COLUMN - door Rik Torfs - www.doorbraak.be
Oud-rector Herman Van Goethem ging woensdagavond in debat in De Afspraak / Rik Torfs - foto © VRT De Afspraak, DB
Professor Herman Van Goethem, oud-rector van de Universiteit Antwerpen, zei deze week in De Afspraak : ‘Ik denk dat onze universiteiten zijn ingebed in een context die honderd jaar geleden niet de onze was. Een context gebaseerd op mensenrechten en op een inclusieve, diverse samenleving. Ik denk dat dat de basis, de fundamentele basis is waarbinnen onze universiteiten functioneren. (…) Het is niet zo dat om het even wat aan een universiteit in onderzoek kan, onder het mom van vrijheid van meningsuiting. Neen, dat denk ik niet.’
Oud-rectoren zijn uiterst wijze mensen. Ik ken er alvast geen andere. Ze verdienen een respectvolle bejegening. Dus verwacht hier geen persoonlijke aanval. Wel wil ik op zoek gaan naar de draagwijdte van de woorden die Herman Van Goethem sprak. En van de woorden die hij daarbij verzweeg.
Voor hem is de vrijheid voorwaardelijk. Ze is ondergeschikt aan de ‘context’ waarin onze universiteiten nu, anders dan een eeuw geleden, functioneren. Context ? Het woord ‘ideologie’ gebruikt de oud-rector niet. Maar daar gaat het wel degelijk om. Twee essentiële concepten primeren op de academische vrijheid, die zich binnen hun contouren dient te ontwikkelen. Enerzijds de mensenrechten, anderzijds de inclusieve, diverse samenleving.
Mensenrechten dus. Maar om welke mensenrechten gaat het precies ? Hoe ruim worden ze geïnterpreteerd ? Daarover zwijgt de Antwerpse oud-rector. Hij verkiest de algemene term; erg veilig. Want zelfs de waanzinnigste academicus zal nooit beweren dat hij tegen mensenrechten is. En voor de slavernij of het vierendelen van vermeende criminelen.
Toch blijft de vraag hoe Van Goethem de mensenrechten precies opvat. Betekent het recht op leven van artikel 2 EVRM dat de uitstootnormen streng moeten zijn, desnoods tegen de democratische besluitvorming in ? Andersom, wanneer en in welke mate mogen diezelfde mensenrechten worden ingeperkt ? Als iemand mannen minderwaardige wezens met het verstand van een okkernoot vindt, mag zij dat dan openlijk zeggen of is, zoals bij ons nu al, een seksismewet nodig en een rechter die straffen oplegt ?
Opvallend is dat Van Goethem de mensenrechten onontbeerlijk acht, maar zwijgt over de democratie. Die omissie kan onbewust zijn. In een discussieprogramma moet het vlug gaan en vergeet je weleens iets. Maar in ieder geval zijn mensenrechten en democratie sterk met elkaar verweven.
Mensenrechten en democratie zijn sterk met elkaar verweven.
Of, zoals de Nederlandse hoogleraar en oud-minister Ernst Hirsch Ballin onlangs schreef : ‘De rechtsstaat heeft een goed functionerende democratie even hard nodig als de democratie een rechten en vrijheden beschermende rechtsstaat.’ Anders uitgedrukt: zonder democratische steun verzwakt het systeem. Van Goethem maakt van deze factor geen melding.
En dat op een moment dat de universiteiten zelf in de samenleving ‘democratische’ steun verliezen. Door de verregaande verengelsing ten koste van het Nederlands. Door de rauwe arrogantie van sommige experts, bijvoorbeeld in de coronatijd. Maar ook door een breedgedragen vermoeden van ideologische eenzijdigheid in de universitaire wereld.
Het tweede concept van Herman Van Goethem is de ‘inclusieve, diverse samenleving’. Ook deze woorden klinken veelbelovend en verwelkomend. Maar vergis u niet. Het tegendeel is waar. ‘Inclusie’ betekent niet dat alle opvattingen aan de universiteit welkom zijn, in de zin van ‘laat honderd bloemen bloeien’. Wie de heersende genderideologie niet volgt, zal het aan de universiteit moeilijk krijgen.
Wie zich als ‘rassenwetenschapper’ opwerpt, ontvangt een gele kaart nog voor de wedstrijd begint. Inclusie en diversiteit betekenen niet dat iedereen en alle opvattingen welkom zijn. Wel dat academici het ideologisch gekleurde concept ‘inclusie’ nodig hebben als entreekaartje om in de ‘context’ van de hedendaagse universiteit te passen.
Het concept ‘inclusieve diversiteit’ gaat ervan uit dat de universiteit bepaalde groepen die in het verleden ondervertegenwoordigd waren ter compensatie een voorkeursbehandeling moet geven. Inclusie bevoordeelt onder meer vrouwen of mensen van buitenlandse origine. Ze beoogt een ongelijke, geen gelijke behandeling, om zo historisch leed te compenseren en een toekomstige herhaling ervan te voorkomen.
Dus selecteert de universiteit mensen op basis van hun geloof in haar ideologische invulling van diversiteit en inclusie. Het verklaart meteen waarom historici of sociologen uniforme ideeën hebben. Allemaal streven ze naar een samenleving die almaar gelijker wordt. Dat maakt de universiteit op het niveau van opvattingen en ideeën niet meer divers, maar juist uniformer.
Dat lijkt erg harmonisch. Maar als iedereen hetzelfde denkt, hoeft niemand nog te denken. En waarom zou een universiteit dan blijven bestaan ?
Rik Torfs is Belgisch hoogleraar emeritus aan de KU Leuven, kerkjurist, oud-rector van de KUL, bekend mediafiguur, voormalig christendemocratisch politicus en bekende twitteraar.
foto's (c) Gazet van Hove.
COLUMN – door Rik Torfs – www.doorbraak.be Oud-rector Herman Van Goethem ging woensdagavond in debat in De Afspraak / Rik Torfs – foto © VRT De Afspraak, DB Professor Herman Van Goethem, oud-rector van de Universiteit Antwerpen, zei deze week in De Afspraak : ‘Ik denk dat onze universiteiten zijnLees verder
Door werken aan de tramsporen en aan het wegdek in de Grotesteenweg in Berchem, zijn de tramsporen van maandag 6 april tot en met woensdag 8 april volledig onderbroken. Er rijdt geen tram op het traject tussen Harmonie en Mortsel / P+R Boechout. Tram 7 volgt een verkort traject, tram 15 rijdt niet.Lees verder
Begin april start de heraanleg van de bovenbouw van de Paul van Ostaijenlaan. Update 03/04/2026 De eerder aangekondigde werken in de Paul Van Ostaijenlaan gaan van start op dinsdag 7 april. Het einde van de werken wordt voorzien vóór de zomervakantie. De verwachte duur is een 50 werkdagen (onder voorbehoud van onverwachte weers- en/ofLees verder
Fort 4, Fortstraat 100 in Mortsel op woensdag 22 april 2026 van 13.00 tot 17.00 uur Dit is een UiTPAS activiteit. Buitenspeeldag, geen uitzendingen voor kinderen op de TV die namiddag, maar heel wat leuks te beleven buiten in FORT 4 samen met je vriendjes ! Om 13.00 uur geeft onze kinderburgemeester het startschot !Lees verder
Op de laatste gemeenteraad van maart jl. kwam de strijd tegen de Aziatische hoornaars ook ter sprake. Dit kwam door het feit dat de dag ervoor er een samenkomst was van enkele tientallen Hovenaars die zich engageren om die exoot die veel schade aanricht in de natuur zoveel mogelijk uitLees verder
NIEUWS – door Kasper Goossens – www.doorbraak.be . Militaire oefeningen verstoren de bodem, maar zorgen tegelijk voor nieuwe kansen voor biodiversiteit. ‘Ze leggen de lat voor de gunstige referentiewaarden en voor de beoordeling van de kwaliteit lager dan in Nederland’, verklaarde de voormalige Nederlandse minister van Landbouw Carola Schouten overLees verder
De voorbije periode ontvingen we meldingen van oplichters die zich voordoen als medewerkers van onze lokale politie HEKLA . Ze bellen slachtoffers op en maken hen bang door bijvoorbeeld te beweren dat er inbrekers actief zijn in de buurt. Nadat ze het vertrouwen winnen, informeren ze naar waar het henLees verder
Raadslid Diederik Vandendriessche (HB) vroeg op de laatste gemeenteraad om alle opties open te houden wanneer er een definitieve keuze wordt gemaakt voor de heraanleg van het fietspad in de Parklaan. Schepen van openbare werken Bart Van Couwenberghe (N-VA) antwoordde : “de impact op het park en het groen zalLees verder
Doornik kampioen en dat is geen toeval NIEUWS – door Christophe Degreef – www.doorbraak.be . In Doornik vindt de heropleving van het geloof opvallend veel weerklank. foto © Wikimedia 689 Belgische volwassenen bereiden zich voor om zich komende paasnacht te laten dopen. Opvallend daarbij is dat Wallonië en Brussel deLees verder
De controversiële opera ‘Sancta’ – foto (X) Redactie ’t Pallieterke . Op Goede Vrijdag (4 april) gaat de controversiële opera ‘Sancta’ in première bij de Antwerpse opera. Nadat eerder Antwerps bisschop Bonny al aangaf “diep gekrenkt” te zijn door de voorstelling, reageert Antwerps Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter nu ook :Lees verder