Op 14 juni 1846 kwamen 360 mensen samen en richtten ze de eerste liberale partij van België op. Dat gebeurde in de gotische zaal van het stadhuis van Brussel. Daar ging de viering vandaag ook door. Charles Michel gaf een toespraak voor een vijftigtal genodigden, waarbij hij het liberalisme aanduidde als één van de belangrijkste bewegingen die het Europese leven verbeterd hebben. “Leve de vrijheid, leve het liberalisme, leve België en leve Europa”, aldus de ex-premier.
De liberalen streden tegen autoritaire strekkingen
Daarna was het de beurt aan Lachaert, die sinds vorig jaar de voorzitter is van Open Vld. Hij noemde enkele verdiensten van het liberalisme op, en wees naar diezelfde politieke beweging als middel tegen autoritaire strekkingen. “Wij stonden klaar in de donkerste tijden van de twintigste eeuw, wij waren het verzet tegen het fascisme en communisme.” De voorzitter wees ook op het feit dat België een zeer liberale grondwet had voor die tijd. Ook wilde hij benadrukken dat de open Vld een “sociale liberale partij” wil zijn. Individuele vrijheid moet dus volgens hem gepaard gaan met een sociale zekerheidsstelsel met uitgebreide werkloosheidsuitkeringen.
“Vrijheid van religie staat niet boven andere vrijheden”
Georges-Louis Bouchez, voorzitter van de Franstalige liberalen, moest maandagochtend eerst bij de koning langsgaan om zijn standpunten omtrent de hoofddoekenkwestie, noemde het liberalisme dan weer “de oudste politieke beweging van Europa”. Vervolgens zinspeelde hij even op de commotie rond de hoofddoeken: “Voor ons is gelijkheid essentieel, maar de vrijheid van religie staat niet boven andere vrijheden van expressie.”
Echt liberalisme is er niet meer
Op de viering werd dus vooral naar het verleden gekeken, waar het duidelijk is dat het liberale gedachtegoed voor enkele fundamentele veranderingen heeft gezorgd die de levenskwaliteit in Europa verbeterd hebben. De toekomst van die ideologie is echter onzeker. Open Vld haalt niet meer de scores van weleer, en nog opvallender: het échte liberalisme lijkt volgens de critici verdwenen uit de partij.
Om die reden wordt er op sociale media de spot gedreven met de verjaardag van Lachaert & co. “Maak van die 175 jaar maar 173,5 jaar, want het laatste anderhalf jaar is het liberalisme niet meer te vinden bij jullie”, passeert vaak op Twitter. Zo halen verschillende mensen de minder liberale acties van de Vld aan. De vrije meningsuiting die onder druk staat door de plannen voor een censuurwet, parlementaire democratie die tijdens de coronapandemie werd ontweken door middel van Ministeriële Besluiten, en Open Vld die mee in een linkse (belasting)regering stapt zijn enkele van de vele voorbeelden.
