door Lode Goukens in ’t Pallieterke .
Via sociale media lekte uit dat de Nederlandse politie een handleiding had om de online opinies van gewone Nederlanders te screenen. Tegelijk zetten ze in dat document slachtoffers van de Toeslagenaffaire weg als complotdenkers en geradicaliseerden. Het document doet zeer sterk denken aan een gedachtepolitie die mensen in de gaten houdt omwille van hun online-opinies.
De Nederlandse politie had een document getiteld ‘Herkennen, duiden, handelen : complottheorieën en anti-institutioneel gedachtegoed’. Dat zorgde voor verontwaardiging. Terecht. Het roept vragen op.
Ten eerste : waarom moet de politie zich bezighouden met opinies van gewone mensen, zelfs al uiten ze die op sociale media ?
Ten tweede : nu het via sociale media uitlekte, schrok de politietop zich een hoedje. Zonder de juiste ‘contex’ zou de brave burger wel eens een verkeerd beeld van de politie kunnen krijgen.
Sukkelachtige crisiscommunicatie
Wat volgde, was zowaar een van de meest sukkelachtige crisiscommunicaties sinds de brand van Rome toen keizer Nero een gedicht opdroeg aan de brandende stad. “De handleiding is zorgvuldig samengesteld. Daarin staat dat het stuk niet als werkinstructie moet worden gezien, maar als hulpmiddel om gesprekken te voeren”, staat te lezen in het persbericht. Zoiets geeft eigenlijk al aan dat ze donders goed wisten en weten dat dit hoogst ongepast is in een liberale democratie. Daarom minimaliseren ze de zaak.
Toeslagenslachtoffers als complotdenkers bestempeld
Dat slachtoffers van de onbillijke en bevooroordeelde overheid die hun huis en soms zelfs hun kinderen kwijtspeelden in de Toeslagenaffaire nu werden weggezet als een zootje complotdenkers, is pijnlijk. Daarover meldt de politie in het persbericht :
“We erkennen dat sommige onderdelen zonder de juiste context voor verwarring kunnen zorgen. Daarom zullen we de handleiding op dit punt aanpassen. Wij willen benadrukken dat het leed van de gedupeerden en het onrecht dat hun is aangedaan niet ter discussie staan. De vermelding van dit thema heeft alleen betrekking op de complotverhalen die over dit onderwerp circuleren. We gaan daarover graag in gesprek met vertegenwoordigers van gedupeerden. We benadrukken dat de politie altijd oog heeft voor maatschappelijk ongenoegen en de mensen die daarvan de gevolgen ondervinden”, aldus de expert.
Geen gepaste excuses, maar in het ambtenarees rond de pot draaien. Wie gekwetst is, mag op de koffie komen bij de politie en zal een hypocriete uitleg krijgen.
Gaslighting van mondige burgers
De kern van de zaak is dat dit document aangeeft hoe de politietop in Nederland denkt over mondige burgers. Dat zijn dus ‘geradicaliseerden’ of ‘complotdenkers’. Nochtans weet iedereen wie de terroristen zijn en wie de geradicaliseerde groepen binnen de Nederlandse samenleving zijn. Maar de politie gaat hier een beetje aan gaslighting doen.
Gaslighting is genoemd naar de bekende Hitchcock-film waarin iedereen een vrouw wil laten geloven dat ze gek is. Gaslighting is het verspreiden van leugens waarvan iedereen weet dat het leugens zijn, maar waarbij anderen het spel meespelen en doen alsof ze waar zijn. Het doel is de beoogde slachtoffers de indruk te geven dat wat ze denken, voelen of zien waanzinnig is.
Selectieve rechtshandhaving
Iedereen weet uiteraard welke bevolkingsgroepen straatgeweld plegen, zoals bij de jodenjacht in Amsterdam in de marge van de voetbalwedstrijd tussen Ajax en Maccabi. Meestal spreken politie en media over ‘jongeren’, ‘een verwarde man’, ‘bestuurders van fatbikes’ of ‘iemand met psychische problemen’.
Het lijkt alsof de Nederlandse politie denkt dat de brave burgers een bende malloten zijn die niet rond zich kunnen kijken en hun land niet zien veranderen in een narcostaat. Een staat waar de overheid zeker niet hun belang vooropstelt. Verbale kritiek op sociale media wordt dan meteen ‘anti-institutioneel gedachtegoed’ dat de aandacht van de politie trekt.
Richting totalitaire politiestaat
Nederland gaat wat dit betreft de richting uit van het VK. Daar pakt de politie actief mensen op omwille van berichten op sociale media. Iets wat sterk doet denken aan een totalitaire politiestaat waarin de politie de klagers aanpakt in plaats van de criminele overlastveroorzakers en een oneerlijke overheid met twee maten en gewichten werkt.
foto’s (c) Gazet van Hove.