Oudejaarspret wordt elk jaar doller

door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be .

De terreur jegens hulpverleners komt in hoofdzaak vanuit één bepaalde hoek. En dat is geen toeval.

De overgang van oud naar nieuw zit er weer op. De klassieke opstootjes waren er ook de voorbije editie. De media maakten er melding van, als golden het wat ‘uit de hand gelopen feestelijkheden’, met ‘jongeren’ die zich iets te enthousiast lieten gaan.

De alarmkreten van ambulanciers, brandweerlui en andere zorgverleners, zijn minder geruststellend. In de Antwerpse wijk het Kiel werd een politievoertuig belegerd en allerlei materiaal buit gemaakt. In Hoboken werd een MUG-wagen van het Antwerpse Sint-Vincentius met vuilzakken bekogeld en op vuurwerk getrakteerd, de ambulanciers geïntimideerd en de chauffeurs met laserlicht verblind. Leuk allemaal. Het ziekenhuis in kwestie heeft nu toch besloten klacht in te dienen.

Het fenomeen beperkt zich niet tot de eindejaarsperiode, al is er dan meer media-aandacht voor. De terreur tegenover hulpdiensten wordt dagelijkse kost, zoals een spoedarts in Het Nieuwsblad getuigt. Buschauffeurs, treinconducteurs, postbodes en alle mogelijke dienstverleners, delen evenzeer in de klappen. Dat het om een bepaalde categorie van ‘jongeren’ gaat, wordt ons maar zeer omfloerst meegedeeld, hoewel iedereen weet dat de fameuze migratie-achtergrond een rol speelt. Het roept vragen op omtrent de manier waarop deze ‘jongeren’ naar ons maatschappijmodel en cultureel waardestelsel kijken.

Sociaal contract en wederkerigheid

File:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg
J-J Rousseau – (c) Wikimedia Commons

Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) : de verbintenis tussen overheid en burger werkt alleen binnen een bepaalde consensus van gedeelde waarden.

Die ambulance is namelijk niet zomaar een transportmiddel. Het is een symbool van solidariteit en wederkerigheid. In onze westerse samenleving is het een evidentie dat iedereen die op straat in elkaar zakt, ongeacht afkomst, ras, of sociale status, naar een ziekenhuis wordt gevoerd en verzorging krijgt. We betalen allemaal mee aan dat systeem, de ene al wat gewilliger dan de andere. Maar in se is het een geruststellende gedachte dat er een opvangnet is, een solidariteitsmechanisme dat de sociale cohesie waarborgt. Het is zowat de essentie van het ‘sociaal contract’.

Het zorgsysteem werkt al bij al behoorlijk, en de inzet is groot. Dus maken we onderweg bereidwillig plaats voor hulpdiensten met sirenes en zwaailichten. Het kon ook voor uw kind, ouder, verwant of vriend zijn.

Een hele rist verlichtingsfilosofen uit de 17de en 18de eeuw, van Hume over Hobbes, Locke tot Rousseau, heeft zich over dat thema gebogen. Individuen aanvaarden de overheid én regels, omdat die een algemeen belang dienen, en omdat in ruil zekerheid en veiligheid gewaarborgd zijn. Dat moest voor die filosofen ook uitmonden in de moderne seculiere staat, alias de rechtstaat, met gewaarborgde vrijheden en democratische grondrechten.

Het is dus één pakket van rechten en plichten. U stopt bij rood licht, u betaalt belastingen, maar u verwacht er iets voor terug. Bijvoorbeeld dat die spoedambulance binnen vijf minuten voor uw woning staat. Velen vinden de return onvoldoende, ik ook. Onderwijs, wegennet, openbaar vervoer, het kan allemaal veel beter. Maar het zorgsysteem werkt al bij al behoorlijk, en de inzet is groot. Dus maken we onderweg bereidwillig plaats voor hulpdiensten met sirenes en zwaailichten. Het kon ook voor uw kind, ouder, verwant of vriend zijn.

nieuwjaar 2023 Antwerpen (@BOUZIDI89) (youtube.com) (youtube).

De verpleegster-voetveeg

Spoedverpleegkundige, slachtoffer van agressie

Helaas is die empathische reflex niet algemeen. Een bevriende verpleegkundige, die in een regionaal ziekenhuis werkt, vertelde me hoe bepaalde patiënten haar behandelen als een ondergeschikte, en soms zelfs het verplegend personeel afblaffen. Ze zijn blijkbaar niet mee met dat fameuze sociaal contract en heel de filosofie erachter. Ze zien gewoon bedrijvige witte schorten, en vrouwen die hen dienstbaarheid verschuldigd zijn. Oeps.

Heel ons complexe stelsel van rechten en plichten lijkt aan hen niet besteed. Ze eisen wel dat die ambulance voor hen klaar staat, maar laten hun kinderen begaan als die ziekenwagens bekogelen.

Binnen dat ziekenhuis, waar een uitgebreid diversiteitscharter van tel is, wordt er onder het personeel alleen gedempt gefluisterd over dit gedrag. Want het betreft in hoofdzaak mensen met een migratie-achtergrond, vooral uit één bepaald land afkomstig, soms het Nederlands nauwelijks of niet machtig, en een cultuur belijdend die haaks staat op de onze.

Heel ons complexe stelsel van rechten en plichten lijkt aan hen niet besteed. Ze eisen wel dat die ambulance voor hen klaar staat, maar laten hun kinderen begaan als die ziekenwagens bekogelen. Dat brengt ons weer bij het probleem van de multiculturele maatschappij, en de modetermen diversiteit en inclusie. Wie onze grondwaarden niet deelt, ze zelfs uitdrukkelijk afwijst, plaatst zich buiten de maatschappij en weigert de inclusie. Een samenleving, ook de onze, kan alleen functioneren als er bepaalde grondwaarden gedeeld worden. Exact wat filosoof J.J. Rousseau betoogde met zijn visie op het ‘sociaal contract’.

De kiemen van een jihad

Wat die verpleegkundige dagelijks ondervindt, en wat ook die geterroriseerde ambulanciers meemaken, is nu net een afwijzing van heel dat pakket, waarin onze culturele identiteit, rechtstaat en zorgsysteem met elkaar verbonden zijn. Er is dus geen ‘respect’, simpelweg omdat heel de maatschappij, waarvoor zo’n zorgverlener staat, wordt afgewezen. Mogelijks wordt zelfs dat rode kruis op die ziekenwagen als een vijandig religieus symbool gezien, en willen ze in bepaalde stadswijken alleen nog een halve maan zien rondrijden. Die het eigen volk bedient.

Het gaat niet zomaar om gebrek aan respect, maar om haat jegens wat ons dierbaar is. De puntjes mogen weer op de i, het onderwijs weet wat gedaan.

Cru gesteld : het geweld jegens politie en hulpverleners bevat de kiemen van een jihad, een heuse cultuurstrijd. In de limiet zou dat tot een open oorlog kunnen leiden en een ineenstorting van de rechtstaat. We gaan dan naar een Houellebecq-scenario waarin de minst tolerante cultuur de macht overneemt. Midden die strijd zou het bestaande systeem zijn toevlucht kunnen nemen tot verregaande volmachten en noodwetten, die wij als liberaal denkende burgers evenmin willen.

Alleen al daarom moet dat feestelijk vandalisme niét gebagatelliseerd worden. Het gaat niet zomaar om gebrek aan respect maar om haat jegens wat ons dierbaar is. De puntjes mogen weer op de i, het onderwijs weet wat gedaan. In Frankrijk zijn daar al leraars voor gestorven. Ook mensen die zich ten dienste stellen van de gemeenschap. Laten we hen, beter dan de heldendood, de nodige opleiding, veiligheid en erkenning garanderen, om hun taak te kunnen volbrengen.

Johan Sanctorum (°1954) studeerde filosofie en kunstgeschiedenis aan de VUB. Achtereenvolgens docent filosofie, tijdschriftuitgever, theaterdramaturg, communicatieconsultant en auteur/columnist ontpopte hij zich tot een van de scherpste pennen in Vlaanderen en veel gevraagd lezinggever. Cultuur, politiek en media zijn de uitverkoren domeinen. Sanctorum schuwt de controverse niet. Humor, ironie en sarcasme zijn nooit ver weg.

foto’s (c) Gazet van Hove .