NIEUWS – door Bram Bombeek – www.doorbraak.be .
Even leek het erop dat Groen de eigenaars van ‘salariswagens’ zou gaan pluimen. Het omgekeerde gebeurde : bedrijfswagens zijn tegenwoordig groter en duurder, en er worden minder belastingen op betaald.
In de aanloop naar de verkiezingen van 2019 praatte de groene fractieleider Kristof Calvo zichzelf en zijn partij in de prak, tijdens een berucht interview in De Afspraak. Of eigenaars van bedrijfswagens 500 euro loon per maand zouden verliezen, wilde Ivan De Vadder weten. Calvo antwoordde dat hij alleen maar het ‘fiscale voordeel’ wilde afschaffen en dat de eigenaars via andere belastingverlagingen gecompenseerd zouden worden.
Mystiek huwelijk
Tot dat moment had Groen de wind in de zeilen. Calvo zag zichzelf al in de Zestien en zijn partij op 25 procent van de stemmen. Maar eigenaars van bedrijfswagens wil je in Vlaanderen niet tegen je krijgen, zo blijkt.
Volgens een nieuw rapport van de Rijksdienst Sociale Zekerheid (RSZ) zijn ze inmiddels met zo’n 576.000. Net als de flexi-jobs zijn ook de bedrijfswagens vooral een Vlaams fenomeen : Didier Reynders (MR) grapte ooit dat alleen in de provincie Antwerpen er meer rondreden dan in gans Wallonië.
Samen met de kernuitstap waren de bedrijfswagens het symbooldossier voor het mystieke huwelijk tussen groenen en liberalen.
Het momentum van Groen was gebroken, maar de partij wist zich wel nog in de Vivaldi-regering te wurmen. Samen met de kernuitstap waren de bedrijfswagens het symbooldossier voor het mystieke huwelijk tussen groenen en liberalen, net als de meerwaardebelasting dat is voor de N-VA en Vooruit.
De overheid liet miljarden aan inkomsten liggen, organiseerde zelf de files en subsidieerde zowaar de fossiele uitstoot. Dat moest anders. En dus kwam er onder Vivaldi een hervorming om de bedrijfswagens te vergroenen. De gangmakers van die hervorming waren twee Oost-Vlamingen : Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert en de latere minister van Financiën Vincent Van Peteghem (cd&v).
Succes met een prijskaartje
Anders dan Kristof Calvo – die geen rijbewijs heeft – hebben Lachaert en Van Peteghem wel al eens een bedrijfswagen van dichtbij gezien. Merelbeke en De Pinte, waar de heren vandaan komen, zijn namelijk de typische Vlaamse gemeenten waar de salariswagens gedijen. Residentieel en groen in de rand van de stad, met goed verdienende kaderleden die een vrijstaande woning met garage en oprit betrekken. Het compromis lag voor de hand : de bedrijfswagens zouden niet afgeschaft, maar vergroend worden.
Daar kon een partij als Groen toch onmogelijk tegen zijn ? We zouden voortrekker worden in de elektrificatie ! Bedrijven zouden alleen nog elektrische wagens als kost kunnen aftrekken van hun belastingen, eigenaars van fossiele bedrijfswagens moesten meer betalen.
Voor het klimaat was die hervorming trouwens een klinkend succes. De uitstoot van de bedrijfswagenvloot is op vier jaar tijd met 46 procent gedaald. Er rijden ondertussen al zo’n 234.000 elektrische bedrijfswagens rond op Belgische wegen. Meer dan 80 procent van de nieuwe inschrijvingen is ook volledig elektrisch. Louter en alleen door de bedrijfswagen staat België in de top 4 van landen die vooroplopen in de elektrificatie.
Voor het klimaat was de hervorming een klinkend succes.
Maar zoals altijd heeft de vergroening ook een prijskaartje. Het sociaal secretariaat Acerta zag de gemiddelde catalogusprijs van een bedrijfswagen stijgen met een kwart in drie jaar tijd. De momenteel populairste bedrijfswagen in Vlaanderen – de Mercedes GLB – heeft een startprijs van 58.000 euro voor het basismodel. Toch merkt de eigenaar daar niets van op zijn loonfiche; straffer nog : hij of zij betaalt minder belastingen voor een duurdere wagen. Voor zo’n Mercedes GLB wordt er 175 euro per maand bij je brutoloon geteld.
Fiscaal voordeel
Dat is ook goed terug te zien in de cijfers van het RSZ : in 2023 betaalden de eigenaars van bedrijfswagens collectief nog zo’n 307 miljoen euro. Vandaag is dat nog 294 miljoen, hoewel het aantal bedrijfswagens met 12 procent is gestegen. Het ‘fiscaal voordeel’ – dat Calvo zou afschaffen – raamt het Planbureau nu op 2.500 à 3.000 euro per elektrische wagen. Voor een diesel of benzine is dat nog amper 800 euro.
Dat feestje kon uiteraard niet blijven duren. Politici gebruiken de fiscaliteit graag om ons gedrag te veranderen, maar daarna moet er ook weer gewoon geld in het laadje komen. Eigenaars van bedrijfswagens mogen zich de komende tijd dus aan hogere lasten verwachten.
Vanaf 1 januari betalen Full Electrics voor het eerst verkeersbelasting en inschrijvingstaks in Vlaanderen. Vanaf volgend jaar perkt de federale regering de fiscale aftrek in. En dan is er nog het wegenvignet dat 90 euro zal kosten en 55 miljoen moet opbrengen.
Merci, Kristof
Het blijft een opmerkelijke vaststelling: met Groen in de regering gingen de belastingen op de bedrijfswagens omlaag. Met Groen uitzichtloos in de oppositie kunnen de belastingen nu weer omhoog.
De vraag is waarom Groen zich zo liet rollen door Lachaert en Van Peteghem. Hadden ze het niet goed begrepen ? Wilden ze hun ziel verkopen om in de regering te raken of was het klimaat belangrijker dan de linkse herverdeling ?
Of wilden ze gewoon niet meer herinnerd worden aan de pijnlijke afgang van de campagne ? We kunnen niet in hun hoofd kijken. Kristof Calvo kwam niet in de Vivaldi-regering en verdween zelfs uit de nationale politiek. Hij zit wel nog altijd met de liberalen in een mystiek huwelijk, maar dan op lokaal niveau, waar het naar verluidt wel lukt om automobilisten te pluimen.
Voor Vlamingen met een elektrische wagen zullen de belastingverhogingen voelen als een straf, nadat ze iets positiefs gedaan hebben voor het klimaat. Tegelijk is het ook vanuit het oogpunt van de armlastige regeringen logisch dat ze wat van hun fiscale investering willen recupereren.
Wie zo’n elektrische SUV op de oprit heeft staan, kan zich alvast troosten met deze gedachte : zonder Kristof Calvo had dat prachtig ding daar waarschijnlijk niet gestaan.
Bram Bombeek (1987) studeerde geschiedenis en rechten aan de UGent en slager-spekslager bij Syntra Midden-Vlaanderen. Voor Doorbraak beent hij het nieuws uit.
foto’s (c) Gazet van Hove.