door Guus van Betten in ’t Pallieterke .
De nataliteit in ons land daalt. Veel mannen denken dat ze zich geen kinderen meer kunnen veroorloven. Anderen zijn bang van het weer of vrezen voor een oorlog. Steeds jonger koppelen zij aan dat somber toekomstbeeld een drastische oplossing : de vasectomie.
Belgische mannen vinden steeds vaker de weg naar de uroloog. Is het niet om zich te laten castreren om op een vrouw te lijken, dan wel om zich te laten steriliseren zodat gezinsuitbreiding uitgesloten wordt. In 2010 kozen ongeveer 7.000 mannen voor een vasectomie. In 2022 ging het al om 8.900 ingrepen. Een voltooide kinderwens was vroeger zowat de enige reden om voor de ingreep te kiezen. Een relatief nieuw fenomeen maakt opgang waarbij ook kinderloze dertigers en zelfs twintigers in de verleiding komen om hun zaadleiders te laten doorknippen. De gestegen vraag is merkbaar in elke leeftijdscategorie, maar bij jonge dertigers gaat het bijna om een verdubbeling vergeleken met tien jaar geleden.
Klimaat, oorlog en vooral geldzorgen
Sommigen zijn verteerd door klimaatangst en vrezen dat hun gezinsgeluk brutaal verstoord zal worden door extreme weerfenomenen. Bij anderen fnuikt geopolitiek doemdenken de kinderwens. De belangrijkste reden om niet aan kinderen te beginnen, blijkt echter van financiële aard te zijn.
Volgens het Global Wealth Report zijn Belgen nochtans de rijkste mensen ter wereld. Maarten Boudry wijdde in zijn boek ‘Waarom de Wereld Niet naar de Knoppen Gaat’ een hoofdstuk aan de toegenomen welvaart waardoor het volgens hem “de beste tijd ooit is om geboren te worden”. Veel jonge koppels ervaren dat kennelijk toch anders. Nog niet zo lang geleden volstond één inkomen om een groot gezin te onderhouden. Vandaag zijn de gezinnen veel kleiner en moet moeder mee gaan werken, liefst met nog een flexi-job in het weekend. De snelle bevolkingsgroei zet de woningmarkt onder druk. Het vooruitzicht om in een krap appartement of ‘tiny house’ te moeten hokken, is niet bevorderlijk voor de natalistische ambities van jonge koppels. Zij kunnen zich niet meer voorstellen hoe ze het financieel geregeld krijgen indien er nog meer volk aan tafel schuift.
Voor- en nadelen vasectomie
Er zijn verschillende vormen van anticonceptie beschikbaar. Voor mannen zijn de mogelijkheden echter beperkt tot condooms en een vasectomie. In tegenstelling tot de andere methodes is sterilisatie in principe een definitieve vorm van anticonceptie. De zaadleiders worden immers doorgeknipt zodat de zaadcellen uit de testikels niet meer bij de zaadvloeistof kunnen komen. Op die manier wordt de verbinding tussen de testikels en de prostaat onderbroken en wordt de man steriel.
Het grootste voordeel van een vasectomie ligt voor de hand : een gesteriliseerde man kan niemand meer zwanger maken. Daarnaast gebeurt de ingreep onder plaatselijke verdoving en gaat het om een relatief eenvoudige operatie die slechts een kwartiertje tot een half uur tijd in beslag neemt. De seksuele beleving wordt naar verluidt niet aangetast door de ingreep.
Er zijn evenwel ook nadelen aan verbonden. Zo is er een kans van 2 tot 5 procent op chronische pijn in de balzak. Ongeveer 1 procent van de patiënten krijgt een bijbalontsteking, gekenmerkt door kwellende pijnen en koorts. Ook nabloedingen en bloeduitstortingen komen voor. Elk ziekenhuisbezoek houdt bovendien risico’s in. Waar zieke mensen verzamelen blazen, broeien de bacteriën. Een lokale wondinfectie wens je niemand toe.
Vaso-vasostomie
Een vasectomie is niet onomkeerbaar. Gelukkig maar, want veel mannen blijken nadien spijt te krijgen van hun beslissing. Volgens Nederlandse cijfers zou ongeveer 5 procent van de gesteriliseerde mannen zich de beslissing achteraf beklagen. Vaak ligt een echtscheiding ten grondslag aan de heroverweging. Mannen beseffen dan dat ze beter in de markt liggen wanneer ze over al hun biologische functies beschikken.
Voor hen is er de vaso-vasostomie, een hersteloperatie die de vasectomie ongedaan maakt. Die ingreep is een stuk ingrijpender. Volledige verdoving is noodzakelijk en de operatie duurt al gauw anderhalf uur. Succes is niet verzekerd. De belangrijkste factor is de tijd tussen de sterilisatie en de hersteloperatie. Bij wie tien jaar of langer wacht, worden vrijwel geen kwalitatief goede zaadcellen meer teruggevonden. Dus, bezint eer ge begint…
