door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Het Federaal Planbureau liet verleden week weten dat het vooral veel problemen ziet rond een eventuele invoering van een zogenaamde miljonairs-taks. Dat kon tellen als opmaat voor de neutraliteit en de geloofwaardigheid van het Federaal Planbureau om straks als een scheidsrechter de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen door te rekenen.
Bij het Federaal Planbureau zijn ze er waarschijnlijk zelf heel groot voorstander van : politieke partijen die reeds vertegenwoordigd zijn in het parlement, zijn verplicht in de aanloop naar de verkiezingen een aantal voorstellen uit hun programma te laten doorrekenen. Maar bij de vorige verkiezingen doken in dat verband enkele voorstellen op voor een miljonairs-taks, en wel uit de hoek van PVDA en PS. Naar eigen zeggen beschikte het bureau toen over te weinig achtergrondgegevens om die voorstellen goed genoeg te kunnen berekenen. Het is daarom dat het Federaal Planbureau een tijdje geleden een studie bestelde om die miljonairs-taks eens wat beter tegen de lamp te houden. De resultaten daarvan werden verleden week bekendgemaakt.
Weggegooid geld
We hebben het verslag van de studie zelf niet doorgenomen, maar afgaande op de berichten in de pers is die studie eigenlijk veel weggegooid belastinggeld. Dat het moeilijk is om het vermogen van echt rijke mensen onomstotelijk vast te stellen, is oud nieuws, en dat zij ook de eersten zijn om via allerlei achterpoortjes dat vermogen aan elke vorm van vermogensbelasting te onttrekken ook. Waarschijnlijk weten ze zelfs bij de PS en de PVDA duivels goed dat zo’n miljonairs-taks uiteindelijk toch vooral de middenklasse zal treffen, maar het Federaal Planbureau had ook voor die conclusie toch eerst een studie nodig.
Mogen we dan toch eens de vraag stellen wat nu feitelijk het nut of het effect van die studie was ? Is er al ooit een onzinnige belasting tegengehouden omdat uit berekeningen zou blijken dat zij in het beste geval onnuttig is en in het slechtste geval schadelijk of contraproductief ? Of omgekeerd : werd er ooit al een zinnige belasting goedgekeurd net omdat berekeningen objectief aantonen hoe effectief zij wel is ?
Is er trouwens ook maar één kiezer van de PVDA of de PS die zijn stem zal veranderen, omdat het Federaal Planbureau van mening is dat zo’n miljonairs-taks geen zin heeft ? Of zouden die twee partijen er in het tegenovergestelde geval kiezers bijgewonnen hebben ? Als ze bij het Federaal Planbureau ook maar een beetje inzitten met de Belgische economie en de manier waarop de overheid belastinggeld aanwendt, dan zou het misschien niet slecht zijn als ze zich eens zouden onderwerpen aan wat zelfreflectie. Gratis tip voor de politieke partijen die meelezen : laat het Federaal Planbureau eens doorrekenen hoeveel belastinggeld we zouden besparen als we met die nutteloze oefeningen gewoon zouden ophouden.
Doorgestoken kaart
Daarbij komt nog dat de hele oefening niet alleen nutteloos is, maar bovendien ook doorgestoken kaart van begin tot einde. We zijn het niet vaak eens met de PVDA, maar ze hebben wel gelijk wanneer ze het Federaal Planbureau verwijten dat het “gevangen zit in het klassieke neoliberale denken en alleen berekent wat daarin past”. Wat het eerste verwijt betreft, geven we grif toe dat een communistisch planbureau ongetwijfeld tot heel andere resultaten in zijn berekeningen zou komen. Daar staat echter tegenover dat we geen communistisch of neoliberaal planbureau nodig hebben om te zien waartoe de uitvoering van het partijprogramma van de PVDA zou leiden ; daarvoor volstaan de geschiedenisboeken.
Maar het tweede deel van het verwijt is pertinenter en betreft veel meer dan het ‘neoliberale’ denken waar de PVDA het zo moeilijk mee heeft. Het Federaal Planbureau houdt ook zeer strikt vast aan een Belgisch-Europese context. Dat heeft bijvoorbeeld meteen al tot gevolg dat het botweg weigert om het eerste programmapunt van de grootste twee Vlaamse partijen uit te rekenen, namelijk de Vlaamse onafhankelijkheid. Zelfs afzwakkingen daarvan, zoals een verdere regionalisering of nog maar de afschaffing van de monarchie, worden ook volledig afgewezen. We vermoeden dat ook verregaande voorstellen rond de beperking van migratie zonder meer afgewezen worden wegens stevig verankerd in de Europese regelgeving.
De vraag is dan waar die doorrekening van de verkiezingsprogramma’s eigenlijk voor dient als de programma’s van de partijen waar straks misschien wel de helft van de Vlamingen voor kiest al bij voorbaat afgewezen worden omwille van politieke redenen. Zou het een toeval zijn dat men bij Open Vld hevig voorstander is van die oefening, terwijl men bij Groen vindt dat het allemaal nog niet ver genoeg gaat ? Alleen al daarom zegt ons slecht karakter dat het vooral een politieke oefening is om met het geld van de belastingbetaler enkele partijen te treffen die buiten de links-liberale Belgisch-Europese lijntjes kleuren.
foto’s (c) Gazet van Hove.