door Redactie Politiek 't Pallieterke.
Tot vervelens toe maken politieke en economische analisten de vergelijking tussen de begrotingssanering die de regering-De Wever moet doorvoeren en het budgettaire beleid die de regering-Dehaene I moest uitrollen om een entreeticket te halen voor de Europese Muntunie. De huidige hoogspanning in de regering zou gelijklopen met die in 1993 toen de regering-Dehaene bijna viel. Er zijn inderdaad gelijkenissen, maar eigenlijk veel meer verschillen.
Eerste minister Bart De Wever (N-VA) heeft dus tijd gekocht tot 6 november om een akkoord te bereiken over het te voeren begrotingsbeleid. Er moet tegen dan een meerjarenbegroting met 10 miljard euro aan saneringen op tafel liggen. Probleem is dat de Franstalige liberalen van de MR niet willen dat die doelstelling wordt gehaald via een indexsprong of een hogere btw. Vooruit ligt op vinkenslag en wil een hogere belasting op de hoogste vermogens. Momenteel is onduidelijk hoe de eerste minister deze standpunten kan verzoenen.
Als er tegen dan geen witte rook is, steekt hij het Warandepark over om wellicht het ontslag van de regering bij koning Filip aan te bieden, die het dan zo goed als zeker in beraad zal houden. Waarbij er nog eens extra tijd wordt gekocht om desnoods tegen het einde van het jaar tot een echt begrotingsakkoord te komen.
Verschillende politieke analisten maakten al snel de vergelijking met begin jaren 1990, daarbij geholpen door ‘De strijd om de macht’, de memoires van Wetstraatjournalist Johny Vansevenant. Interessant is in dat verband hoofdstuk 6 (‘Een week crisis voor een crisisbijdrage van 3 procent’). De regering-Dehaene I is een jaar in functie en heeft als opdracht het begrotingstekort terug te dringen van meer dan 6 procent in 1992 naar 3 procent in 1997. In dat geval haalt België een entreeticket voor de Europese Muntunie. Om tot de euroclub te behoren, moeten miljarden worden bespaard en dat is in de regering van christendemocraten en socialisten zeer moeilijk.
Net als Bart De Wever nu dacht Dehaene begin 1993 aan een ingreep in de index. Meer bepaald door de invoering van een centenindex waardoor de lonen vanaf een bepaald niveau niet in percentage, maar met een vast bedrag werden verhoogd als de levensduurte steeg. Met dat voorstel leverden de lagere en middeninkomens niets in. Daarnaast is er sprake van een crisisbelasting van 3 procent voor iedereen. Dat botste op een njet. Toen van de linkerflank van de regering, namelijk de Parti Socialiste. Alles zat vast en Dehaene ging zijn ontslag aanbieden. Dat werd toen in beraad gehouden door koning Boudewijn en daarmee kocht Dehaene tijd. “De truc met de koning”, zoals Vansevenant het noemt, zou nog vaak gebruikt worden. En het is nu ook een stok achter de deur voor Bart De Wever.
Er kwam ruimte vrij voor overleg achter te schermen. Tegelijk riep Dehaene op een persconferentie op tot verantwoordelijkheidszin, zoals ook Bart De Wever vorige week deed toen hij aankwam op de Europese top in Brussel. De truc lukte voor Dehaene. Er kwam een akkoord met een crisisbelasting, besparingen in de ministeries, de start van de verkoop van overheidsbedrijven (de staatsbank ASLK wordt langzaam maar zeker van de hand gedaan) en ingrepen in de sociale zekerheid. Meer bepaald geen uitkering meer boven op het loon van wie onvrijwillig deeltijds werkt. Plus lagere uitkeringen voor werklozen die bij familie wonen. Ook werd de franchise in de ziekteverzekering verhoogd, waarbij je als patiënt een eerste schijf zelf moet betalen.
‘De truc met de koning’ mocht dan wel gewerkt hebben, toenmalig oppositieleider Guy Verhofstadt (Vld) ging in de aanval tegen de crisisbelasting die hij “een belastingverhoging van 325.000 frank (8.100 euro)” noemde. Als alternatief zag de liberaal onder andere een beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen en besparen op ‘landsverdediging’.
Hier wordt meteen duidelijk dat de situatie waarin de Arizona-regering zich nu bevindt, niet te vergelijken is met de jaren 1990. De mogelijkheden om de begroting te saneren waren toen groter. Besparen op defensie was een gemakkelijke piste om geld te vinden. Het vredesdividend van na de Koude Oorlog was een cadeau voor Dehaene.
Ook iets dat vergeten wordt : het was in de jaren 1990 gemakkelijker een akkoord te sluiten omdat er toen nog een Belgische frank was. Een politieke patstelling zou kunnen leiden tot speculatie tegen de frank, die toen omwille van de stabiliteit trouwens gekoppeld was aan de Duitse mark. Maar dat was een gedeeltelijke bescherming. Vandaag is er de veilige koepel van de eurozone.
De crisisbelasting van 3 procent was in 1993 niet leuk, maar kwam minder hard aan dan een btw-verhoging vandaag omdat de fiscale druk toen nog niet zo hoog lag. De deur naar hogere of meer belastingen is nu eigenlijk dicht. Ook vaak vergeten : in de jaren 1990 zaten we in een situatie van dalende rentevoeten, waardoor de intrestlasten op de schuld vanzelf daalden. Nu gebeurt het omgekeerde.
Het is duidelijk : 2025 is 1993 niet. Niet enkel economische, maar ook om politieke redenen. Ten tijde van Dehaene kon de PS uiteindelijk akkoord gaan met een compromis omdat de Franstalige socialisten bezuiden de taalgrens nog almachtig waren. Ze wisten dat ze door de zure appel heen konden bijten en bij de volgende verkiezingen een aantal procenten verliezen. Ze zouden daarna nog altijd de nummer één zijn in Wallonië. Dat is anders met de MR die het in de peilingen een stuk slechter doet. Partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez is van oordeel dat hij niet te veel meer mag toegeven op zijn programma. Anders speelt zijn partij straks opnieuw de tweede viool na de PS.
Wat ook anders is : over de huidige regering hangt de schaduw van Alexander De Croo (Open Vld), de vorige eerste minister. Die was de speelbal van de partijvoorzitters. En het was zo’n zwak figuur dat hij niet durfde tegen hen in te gaan of te dreigen met ontslag. Het is de inschattingsfout van Bouchez : Bart De Wever is geen eerste minister als De Croo. Hij is niet getrouwd met de Wetstraat 16. En hij behoudt graag zelf de controle en de regie. Dat lijken de andere regeringspartijen nog altijd niet te beseffen.
door Redactie Politiek ’t Pallieterke. Tot vervelens toe maken politieke en economische analisten de vergelijking tussen de begrotingssanering die de regering-De Wever moet doorvoeren en het budgettaire beleid die de regering-Dehaene I moest uitrollen om een entreeticket te halen voor de Europese Muntunie. De huidige hoogspanning in de regering zouLees verder
Van vrijdag 7 november om 22.00 uur tot woensdag 12 november om 5.00 uur is er ernstige verkeershinder op de Antwerpse Ring. Het op- en afrittencomplex in Berchem is die periode afgesloten voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. Tram- en busverkeer blijft er wel mogelijk in beide richtingen. Fietsers kunnen ook inLees verder
Werken aan de hoogspanning van 20.00 tot 03.30 uur. De tunnel wordt op de aangegeven uren in beide richtingen afgesloten voor alle verkeer. Er wordt een omleiding voorzien voor het verkeer. foto’s (c) Gazet van Hove.Lees verder
NIEUWS – door Bart Maddens – www.doorbraak.be Vooral in de Franstalige media maakt sinds enige tijd de ‘altijd prijs’-theorie opgang. Bart De Wever wint altijd, zegt men. Als Arizona een succes wordt en daadkrachtig hervormt, dan kan De Wever in 2029 een kanseliersbonus opstrijken. Als Arizona mislukt en we verzeilenLees verder
Wie aan onderstaande voorwaarden voldoet, kan een verwarmingstoelage aanvragen. Je gebruikt een van de volgende brandstoffen om je woning te verwarmen : stookolie (mazout), verwarmingspetroleum type C of bulkpropaangas. Niet : aardgas, propaan- en butaangas in flessen, elektriciteit, pellets, brandhout. Je behoort tot een van de volgende categorieën : •Lees verder
door Lode Goukens in ’t Pallieterke . Van elke euro die Belgen verdienen, gaat de helft naar de fiscus. Een nieuw record. In 2024 incasseerde de fiscus maar liefst 13,5 miljard euro meer dan het jaar voordien. Die stijging houdt al jaren aan, maar waar gaat al dat geld naartoeLees verder
door Anton Schelfaut in ’t Pallieterke. Netbeheerder Fluvius heeft sinds begin 2024 al bijna 400.000 euro uitbetaald aan eigenaars van zonnepanelen die niet optimaal werkten door een tekortschietend elektriciteitsnet. Het aantal klachten is sinds 2023 wel bijna gehalveerd. Eigenaars van zonnepanelen die hun omvormers zien uitvallen omdat het elektriciteitsnet tekortschiet,Lees verder
Iedereen heeft recht op goed eten. Toch is dat voor veel mensen nog geen vanzelfsprekendheid. Tijdens de Week voor Goed Eten (9 tot 18 januari 2026) willen we in Edegem lokale ambassadeurs voor goed eten in de kijker zetten, mensen die zich elke dag inzetten voor gezond, vegetarisch, duurzaam ofLees verder
De pmd-cijfers van 2024 op een rij In 2024 verkocht IGEAN maar liefst 6.5 miljoen pmd-zakken aan de lokale besturen, die er op hun beurt voor zorgen dat de pmd zakken terechtkomen bij verkooppunten zoals supermarkten en buurtwinkels. Een indrukwekkende prestatie, want dit vertaalt zich naar gemiddeld 23,7 kg pmd-afval perLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 27 oktober 2025 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het vast bureau keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het vast bureau neemt een beslissing in een personeelsdossier. Het vast bureau keurt de bestelbons goed. Het vast bureau stelde een jurist aanLees verder