VERKIEZINGEN 2024
door Wannes Neukermans in ’t Pallieterke .
Reeds in april waarschuwde het adviesbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) de overheid voor de risico’s verbonden aan de elektronische stemkaarten. Ondanks deze waarschuwing kregen duizenden kiezers op 9 juni een verkeerd stembiljet, zo berichten de kranten van Mediahuis.
Net als bij eerdere verkiezingen stelde PwC, een erkend adviesbureau voor elektronische stemsystemen, op verzoek van de overheid een rapport op over de stemcomputers en software die in ons land worden gebruikt. Halverwege april presenteerde PwC zijn bevindingen aan de FOD Binnenlandse Zaken, die verantwoordelijk is voor de organisatie van de verkiezingen.
Gewaarschuwd
Opmerkelijk genoeg waarschuwde het adviesbureau toen al voor mogelijke fouten bij de installatie van de elektronische stemkaarten voor minderjarige kiezers. Volgens de experts “bestond er een kans dat de voorzitter van het stembureau voor de zestien- en zeventienjarige kiezers een chipkaart activeert waardoor ze onterecht toegang krijgen tot de verkiezingen van de Kamer en de regionale parlementen”. Dit staat te lezen in het verslag van het College van deskundigen, dat het verloop van de elektronische verkiezingen onderzocht.
De situatie waar PwC anderhalve maand voor de verkiezingen al voor waarschuwde, is uiteindelijk realiteit geworden. Op de verkiezingsdag kwamen er al signalen dat sommige minderjarigen ook voor de regionale en federale verkiezingen hadden kunnen stemmen. Maar het probleem bleek groter dan aanvankelijk gedacht. Een steekproef in een aantal kieskantons toonde aan dat minstens 2.171 kiezers een verkeerd elektronisch stembiljet ontvingen. In Vlaanderen is dit waarschijnlijk nog een onderschatting, aangezien slechts vijf Vlaamse kieskantons werden gecontroleerd.
Betwisten en hertellen
Open Vld eindigde in Brussel op amper 13 stemmen afstand van Vlaams Belang. Als zeven VB-stemmen rechtstreeks naar Open Vld zouden gaan, zou dat betekenen dat zij een zetel meer binnenhalen in het Vlaams Parlement. Die zetel zou gaan naar Chloë Van Hoegaerden, ten koste van het zitje van Dominiek Lootens-Stael. Daarom vragen de Vlaamse liberalen een hertelling in Brussel. Maandagavond liet Groen weten de vraag van Open Vld te steunen. Ook Voor U van Els Ampe betwist de verkiezingsresultaten.
Voor een hertelling zouden alle stembiljetten die uit de stemcomputer rolden opnieuw gescand en ingelezen moeten worden. Binnenlandse Zaken geeft echter aan dat het niet mogelijk is om te achterhalen welke stemmen precies zijn uitgebracht door minderjarigen, die eigenlijk enkel voor de Europese verkiezingen mochten stemmen. Daardoor lijken enkel nieuwe verkiezingen het probleem volledig te kunnen oplossen. De kans dat het nieuwe parlement ervoor kiest om nieuwe verkiezingen te organiseren is echter erg klein.
