door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
“Een staatshervorming is nú nodig”, aldus Rudy Provoost, voorzitter van Voka, in een interview met De Standaard. Hij is daarbij zeer bezorgd over de Vlaamse welvaart en pleit ervoor dat niet alleen de Belgische staatsstructuur hervormd wordt, maar ook alles wat met de begroting, de belastingen en de werkgelegenheid te maken heeft. Weinig lezers zullen hem ongelijk geven, maar de vraag is toch hoe realistisch het is te denken dat er na de volgende verkiezingen een staatshervorming kan komen.
In het interview maakt Rudy Provoost drie grote vaststellingen. Ten eerste dat de ‘agrowth’ (‘geen groei’) waar Paul Magnette van de PS voor pleit, een complete ramp zou betekenen voor de Vlaamse welvaart. Ten tweede dat er dringend hervormingen nodig zijn, inclusief een staatshervorming die mee de financiën van het land op orde moet brengen. En ten derde dat er met Vlaams Belang (maar ook de PVDA) niet te regeren valt.
Op de eerste twee vaststellingen valt weinig af te dingen. En wat de derde vaststelling betreft, geven we hem ook volmondig gelijk wat betreft de PVDA. Maar we vinden het wel merkwaardig dat hij de ‘agrowth’ van de PS een bedreiging voor de Vlaamse welvaart noemt, om dan vast te stellen dat met het Vlaams Belang niet te regeren valt. Met de PS dan wel ? Om over Groen en Ecolo nog maar te zwijgen, want zij zien zelfs een ‘agrowth’ niet zitten en pleiten in de plaats daarvan voor ‘degrowth’ (‘minder groei’).
Staatshervorming met de Belgische communisten ?
Zal er na de volgende verkiezingen wel een bijzondere meerderheid voorhanden zijn om een staatshervorming goed te keuren ? Als je bij voorbaat Vlaams Belang al uitsluit, dan blijven er niet veel alternatieven over. Voka ziet regeren met de PVDA niet zitten, maar we hebben niet de indruk dat de Vivaldi-partijen die partij even categoriek afwijzen als het Vlaams Belang.
Een tweederdemeerderheid zonder de N-VA, maar met de PVDA is wiskundig gezien mogelijk. In die meerderheid zitten dan wel alle Franstalige partijen op het kleine DéFI na, maar voorlopig is het wel een open vraag of Vivaldi aangevuld met de communisten in de Nederlandse taalgroep wel een meerderheid zal hebben. Het zal daarbij op elke stem aankomen en een extra verkozene voor de PVDA in Brussel die voor de Nederlandse taalrol kiest, kan daarbij het verschil maken.
Is zo’n bijzondere meerderheid met Vivaldi, aangevuld met Les Engagés en gesteund door de communisten van de PTB/PVDA, politiek een mogelijkheid ? Waarschijnlijk niet om een federale regering te vormen. Maar het is wel angstaanjagend om te zien hoe deze partijen vrijwel allemaal in mindere of meerdere mate pleiten of al gepleit hebben voor herfederaliseringen. Het is misschien nog wel de PS die de minst belgicistische reflex van allemaal heeft, met een regionalistische vleugel die België alleen maar duldt om Vlaams geld in de Waalse industrie en de Franstalige instellingen te kunnen pompen. Bij vrijwel alle andere partijen leeft België nog, of opnieuw, en we moeten zelfs vrezen dat cd&v onder Sammy Mahdi zich daarbij aan het aansluiten is. Waar is de tijd dat de CVP tenminste dan toch nog voor de verkiezingen de indruk gaf een Vlaamse reflex te hebben ?
Toch zien we het niet meteen gebeuren dat de Franstaligen en hun Vlaamse Vivaldi-collaborateurs de hulp van de communisten zouden inroepen om een staatshervorming die vrijwel uitsluitend de belangen van de Franstaligen zou dienen, goed te keuren. De reden is dat zoiets de N-VA niet alleen een vrijbrief zou geven om uiteindelijk dan toch samen te werken met het Vlaams Belang, maar zelfs een duwtje in de rug om indien mogelijk eenzijdig de onafhankelijkheid uit te roepen in het Vlaams Parlement. De N-VA heeft dan immers toch niets meer te verliezen en kan zelfs inroepen dat ze geen andere keuze meer heeft als ze de Vlaamse welvaart veilig wil stellen.
Staatshervorming met de N-VA ?
Dan maar een staatshervorming met de N-VA ? Wiskundig ligt dat alvast gemakkelijker, zowel wat de tweederdemeerderheid als de meerderheden in de taalgroepen betreft. Maar kan het ook politiek ? Welke staatshervorming is aanvaardbaar voor de N-VA en tegelijkertijd ook voor partijen zoals de PS, MR en Ecolo ? We hoeven de tegenstanders van de N-VA niet eens over de taalgrens te zoeken, want we zien niet goed in hoe N-VA het eens zal kunnen geraken over een staatshervorming met partijen zoals Groen en Open Vld.
Op dit ogenblik is het zelfs niet eens zeker dat alle benodigde partijen wel bereid zullen zijn om deel te nemen aan de onderhandelingen over een staatshervorming. We zouden het immers wel eens willen zien : Ecolo en N-VA aan dezelfde onderhandelingstafel, of, als we het even persoonlijker willen spelen, Bart De Wever samen met Georges-Louis Bouchez.
Krantenconcessie als voorbeeld
Misschien is het dan toch realistischer te verwachten dat de Franstaligen, zelfs met het mes financieel op de keel in het Waalse Gewest en de Franstalige Gemeenschap, de weg van de minste weerstand zullen proberen te volgen. Lees : dat er via Vivaldi II een oplossing komt om meer Vlaams geld naar het zuiden van het land te sluizen.
De manier waarop de krantenconcessie verleden maand ‘opgelost’ werd, kan daarbij een voorbeeld zijn. In Vlaanderen is de concessie immers zo goed als afgeschaft, maar in Wallonië betalen de Vlamingen via het federale niveau mee om ze bijna volledig te behouden. Geen enkele van de Vivaldi-partijen die in het noorden van het land opkomen (want Vlaams kan je hen bezwaarlijk nog noemen) zag daar graten in…
