Het Nederlands blijft er een vreemde taal en Vlaanderen kijkt er naar
COMMENTAAR - door Wido Bourel - www.doorbraak.be .
In Frankrijk zorgde vorig jaar de goedkeuring van de wet Molac voor een juridisch kader aangaande onderwijs en bescherming van de regionale talen. De Franse Constitutionele Raad kelderde deze wet al snel, tot woede van al wie begaan is met de minderheidstalen in Frankrijk. Het Franse ministerie van onderwijs kon niet langer doof blijven voor dit luid protest. Een nieuwe omzendbrief van december jl. heeft de bedoeling de gemoederen te bedaren.
Omzendbrief
Eerst bevestigt de omzendbrief, wat dacht je, dat ‘de taal van de Franse Republiek het Frans is’. Vervolgens drukt hij de wil uit om de talen aanwezig op het Franse grondgebied te beschermen en te onderwijzen.
De omzendbrief somt de regionale talen op die nu worden erkend : het Baskisch, het Bretoens, het Catalaans, het Corsicaans, ,het Creools, het Gallo (Romaanse streektaal gesproken in het Oosten van Bretagne), het Occitaans én de Oc-taal, de regionale talen van de Elzas, de regionale talen van de Moezelregio, het Franco-Provencaals, het West-Vlaams, het Picardisch, het Tahitiaans, de Melanesische talen (Drehu, Nengone,Paicî, Aijë), de Walllisiaanse en Futuniaanse talen (twee talen uit Nieuw Caledonië) alsook het Kibushi-Kimaore (eiland Mayotte).
Wat zijn de concrete gevolgen voor Frans-Vlaanderen ? Het West-Vlaams kan voortaan worden onderwezen in het lager en secundair onderwijs. ‘Kan’ en niet ‘moet’, en ook ‘als’ men leraars vindt.
En waar blijft het Nederlands in dit verhaal ? Het is een paradoxale situatie dat de omzendbrief van het Franse Ministerie van Onderwijs melding maakt van het West-Vlaams als nieuwe erkende regionale taal, maar dat hij niet spreekt over het Nederlands. Vergelijk deze situatie met de Elzas, waar én het Duits, én het Elzassisch erkend zijn onder de discrete dekmantel ‘regionale talen van de Elzas’. Hoe zegt men ‘ twee maten en twee gewichten’ in het Frans ?
Nochtans, en in tegenstelling tot wat sommigen in Frankrijk beweren, was onze taal steeds aanwezig in Frans-Vlaanderen, onder de vorm én van het gesproken West-Vlaamse dialect, én van het geschreven standaard Nederlands. Deze situatie heeft tot de Eerste Wereldoorlog geduurd. De taalkundige en Frans-Vlaanderenkenner Cyriel Moeyaert heeft in zijn talloze publicaties aangetoond dat tot het begin van de twintigste eeuw zo goed als alle geschreven stukken in Frans-Vlaanderen in vrij keurig Nederlands opgetekend zijn. Nederlands in de spelling van toen : Nederlands, soms met hier en daar een woord of zinswending in de streektaal. Maar, desalniettemin : Nederlands.
Na de annexatie door Frankrijk bleef Frans-Vlaanderen nog lang tot het bisdom Ieper behoren.
Hoe dat komt ? Na de annexatie door Frankrijk bleef Frans-Vlaanderen nog lang tot het bisdom Ieper behoren. In verschillende Frans-Vlaamse katholieke instellingen waar ze lessen Nederlands gaven, gebeurde dit, in de 18de eeuw en de 19de eeuw, met hetzelfde pedagogisch materiaal als in Ieper of Veurne, zeg maar.
Wat Frans-Vlaanderen niet heeft meegemaakt is de evolutie naar het hedendaags Nederlands, zoals in Vlaanderen de laatste 100 jaar. De kennis van het geschreven Nederlands ging toen verloren. De gesproken streektaal bleef over en verarmde geleidelijk aan door gebrek aan basisinzichten in spraakkunst en syntaxis, en door invloed van het Frans.
Sommige Frans-Vlaamse verenigingen gebruiken deze vaststelling om alleen het West-Vlaams als regionale taal te promoten. Het Nederlands beschrijven ze als een vreemde taal. Met de politieke en financiële steun van de regio Hauts-de-France heeft hun lobbying de Franse ministeries bereikt.
nu het bijna verdwenen is, erkent Frankrijk het gesproken West-Vlaams als regionale taal. Maar niet het standaard Nederlands dat nochtans aan meer dan 20.000 leerlingen wordt onderwezen
Paradox van de hele situatie : nu het bijna verdwenen is, erkent Frankrijk het gesproken West-Vlaams als regionale taal. Maar niet het standaard Nederlands dat nochtans aan meer dan 20.000 leerlingen wordt onderwezen.
Aan de regionale onderwijsinstanties wordt nu gevraagd om het onderwijs van onder meer het West-Vlaams te faciliteren vanaf volgend schooljaar. Maar de plaatselijke onderwijsautoriteiten kunnen op eigen houtje een rem zetten op de uitvoering van de maatregelen die geen verplichtingen inhouden. Dat is nu al het geval in Bretagne waar ze in de volgende dagen zullen betogen tegen de houding van het rectoraat aldaar. Reken er ook op dat de minister van onderwijs, Jean-Michel Blanquer, die zich meermaals negatief tegen het onderwijs van de regionale talen heeft uitgesproken, achter de schermen alles in het werk stelt om de eigen richtlijnen af te zwakken.
Leraren uit West-Vlaanderen kunnen ook niet worden gevraagd: men moet in het bezit zijn van een Frans pedagogisch diploma
Voornaamste probleem voor de aanhangers van het West-Vlaams : wie is bevoegd om lessen West-Vlaams te geven ? Zo goed als niemand met de nodige pedagogische diploma’s beschikt over de taalkennis. Leraren uit West-Vlaanderen kunnen ook niet worden gevraagd : men moet in het bezit zijn van een Frans pedagogisch diploma om in het Frans onderwijs les te kunnen geven.
Ouders en grootouders kunnen niet meer helpen : de meesten spreken de taal niet meer. Er zijn ook geen goedgekeurde boeken of methodes West-Vlaams voorhandig om de streektaal te onderwijzen op elk niveau van het lager en secundair onderwijs. Streektaal die, per definitie, niet is gestandaardiseerd, zonder uniforme spelling of standaard spraakkunst. Er zijn ook geen bruikbare leesboeken en er is geen beschikbare literatuur in het West-Vlaams.
De gekke opzet vraagt, naast een gedegen taalkennis om de hele cyclus van de lagere klassen tot het middelbaar te dekken, een gigantische intellectuele, financiële en materiële inspanning. Dit zal uiteraard ten koste zijn van de opleidingen Nederlands en van het immersie onderwijs in het Nederlands waarvoor momenteel in Duinkerke een interessant piloot project loopt.
De voorstanders van het onderwijs van het Nederlands geven niet op. Ze hebben zich verenigd in de Federatie van Germaanse talen (Elzas, Moezelstreek én Frans-Vlaanderen). De bedoeling is samen de nodige druk uit te oefenen in Parijs om voor Frans-Vlaanderen dezelfde rechten te verkrijgen als voor de Elzas. Daar is na een lange strijd het Duits erkend als regionale taal naast het Elzassische dialect. Samen gaan ze de strijd aan om ook het Nederlands officieel te laten erkennen als regionale taal naast het West-Vlaams.
De verenigingen die het Nederlands promoten zullen in de volgende weken het ministerie van onderwijs én de regionale instanties benaderen om te pleiten voor een regionale status voor het Nederlands.
In Frans-Vlaanderen geven tientallen leerkrachten reeds lessen Nederlands
De bestaande opleidingen Nederlands zijn ook de oplossing voor het gebrek aan leraars. In Frans-Vlaanderen geven tientallen leerkrachten reeds lessen Nederlands. In principe zijn ze als eerste bevoegd om de link te leggen tussen het Nederlands en zijn dialecten.
Bij de grensbewoners is er ook een nieuwe, efficiënte, spontane evolutie merkbaar : de kinderen over de schreve naar school sturen in de regio Menen, Poperinge, Veurne. Daar kunnen ze perfect Nederlands leren, en ook, West-Vlaams horen op de speelplaats.
Over een stellingname van de Vlaamse regering voor ondersteuning van het Nederlands in Frans-Vlaanderen is er geen nieuws. Stille diplomatie van de Taalunie noemt men dat. Minister-President Jambon ontmoette onlangs de ondervoorzitter van de Hauts-de-France, François Decoster, in Kortrijk. Resultaat : beide streken gaan, naar het schijnt, in de toekomst elkaar beter leren kennen. En voor het overige, wat lol over de Vlaamse naam van de Frans-Vlaamse politicus en de Frans klinkende naam van onze Minister-President. Dit is het resultaat van de inclusieve Vlaamse cultuurpolitiek in de 21ste eeuw : een lege doos inzake bevordering van onze taal extra muros en verder niets.
Wido Bourel (1955) is Frans-Vlaming, publicist en promotor van de Nederlandse taal en cultuur in zijn geboortestreek.
Foto's (c) Gazet van Hove.
Het Nederlands blijft er een vreemde taal en Vlaanderen kijkt er naar COMMENTAAR – door Wido Bourel – www.doorbraak.be . In Frankrijk zorgde vorig jaar de goedkeuring van de wet Molac voor een juridisch kader aangaande onderwijs en bescherming van de regionale talen. De Franse Constitutionele Raad kelderde deze wet alLees verder
door Anton Schelfaut in palnws.be . Vlaams Belang en N-VA reageren tevreden, maar ook enigszins wantrouwig op het pleidooi van Senaatsvoorzitter Stephanie D’Hose (Open Vld) voor de afschaffing van de Senaat. In een interview met Het Nieuwsblad hebben Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert en Senaatsvoorzitter Stephanie D’Hose dit weekend een spoedige afschaffing van de Senaat bepleit. DaartoeLees verder
Elke maandag ZANGKOOR SINT-LAURENTIUS : repetitie van 20.00 tot 21.30 uur in de Sint-Laurentiuskerk. Info : 03 / 455 10 57. Elke dinsdag BRIDGECLUB HOVE : bridgen van 13.15 tot 17.00 uur in Dienstencentrum Ten Hove, René Verbeecklaan 3. Info : 0479 / 40 00 81 (Roger Docx). VOLKSKUNSTGROEP TIJLLees verder
door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke . Jeff Hoeyberghs veroordeeld tot voorlopige gevangenisstraf voor cafépraat Jeff Hoeyberghs is veroordeeld tot 10 maanden voorwaardelijke gevangenisstraf, waarvan 5 met uitstel, voor de dingen die hij over vrouwen heeft gezegd bij een lezing voor de studentenvereniging KVHV. Laat ons meteen duidelijk zijn :Lees verder
Naar goede gewoonte organiseert onze milieu- en natuurraad samen met Natuurpuntop 15 januari een natuurwerkdag in het Uilenbos. Steek ook jij een handje toe ? In het natte deel van het Uilenbos groeien – omdat het zonlicht de bodem kan bereiken – heel watvoorjaarsplanten. In de natuur zorgt het everzwijnLees verder
‘We missen een overkoepelende droom ‘INTERVIEW – door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . ‘Terug naar school’ ook in 2022 blijven corona, de eindtermen, het lerarentekort en de kwaliteit van het onderwijs in het nieuws. Of is het toch de veranderende tijd die ons parten speelt ? Hoe kijkt Lieven Boeve, directeur-generaal vanLees verder
door Anton Schelfaut in palnws.be . In De Ochtend op Radio 1 heeft Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) een lans gebroken voor partijgenoot en Vlaams minister-president Jan Jambon. Voor Weyts is het “geen optie” om Jambon te vervangen. De kritiek op minister-president Jambon, die van de aardbodem verdween nadat de Raad van State de sluitingLees verder
door Wannes Neukermans in palnws.be . De Dienst Vreemdelingenzaken krijgt vanaf vandaag langer tijd om asielzoekers die via de Dublinregeling naar het bevoegde EU-land moeten terugkeren terug te sturen. Dat omdat er steeds meer vluchtelingen een pcr-test weigeren om op die manier te verhinderen dat ze teruggestuurd worden. Dat laatLees verder
door Pieter Van Berkel in palnws.be . Eén op tien bevraagde Antwerpse vrouwen gaf in 2021 aan op straat te zijn lastiggevallen, een stijging van 1,3 procent tegenover 2020. In het stadsdeel Antwerpen-Noord was dat zelfs meer dan één op de vier. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Belang-gemeenteraadslid AnkeLees verder
Lessenreeksen Engels, Spaans, geschiedenis en muziekgeschiedenis In januari worden de lessenreeksen verdergezet : Engelse conversatie (60 euro voor de ganse reeks) op dinsdag van 9.30 tot 11.00 uur, Spaanse conversatie (60 euro) op woensdag van 13.30 tot 15.00 uur, geschiedenis : ‘De internationale betrekkingen tussen 1945 en 1999’ (30 euro)Lees verder