door Anton Schelfaut in ’t Pallieterke.
“Mijn felicitaties aan het Vaticaan, dat erin geslaagd is om binnen 48 uur een nieuwe regering te vormen.” Voormalig Brussels formateur David Leisterh (MR) reageerde vorige week op ludieke wijze op de verkiezing van kardinaal Robert Francis Provost (69) tot nieuwe paus. Het verschil tussen het Vaticaan en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is groot : bijna 1 jaar na de verkiezingen van 9 juni 2024 is in het Gewest nog steeds geen nieuwe regering aangetreden.
De verkiezing van een nieuwe paus vergelijken met de moeizame regeringsvorming in Brussel – of eender welke andere actuele politieke gebeurtenis – lijkt u misschien vergezocht. Toch is dat precies wat de media de afgelopen dagen voortdurend deden. Daar zit de nationaliteit van de nieuwe paus voor iets tussen. Leo XIV, zoals de nieuwe paus zal heten, is immers de eerste (Noord-)Amerikaan die het tot de vertegenwoordiger van God op aarde schopt. En sinds Donald Trump in de Verenigde Staten de plak zwaait, is hij de maat der dingen voor alles wat uit Noord-Amerika afkomstig is. De vergelijking tussen Leo XIV en Trump was dan ook nooit veraf.
Gelukkig voor hem kwam Leo XIV gunstig uit de vergelijking met de Amerikaanse president. “Amerikaans tegenbeeld van Trump”, kopte De Tijd op zijn voorpagina. Een snelle blik op zijn X-account leert ons dat Leo XIV zich de afgelopen maanden herhaaldelijk kritisch heeft uitgelaten over het migratiebeleid dat Trump en zijn vicepresident JD Vance voorstaan. Toch weerhield dat de Vlaamse media er niet van hun banbliksems op de nieuwe paus te doen neerdalen. Ze pikten de beschuldiging van priester Rik Devillé dat Leo XIV kindermisbruik in de Kerk zou hebben toegedekt gretig op. Nochtans zou daar geen enkel bewijs van zijn.
Een ander opvallend gegeven is de disproportionele aandacht die het katholieke geloof sinds het overlijden van paus Franciscus kreeg. In het zogenaamde seculiere Vlaanderen kon je de afgelopen weken geen krant openslaan, radiobulletin beluisteren of duidingsprogramma bekijken zonder het laatste nieuws over het conclaaf te vernemen. Op verschillende websites kon u zelfs urenlang kijken naar livebeelden van de schoorsteen waaruit uiteindelijk de witte rook zou opstijgen. En toen Donald Trump de spot dreef met het conclaaf door op sociale media een foto te delen van zichzelf als paus, kreeg hij heel wat kritiek vanuit progressieve hoek. En laat het net die progressieven zijn die normaal gezien geen kans onbenut laten om het katholicisme belachelijk te maken. Trump is voor hen kennelijk het minste van twee vermeende kwaden, aangezien ze zich nu plots opwerpen als de verdedigers van het geloof.
Hoe valt dat te verklaren in het licht van de stiefmoederlijke wijze waarop het katholicisme doorgaans wordt behandeld ? In de nasleep van ‘Godvergeten’ lieten nog ruim 14.000 Vlamingen zich ontdopen, uit onvrede met (de zwijgcultuur rond) het seksueel misbruik in de Kerk. Daarnaast laten de media geen kans onbenut om de spot te drijven met het katholicisme, zoals de openbare omroep VRT tijdens de Goede Week in ‘Het laatste avondmaal’. Zou het seculiere Vlaanderen dan toch minder ontkerkelijkt zijn dan het zelf wil geloven ?
Het is nog te vroeg om te oordelen over paus Leo XIV. Dat hij de lijn van zijn voorganger wil verderzetten, hoeft niet te verbazen. Hij werd immers door Franciscus benoemd tot kardinaal. Toch zette hij op vestimentair vlak meteen een koerswijziging in. In tegenstelling tot Franciscus, die steeds sober in een witte soutane gekleed ging, verscheen hij in traditionele pauselijke kledij op het balkon, met de pracht en de praal die daarbij horen. Aan hun eerste reacties te zien, zijn zowel progressieven als conservatieven niet onverdeeld gelukkig met Leo XIV. Hem wacht nu de moeilijke taak om ‘de kerk in het midden te houden’.
foto’s (c) Gazet van Hove.