapjes, drankjes, maaltijden en zoetigheden. Muziek en animatie voor groot en klein gegarandeerd. VergeetLees verder
Meer fietsen voor minder geld ! Donkey Republic paste (op 1 mei 2026) zijn prijzen aan. Fietsen met een van de oranje fietsen wordt dus nóg voordeliger. Zo wordt het nog leuker en eenvoudiger om eropuit te gaan met Donkey ! Ontdek het volledige nieuwe aanbod ! Wil je allesLees verder
Het gemeentebestuur is gestart met de voorbereiding van de dossiers voor de aanleg van een fietspad aan de Broechemsesteenweg (deel tussen Don Bosco en Ranst) en een fietspad op de Wommelgemsesteenweg. Het fietspad op de Broechemsesteenweg wordt normaal eerst uitgevoerd. Dit is een bovenlokaal rioleringsproject, met subsidies van de hogere overheid, die weLees verder
In het meerjarenplan 2026-2031 plant ons lokaal bestuur verspreid over de gemeente heel wat wegenwerken om onze straten veiliger, comfortabeler en toekomstbestendiger te maken. De werken omvatten zowel gerichte herstellingen als grotere herinrichtingen en onderhoudsprojecten. Hierbij alvast een overzicht van de geplande werken in 2026 en 2027. Bij elk projectLees verder
door Lode Goukens in ’t Pallieterke . De Britse premier Keir Starmer ontzegt tal van Europese politici, activisten en journalisten, – onder wie Filip Dewinter – de toegang tot het Britse grondgebied, naar aanleiding van de protestmars van Tommy Robinson. “We voorkomen dat extreemrechtse agitators naar het VK reizen voorLees verder