
- Volker Ullrich, Acht dagen in mei De laatste week van het Derde Rijk, Uitgeverij De Arbeiderspers, 2020, 381 blz., ISBN 9789029542005, € 24.99

Adolf Hitler pleegde op 30 april 1945 zelfmoord. Toch duurde het nog acht dagen voordat de Tweede Wereldoorlog in Europa tot een definitief einde kwam. Over die acht dagen in mei schreef de Duitse journalist en publicist Volker Ullrich een bijzonder leesbaar en verrijkend boek. Hij kreeg algemene bekendheid als auteur van een vernieuwende Hitler-biografie in twee flinke boekdelen (2013 en 2018).
Hitler had grootadmiraal (Groβadmiral) Karl Dönitz tot zijn opvolger benoemd. Deze probeerde in de eerste plaats tijd te rekken om nog zoveel mogelijk soldaten en burgers de kans te geven om te ontkomen aan het Rode Leger. Door her en der tot deelcapitulaties over te gaan, kon hij tijd winnen, totdat de Amerikaanse generaal Eisenhower het op zijn heupen kreeg en de Duitsers tot een volledige capitulatie dwong.
Aan de hand van tijdsdocumenten, dagboekfragmenten en getuigenissen van soldaten, gewone burgers en verkrachte vrouwen bouwt Ullrich zijn uiterst lezenswaardige boek op. Iedere dag vormt hierbij een apart hoofdstuk. Het boek bestaat uit tientallen paragrafen die ieder apart een weinig of onbekend onderwerp nader uitdiepen en beschrijven. Er gebeurde tijdens die week ongemeen veel. Voor een non-fictieboek bezit Acht dagen in mei
een ongewoon spanningsveld. Het boek leest dan ook als een voorbijsnellende trein.

Zo beschrijft hij de dodenmarsen van concentratiekampgevangenen doorheen Duitsland. Een aantal burgers toonde oprecht medelijden met deze sukkels en deelde voedsel en andere zaken uit. De meeste Duitsers bleven echter onverschillig. Een ander thema is de opstand in Praag en de zware gevechten tussen Tsjechische weerstanders en soldaten van de Waffen-SS.
Na hun vertrek betaalden de nog aanwezige Duitse burgers het gelag. Hierbij werden er honderden gelyncht. De Sudeten-duitsers zelf vielen ten prooi aan etnische zuiveringen. Zij werden gedwongen hun steden en dorpen, die sinds eeuwen Duits waren, te verlaten en naar de restanten van Duitsland te trekken.
De actrice Marlene Dietrich die samen met Amerikaanse soldaten Duitsland introk, ging op zoek naar haar zus Elisabeth. Zij vond haar in Bergen-Belsen waar ze samen met haar man een grote soldatenbioscoop uitbaatte. Dietrich betaalde haar zus maandelijks een som uit opdat ze zou ontkennen dat ze de zus was van haar.
Heel wat Duitsers in de oostelijke gebieden van het Reich leefden in een panische angst voor de komst van de ‘Aziatische horden’. En terecht. De jarenlange propaganda voor de komst van het Sovjetleger deed haar werk. Nergens was die paniek echter groter dan in het Oost-Pruisische stadje Demmin. Honderden vrouwen en meisjes werden verkracht, talloze inwoners werden gedood, woningen leeggeplunderd.
In West-Duitsland waren het vooral Marokkanen, soldaten van het Franse leger, die zich te buiten gingen aan verkrachtingen en bijzonder gewelddadig gedrag. De Amerikanen stelden hierbij de Franse generaals voor hun verantwoordelijkheid. Daarbij maakten ook deze Amerikanen zich schuldig aan oorlogsmisdaden. Ullrich beschrijft de toestanden in de hongerkampen in de Rijnweidekampen in de zomer van 1945.
De Amerikanen beschouwden het uithongeren van de Duitse krijgsgevangenen in de Rheinwiesenlager als een vorm van heropvoeding. Duizenden gevangenen crepeerden van de honger of bezweken aan allerlei ziekten. Het regende protesten. Op het einde van de zomer werden deze 19 concentratiekampen langs de Rijnoevers opgeheven.
Dit rijke werk wordt tevens opgefleurd door een reeks korte profielen van onder meer Willy Brandt, Walter Ulbricht, Kurt Schumacher, Wernher von Braun, Konrad Adenauer en Helmut Schmidt.
Uit het boek leren we ook dat niet Winston Churchill de term ‘IJzeren Gordijn’ lanceerde, maar wel was het de Duitse minister van Propaganda, Joseph Goebbels. Die bezigde de uitdrukking al in februari 1945, in een artikel naar aanleiding van de Conferentie van Jalta.
De grote meerderheid van de Duitsers, ook degenen die kritisch tegenover het regime stonden, ervoeren 8 mei 1945 niet als een bevrijding, maar als een ongekende nationale catastrofe. Aldus de opinie van Volker Ullrich. De latere bondspresident Theodor Heuss formuleerde het bondig : ‘Verlost en vernietigd in één’.
Ten zeerste aanbevolen lectuur waaruit heel wat te leren valt. Met veelal onbekende illustraties, eindnoten, bibliografie en register.
Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.
Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.
www.doorbraak.be – door Pieter-Jan Verstraete . Volker Ullrich, Acht dagen in mei De laatste week van het Derde Rijk, Uitgeverij De Arbeiderspers, 2020, 381 blz., ISBN 9789029542005, € 24.99 Koop dit boek op doorbraakboeken.be Adolf Hitler pleegde op 30 april 1945 zelfmoord. Toch duurde het nog acht dagen voordat de Tweede WereldoorlogLees verder
Op de gemeenteraad van 16 november werd het “Voetpadenplan” goedgekeurd om aan te besteden. Het gaat om het grootste voetpadenproject in de geschiedenis van Kontich. Schepen van openbare werken, Willem Wevers (N-VA) reageert opgetogen : “Het is één van de grootste projecten die we deze legislatuur zullen uitvoeren. We gaanLees verder
De week voor Kerstmis wordt traditiegetrouw weer de Warmste Week van het jaar. Dat is een jaarlijkse solidariteitsactie van de VRT om goede doelen te steunen. Dit jaar gaat de actie niet om geld inzamelen maar om hartverwarmende acties. En ook jij kan daaraan bijdragen. Wil je een initiatief startenLees verder
Eén van de meest unieke muziekdozen ter wereld is naar jaarlijkse traditie weer voorzien van nieuwe melodieën Het automatisch speelwerk uit 1712 op de beiaardklokken van de Sint-Gummarustoren in Lier is door de stadsbeiaardier Koen Van Assche voorzien van nieuwe muziek. Zelf bespeelt hij het beiaardklavier elke zaterdag tussen 12.00Lees verder
Regio Op zaterdag 14 november organiseerde de politiezone HEKLA op meerdere plaatsen een uitgebreide wegcontrole. Weggebruikers werden gecontroleerd op overdreven snelheid, alcohol en drugs in het verkeer en andere verkeersovertredingen zoals rijden zonder een geldig rijbewijs. 113 weggebruikers drukten het gaspedaal te stevig in. Er werd een snelheid vastgesteld van maar liefst 126 km/uLees verder
Tom Van Grieken : ‘Je kan geen probleem oplossen als je het niet bij naam noemt. Dus hier zeer concreet: islamitische terreurdaden.’ www.doorbraak.be – door David Geens . Helaas waren er de laatste weken heel wat terreurdaden te zien in Europa. Er waren aanslagen in Parijs, Nice en het meestLees verder
Lokaal bestuur Edegem meldt met diepe spijt dat radiocoryfee Lutgart Simoens, die in 2018 werd uitgeroepen dat de allereerste ereburger van Edegem, op 15 november 2020 overleed. Het voltallige bestuur betuigt haar bijzondere medeleven aan haar familie. Via deze link kan je het online rouwregister tekenen dat wij aan de familie zullenLees verder
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir gaat de komende twee jaar een recordbedrag van 124 miljoen euro investeren in asbestafbouw. Anno 2020 bevatten nog altijd ruim 2,7 miljoen woningen in Vlaanderen de kankerverwekkende stof. “In het belang van de gezondheid van de mensen verzesvoudigen we onze inspanningen”, zegt Demir. HetLees verder
Nu voordelig MAZOUT kopen ? Is straks genieten van heerlijke warmte. Wil je tijdens de koude wintermaanden gezellige warmte in huis? Al meer dan 45 jaar maakt Q8Mazout het gezellig warm bij u thuis of op het werk. Dit is waarom je voor Q8 Mazout kiest Met HIQ Mazout verbruikLees verder
Maandag 16 november gaan de scholen weer open na een onderbreking van twee weken. Zijn we er klaar voor ? Welke maatregelen tegen corona werden er in Hove (extra) genomen ? We vroegen het aan Gerda Lambrecht, schepen van onderwijs en cultuur. “Er werden geen extra maatregelen genomen naar aanleidingLees verder