Voor het behoud van het neutrale publieke domein
COMMENTAAR - door Mathieu Cockhuyt - www.doorbraak.be .
‘Protest tegen strafstudie voor dragen hoofddoek’, kopt De Morgen (17/05/2022). ‘Assimilatiebeleid is een voorspeller van mindere schoolprestaties’, verklaart KU Leuven-professor Orhan Agirdag in het betreffende artikel. Zou het ? Ik durf te betwijfelen dat kinderen van de eerste of tweede generatie nieuwkomers die niet aangemoedigd worden om Nederlands te gebruiken tijdens de les, en om onze moribus, artibus en adfinitatibus (huwelijk, gewoonten en zeden) te internaliseren, hun kansen op sociale mobiliteit en emancipatie vergroten.
De godsdienstoorlogen mogen dan al even achter ons liggen, de neutraliteitsoorlogen zijn nog maar net begonnen. Na decennia van ontkerstening waarbij religie langs de voordeur werd weggejaagd — denk aan wintermarkt in plaats van kerstmarkt — haalt regressief links religie weer langs de achterdeur binnen. Die spreidstand van zogenaamd progressieven die flirten met reactionaire denkbeelden is toch opvallend ?
Openbare instellingen, waar macht of invloed wordt uitgeoefend, moeten dan ook vrij zijn van wereld- en levensbeschouwelijke symbolen
Wederzijds respect en gewetensvrijheid zijn de leidende morele principes in onze omgang met diversiteit in de publieke ruimte. Een neutrale overheid en scheiding van kerk en staat zijn de institutionele middelen om deze principes te bereiken. Deze middelen staan immers garant voor het vreedzaam samenleven van verschillende levensopvattingen. Openbare instellingen, waar macht of invloed wordt uitgeoefend, moeten dan ook vrij zijn van wereld- en levensbeschouwelijke symbolen. Niet omdat men anders per definitie partijdig is, maar omdat we zelfs de kans op een vermoeden van partijdigheid moeten uitsluiten. Neutraliteit is dan misschien wel illusoir, onpartijdigheid is dat niet.
Tegenstanders van neutraliteit vertrekken vanuit een pluralistische of zwakke neutraliteitsinvulling. Zij schermen steeds met de argumenten dat leerlingen, die hun thuistaal en hoofddoek vanuit de woonkamer integraal het klaslokaal binnenbrengen, meer zichzelf zijn en dus beter presteren. Ik ben geen expert, maar mij lijkt het weinig constructief om in doorgedreven mate het cognitieve en het affectieve in het onderwijs met elkaar te vermengen.
Als het leven een luchthaven is dan is er één gateway waar iedereen passeert : de school. Op die doorgang moeten rechten voor iedereen hetzelfde zijn.
Onderwijs betekent in de eerste plaats nog altijd cultuur- en kennisoverdracht. Vanuit het emanciperende bildungsideaal van onderwijs is het dan ook aangewezen om de leefwereld van kinderen te verruimen en niet te bevestigen, laat staan te vernauwen. ‘Als het leven een luchthaven is dan is er één gateway waar iedereen passeert : de school. Op die doorgang moeten rechten voor iedereen hetzelfde zijn. In de islam – met de gesluierde vrouw als vaandeldrager – is dat helaas niet zo’, schreef Hind Fraihi in 2019 in een column in De Morgen.
Wie de hoofddoek uit vrije keuze draagt : prima, maar bij voorkeur niet in de functie van publieke dienstverlener of op de schoolbanken. Het dragen van een hoofddoek is en blijft een expliciete uiting van een bepaalde godsdienst- en cultuuropvatting. In de privésfeer of op het publieke domein vind ik die uiting hooguit onaangenaam, maar draagt iedereen uiteraard wat hij of zij wil. De conservatief in mij houdt de overheidsinmenging namelijk liever beperkt. Problematisch wordt het echter indien men het recht denkt te hebben om onder álle omstandigheden uiting te geven aan zijn of haar godsdienstige, politieke en culturele voorkeuren.
Misschien ligt het ook wel aan de tijdsgeest waarin iedereen zich het recht toe-eigent om altijd en overal ‘zichzelf’ te zijn
Misschien ligt het ook wel aan de tijdsgeest waarin iedereen zich het recht toe-eigent om altijd en overal ‘zichzelf’ te zijn en zich op alle mogelijke vlakken te uiten. In het onvolprezen boek Reset verwijst Mark Elchardus naar de Franse historicus Marcel Gauchet. Gauchet schrijft dat ‘het burgerschap veronderstelt dat je afstand doet van je particuliere eigenschappen om het publieke domein te betreden’. Een samenleving, een werk- of schoolomgeving zijn nu eenmaal geen huizen waar iedereen zich te allen tijde honderd procent thuis moet voelen.
Vooralsnog ben ik dus de mening toegedaan dat we de kaart moeten trekken van de republikeinse of sterke neutraliteitsinvulling. Een neutraliteit als vorm van naastenliefde, waarbij diversiteitsuitingen beter voorbehouden worden voor het privéleven. In de omgang met bijvoorbeeld de overheid betaamt het nu eenmaal niet om ongevraagd geconfronteerd te worden met politiek-levensbeschouwelijke inzichten. Ik verkies deze neutraliteitsinvulling omdat deze vertrekt van wat ons als samenleving bindt in plaats van wat ons scheidt. Zo kunnen we een sine qua non scheppen om samen-leven mogelijk te maken.
In het streven naar een harmonieuze samenleving waarin ieder zich ten volle kan ontplooien is het in eenieders voordeel dat er omstandigheden zijn waarin de privécultuur ondergeschikt is aan het algemeen belang. Om het in de woorden van Alain Finkielkraut te zeggen : ‘De natie is meer dan een geheel van burgers met individuele rechten.’ Een inclusieve samenleving bereik je niet door de illusie na te jagen dat alle particuliere vrijheden uit de private cultuur met elkaar verzoenbaar zijn in de publieke cultuur. En om de reacties voor te zijn : ook de tulband en de nonnenkap zijn onverenigbaar met een openbaar ambt of schoolomgeving. Gelijke monniken, gelijke kappen.
Mathieu Cockhuyt (1993) behaalde een bachelor in de sociale wetenschappen en een master in de criminologie. Hij studeert publiek management en is werkzaam als parlementair medewerker van Valerie Van Peel (N-VA). Soms beschouwelijk, soms polemisch van aard mengt hij zich graag in het maatschappelijk debat.
Foto's (c) Gazet van Hove.
Voor het behoud van het neutrale publieke domein COMMENTAAR – door Mathieu Cockhuyt – www.doorbraak.be . ‘Protest tegen strafstudie voor dragen hoofddoek’, kopt De Morgen (17/05/2022). ‘Assimilatiebeleid is een voorspeller van mindere schoolprestaties’, verklaart KU Leuven-professor Orhan Agirdag in het betreffende artikel. Zou het ? Ik durf te betwijfelen dat kinderen van de eersteLees verder
LIER, Dinsdag 7 juni, 20.00u. – Stadsschouwburg Vredeberg, Vredebergstraat 12-14 in Lier. Prof.Dr. David CRIEKEMANS(U. Antwerpen)DE OORLOG IN OEKRAÏNE – DE SYSTEEMCRISIS TUSSEN OOST EN WEST Verwarrende tijden. Niemand had er zich aan verwacht dat op Europees grondgebied nog een grootschalige oorlog zou uitbreken .Het beëindigen van de Koude OorlogLees verder
door Belga in palnws.be . Mensen die een geslachtsverandering overwegen, moeten vandaag gemiddeld vijftien maanden wachten op een eerste gesprek bij de psycholoog. Te lang, vindt vicepremier Petra De Sutter (Groen), die donderdag in De Morgen pleit voor meer gespecialiseerde centra in België. In de genderkliniek van UZ Gent staanLees verder
Bericht van de Eerste Minister, Alexander De Croo De coronabarometer die sinds maart dit jaar op code geel stond, wordt gedeactiveerd. Dat heeft het Overlegcomité beslist. Als gevolg daarvan verdwijnt vanaf maandag 23 mei de mondmaskerplicht in het openbaar vervoer en het Passenger Locator Form voor de meeste reizen. HetLees verder
Om 20.00 uur in zaal Da Capo, Lintsesteenweg 1A. Gemeenteraad 1. Proefopstelling F1 : stand van zaken definitieve metingen 2. Notulen 26 april 2022 3. Vervanging algemeen directeur bij afwezigheid of verhindering 4. Vervanging financieel directeur bij afwezigheid of verhindering 5. Jeugdlokalen : principiële beslissingen financiering 6. Jaarrekening AGB 2021 7. AGB : lening effectieve investeringen 2021Lees verder
door Anton Schelfaut in palnws.be . Regisseur Luckas Vander Taelen laat zich in een column in De Tijd kritisch uit over het cordon médiatique in Franstalig België. “Het heeft wel degelijk zin in debat te gaan met een partij die de grootste van het gewest dreigt te worden”, oordeelt hij. Vander Taelen noemt deLees verder
door Carl Deconinck in palnws.be . Vlaams Belang-politicus Filip Dewinter was te gast bij omroep Ongehoord Nederland (ON). Daar zei hij dat het Europese volk en de bijbehorende manier van leven vervangen worden “door de immigranten.” Volgens linkse partijen verspreidt hij daarmee “de extreemrechtse complottheorie over omvolking.” Linkse partijen inLees verder
door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke . De Europese Commissie luidde maandag de alarmbel over de onrustwekkende economische situatie van dit land. Onze inflatie, begrotingstekort, overheidsschuld en loonkosten zijn bij de hoogste van Europa. Dat zou geen complete ramp zijn indien we dat konden compenseren met economische groei. Maar ookLees verder
Zoek je een rustig plekje om te studeren ? In Blokpunt De Brouwerij kan je het hele jaar door komen studeren in de bibliotheek.Er staan tafeltjes tussen de boeken en in de krantenhoek. Tijdens de examenperiodes openen we ook steeds een extra lokaal.Vanaf maandag 30 mei 2022 tot en met donderdag 30 juni 2022 kunnen studenten elke weekdag komen studerenLees verder
Het Lokaal Dienstencentrum Den Appel biedt diensten en activiteiten aan alle inwoners in Edegem. Hierbij is er speciale aandacht aan ouderen en hulpbehoevenden, om hen zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen. Het Lokaal Dienstencentrum Den Appel biedt diensten en activiteiten aan alle inwoners in Edegem. Hierbij is erLees verder