Pagina 896 – Gazet van Hove

De samenleving is geen markt, stelt de Franse filosoof Alain de Benoist. Hij veroordeelt het liberalisme, met de nodige nuances en degelijk onderbouwd.

Als men over liberalisme praat, raakt men in woorden verstrikt. Vandaar dat De Benoist al op blz. 1 preciseert: ‘Indien men onder “liberaal” verstaat : open geest, verdraagzaamheid, voorstander van vrij onderzoek, vrijheid van mening, of nog : tegenstander van bureaucratie of steuntrekkerij, centraliserend etatisme, dan zal de auteur van deze tekst het niet moeilijk hebben om die term voor zijn rekening te nemen.’ Maar dat is triviaal, zegt hij, laten we dieper ingaan op het liberalisme als economische en politieke ideologie.

Gedrag van de koopman

Liberalisme valt niet geheel samen met moderniteit, maar is er wel de meest illustere vertegenwoordiger van. De cultuur van het narcisme, de deregulering van de economie, de religie van de individuele mensenrechten, de ondergraving van de organische gemeenschappen, de gendertheorie, het primaat van de economie op de politiek, de subjectieve ‘vrije keuze’ als algemene regel, ‘dat alles, stelt De Benoist, maakt deel uit van een systeem waarin, onder invloed van het liberalisme, het individu het centrum van alles is geworden.’

Zo worden we geherdefinieerd als wezens die voortdurend proberen de eigen individuele belangen te maximaliseren. Het gedrag van de koopman, de homo oeconomicus. Liberalisme en moderniteit hebben geleid tot een sluipende individualistische revolutie die onze samenleving heeft aangetast, de zeden en de mentaliteit. Liberalisme legitimeert egoïstisch gedrag.

In naam van individuele rechten

Dat is de reden waarom niet-contractuele, collectieve structuren, te beginnen met het gezin, aanhoudend in vraag worden gesteld. Finaal berust de liberale ideologie op de gedachte dat de mens de samenleving niets verschuldigd is. Dat de mens alleen is wat hij verkiest te zijn.

In naam van individuele rechten kan dat leiden tot het afwijzen van elk gezag en elke norm. Zolang ik anderen niet verhinder hetzelfde te doen, luidt de formule, heb ik het recht met mezelf te doen wat ik maar wil. Drugs nemen en dealen, mijn organen verkopen, mijn baarmoeder verhuren enz., je mag er allemaal voor ‘kiezen’. Er kan ook geen bezwaar bestaan, merkt Michael Sandel ironisch op, tegen kannibalisme ‘tussen instemmende volwassenen’…

Individuele rechten of algemeen belang ?

Zo doet de ongebreidelde heerschappij van de individuele rechten het algemeen belang teniet. Het liberalisme is immers niet de ideologie van de vrijheid, maar de ideologie die deze ten dienste stelt van het individu. Daar stelt De Benoist de socioloog Michel Freitag (Université du Québec) tegenover : ik kan niet vrij zijn als de (politieke) gemeenschap waartoe ik behoor dat niet is.

Gevolg is dat ‘het liberalisme fundamenteel niets in te brengen heeft tegen de globalisering’. En ook niet tegen migranteninvasies: ‘Het liberalisme benadert immigratie vanuit een enge, economische optiek : immigratie is louter een verhoging van het volume aan arbeidskrachten en de massa aan potentiële consumenten.’ En ze ‘oefent een neerwaartse druk uit op de lonen van de autochtonen’, aha.

Open grenzen ?

Lijnrecht daartegenover staan de communautaristen (Alasdair MacIntyre, Charles Taylor, Michael Sandel, Amitai Etzioni e.a.) die, zoals De Benoist, stellen dat de staat het recht en de plicht heeft de immigratie te regelen of te verhinderen omdat, voorbij een bepaalde grens, ze een gevaar vormt voor cultuur en levenswijze van de autochtone bevolking.

De Benoist heeft het over de liberale ideologie(en) en niet over de partijen die zich liberaal noemen of door derden zo worden gelabeld. Vele liberale partijen drijven op een mix van liberale, permissieve, postmoderne en progressieve gedachten. Zoals anderzijds het liberalisme is binnengeslopen in socialistische formaties. Denk aan Tony Blair en Labour.

De mix van liberalisme en postmoderne permissiviteit

‘Sociale wantoestanden worden niet meer verklaard in termen van klasse, maar vanuit slachtoffersociologie, mislukkingen van individuen of identitaire categorieën, verbonden met kritiek op uitsluiting’. De verlinksing van het liberalisme en de liberalisering van links maken dat gelijkheid nu is gereduceerd tot kritiek op ‘stereotypes’ en het ‘overwinnen van taboes’, terwijl economische uitbuiting wordt verzwegen.

We beleven de osmose van de financiële rechterzijde die, onder invloed van het liberalisme, de natie verraadt met de ‘permissieve’ linkerzijde die, eveneens onder invloed van het liberalisme, het volk verraadt. Die twee aspecten van het liberalisme gaan hand in hand. Uiteindelijk triomfeert het liberalisme over de hele lijn.

Liberalisme, conservatisme en de Kerk

Het christendom heeft zeker zijn aandeel gehad in de historische opkomst van de liberale ideologie. Maar anderzijds, schrijft De Benoist, ‘is het de verdienste van de Kerk altijd trouw te zijn gebleven aan de aristotelische definitie van de mens, hernomen door Thomas van Aquino, als een van nature politiek en sociaal wezen. Ze heeft ook de verdienste steeds het egoïsme te hebben veroordeeld, het zoeken van voordeel tot elke prijs (zelfs al gaf ze op dat vlak niet steeds het goede voorbeeld)’.

Hij herinnert ons aan Rerum novarum (1891) en Quadragesimo anno (1931) die kapitalistische uitbuiting aanklaagden. De fouten van de vrijhandel werden afgekeurd (Populorum progressio, 1967), staatstussenkomst gerechtvaardigd en absolute privé-eigendom verworpen. In 1991 ging Centesimus annus nog een stap verder: ‘Men kan niet aanvaarden dat het verslagen “reëel socialisme”, zoals men het noemde, plaats moet maken voor het enige kapitalistische model’.

Globalisering of verworteling

De grote breuk van de nabije toekomst is die tussen liberalen en anti-liberalen, een breuk tussen enerzijds politieke en economische globalisering en anderzijds de gehechtheid aan de socio-culturele eigenheden van elk volk.

De moderniteit, waarvan het liberalisme de motor is, kenmerkt zich vooral ‘als het proces waardoor groepen van bloedverwantschap of nabuurschap, en van gemeenschappen in de brede zin, zich ontbinden om “het individu te bevrijden”, d.w.z. in feite om alle organische solidariteitsbanden los te maken’, stelt Alain de Benoist.

Liberalisme en (post)moderniteit bestrijden de organische gemeenschappen. Ze diskwalificeren deze als structuren die, onder het gewicht van tradities, de individuele emancipatie zouden belemmeren. De ontwaarding van gezin, volk, verleden.

De kritische blik van Elchardus

De tien bladzijden voorwoord van prof. Mark Elchardus zijn een boekbespreking op zich. Hij besluit : ‘Dit boek is een belangrijke bijdrage aan de kritiek op het liberalisme. Er dient echter nog flink aan de weg getimmerd vooraleer een niet-liberale democratie een solide fundering krijgt’. Ook juist.

Liberalisme als permanente, individuele kosten-baten-afweging gaat naadloos over in de cultus van het ‘onbelemmerd genieten’ van mei ’68. Uitsluitend de categorieën fun en shit op individuele basis zijn zinvol. In een maatschappij die doordrenkt is van liberalisme heeft niets nog waarde, maar alles een prijs. Het liberalisme steunt op de natuurlijke drang van elke mens om egoïstisch te handelen. Hier hoort een verwijzing naar de socioloog Pitirim Sorokin die aantoonde dat altruïsme evenzeer een natuurinstinct van de mens is.

Tegen het liberalisme van Alain de Benoist is een absolute aanrader.

Boekbespreking : ‘Tegen het liberalisme’

Door: Redactie

Op: 13 november 2020

In: Cultureel, Duiding & Opinies

Met een inleiding door Mark Elchardus www.doorbraak.be – door Luc Pauwels. Alain de Benoist, Tegen het liberalisme De samenleving is geen markt, Uitgeverij iD, 2020, 325 blz., ISBN 97894914936109, € 26 . De samenleving is geen markt, stelt de Franse filosoof Alain de Benoist. Hij veroordeelt het liberalisme, met de nodigeLees verder

Werken in de Boshoek van 16 tot 27 november

Door: Redactie

Op: 13 november 2020

In: Gemeentelijk

Hove – Boechout – Lint – Lier Let op : van 16 tot 27 november wordt er gewerkt in de Boshoek, vanaf het kruispunt met de Elfbunderweg tot aan Boshoek 105 (zie gele strook op het kaartje). Voor auto’s is er eenrichtingverkeer in de richting van de Alexander Franckstraat. FietsersLees verder

Zeer beperkte “11 november-plechtigheid” in Hove

Door: Redactie

Op: 13 november 2020

In: Cultureel, Gemeentelijk

In normale omstandigheden wordt er op 11 november wapenstilstand herdacht, ook in Hove. Corona besliste er nu anders over … Klassiek begint deze dag met een eucharistieviering om 10.00u. in de Sint-Laurentiuskerk met aansluitend een korte optocht naar het monument van de gesneuvelden in het begin van de Geelhandlaan. HierLees verder

Harry De Paepe : ‘Vlaamse bedrijven zijn beter voorbereid op harde brexit dan Britse’

Door: Redactie

Op: 12 november 2020

In: Duiding & Opinies

www.doorbraak.be – door David Geens . De Britse politiek is vandaag de dag volop in beweging. Niet alleen hangt de dreiging van een harde brexit in de lucht, ook de coronacrisis heeft een zware impact op de politiek in het Verenigd Koninkrijk. In deze aflevering van Doorbraak Radio gaat Harry De PaepeLees verder

Recyclagepark blijft open, herbruikbare goederen welkom

Door: Redactie

Op: 12 november 2020

In: Gemeentelijk

Regio Het recyclagepark blijft open, maar het kan er wel eens wat drukker zijn dan normaal… Geen zin om aan te schuiven ? Stel jouw bezoek dan nog even uit ! Kom je toch, laad jouw auto dan zo goed mogelijk in, zodat je snel weer klaar bent ! En…Lees verder

Collega’s voor de gemeentewerf gezocht

Door: Redactie

Op: 12 november 2020

In: Gemeentelijk

Sleutel jij graag aan machines, voertuigen en gereedschap? Of wil jij meewerken aan het groenonderhoud van onze straten, perken en pleinen ? Dan heeft onze gemeentewerf enkele boeiende vacatures voor jou ! Technicus mecanicien – D4-D5 – contractueel/statutair – voltijds – vacaturenummer 2020-17 Technicus groen – D4-D5 – contractueel – voltijds –Lees verder

Vacature projectmedewerker landbouw bij Streekverening Zuidrand

Door: Redactie

Op: 12 november 2020

In: Gemeentelijk

Spreekt de verbinding tussen landbouwers, scholen en vrijwilligers je aan ? Bouw je graag mee aan (digitale) lespakketten voor kinderen ? Kan jij mensen samenbrengen rond een vernieuwend project ? Dan ben jij de juiste persoon om het team van Streekvereniging Zuidrand te versterken voor het project ‘Boerderleren’. Projectmedewerker Landbouw DeeltijdsLees verder

Migratiekosten

Door: Redactie

Op: 11 november 2020

In: Duiding & Opinies

www.doorbraak.be – door Siegfried Bracke . Het zal zonder twijfel geheel en al toeval zijn, maar uitgerekend op de dag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen kwam ook de Nationale Bank (NBB) met een studie over de kostprijs van de migratie op de proppen. De dag dus dat er – hou uLees verder

Werken in Victor Heylenlei en Veldkant

Door: Redactie

Op: 11 november 2020

In: Gemeentelijk

In de nacht van zondag 29 op maandag 30 november zullen er werken plaatsvinden aan de Victor Heylenlei en de Veldkant. Het gaat meer specifiek over een inspectie van de brug over de spoorweg. De werken beginnen op zondag 29 november om 17.00 uur en zullen op maandag 30 november rond 5.00Lees verder

De Vlaamse jeugd, strijdbaar of monddood

Door: Redactie

Op: 11 november 2020

In: Duiding & Opinies

JONGE MIJMERINGEN, OF ZIJN HET FRUSTATIES ? Jongeren in Vlaanderen stemmen rechts Nog nooit stemden jongeren in Vlaanderen zo Vlaams en rechts ,in tegenstelling tot het beleid en deze regering, die linkser en belgicistischer zijn dan die van de afgelopen tien jaar. Het is dan ook logisch dat Vlaamse jongerenLees verder

Boekbespreking : ‘Tegen het liberalisme’ (Pagina 896)

Met een inleiding door Mark Elchardus

Gedrag van de koopman

In naam van individuele rechten

Individuele rechten of algemeen belang ?

Open grenzen ?

De mix van liberalisme en postmoderne permissiviteit

Liberalisme, conservatisme en de Kerk

Globalisering of verworteling

De kritische blik van Elchardus

LUC PAUWELS

Boekbespreking : ‘Tegen het liberalisme’

Werken in de Boshoek van 16 tot 27 november

Zeer beperkte “11 november-plechtigheid” in Hove

Harry De Paepe : ‘Vlaamse bedrijven zijn beter voorbereid op harde brexit dan Britse’

Recyclagepark blijft open, herbruikbare goederen welkom

Collega’s voor de gemeentewerf gezocht

Vacature projectmedewerker landbouw bij Streekverening Zuidrand

Migratiekosten

Werken in Victor Heylenlei en Veldkant

De Vlaamse jeugd, strijdbaar of monddood

Footmenu

Boekbespreking : ‘Tegen het liberalisme’ (Pagina 896)

Met een inleiding door Mark Elchardus

Gedrag van de koopman

In naam van individuele rechten

Individuele rechten of algemeen belang ?

Open grenzen ?

De mix van liberalisme en postmoderne permissiviteit

Liberalisme, conservatisme en de Kerk

Globalisering of verworteling

De kritische blik van Elchardus

Dit artikel wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

LUC PAUWELS