Een Arabische slavenhandelaar uit Mekka met zijn Noord-Kaukasische slaaf (rond 1888) (Christiaan Snouck Hurgronje).
door Karim Van Overmeire in 't Palllieterke .
In mijn vorige bijdrage had ik het over de westerse zelfhaat : voor veel activisten is menselijk lijden enkel politiek interessant wanneer de daders westers zijn en de slachtoffers niet-westers. Dat verklaart de zeer grote aandacht voor de westerse media voor het conflict in Gaza, terwijl oorlogen die evenveel of meer slachtoffers maken nauwelijks het nieuws halen. Denk maar aan West-Afrika, Soedan of Jemen. De daders zijn in die gevallen moslims en dan draaien de westerse camera’s weg.
Een meer historisch voorbeeld is de manier waarop we naar slavernij kijken. Als die term valt, denken de meeste westerlingen aan de arme zwarte slaven die vanuit Afrika naar de Verenigde Staten werden verscheept om daar onder hardvochtige opzichters op de katoenplantages te werken. Sommigen zouden dit verhaal nuanceren door te schrijven dat slavernij al duizenden jaren en wereldwijd bestond, of dat de slaven eerst door andere zwarten waren gevangen genomen. Ik wil dat niet doen : deze vorm van slavernij was een weerzinwekkend en mensonwaardig systeem. Punt. Maar toch dit : er kwam een einde aan deze slavernij door de acties van vooral blanke abolitionisten en na een Amerikaanse burgeroorlog waarin honderdduizenden blanke soldaten stierven.
Recent verscheen het boek ‘Captives and Companions’ van Justin Marozzi. Deze auteur heeft het over een slavenhandel die veel minder aandacht krijgt : eeuwenlang werden ook in de islamitische wereld massaal slaven aangevoerd. Veel van deze slaven kwamen uit Afrika, maar een ander deel waren blanke Europeanen die door islamitische kapers werden gevangengenomen. Dit gebeurde door Europese schepen te overvallen of door brutale raids uit te voeren op de Europese kusten. Vooral de Spaanse, Zuid-Franse en Italiaanse kustdorpen kwamen in het vizier, maar de islamitische slavenhandelaars vielen ook Engeland en Ierland aan. Er zijn zelfs gedocumenteerde verhalen van raids in IJsland : in 1627 werden daar 400 inwoners door Algerijnse piraten weggesleept. Tussen de jaren 1500 en 1800 werden zo meer dan een miljoen Europeanen tot slaaf gemaakt. De sterkste gevangenen werden vaak ingeschakeld als roeiers op de galeien van de piraten. De anderen werden naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten gevoerd, waar ze eindigden in huishoudens, mijnen, bordelen of paleizen. De mannen werden vaak gecastreerd om als eunuchen te dienen.
De piraten hadden hun bases in Tripoli, Tunis, Algiers, Rabat en andere Noord-Afrikaanse havens. De kust van Noord-Afrika stond lange tijd bekend als ‘Barbarije’. In verschillende Europese landen zamelden vorsten of religieuze orden geld in om de gevangengenomen slaven vrij te kunnen kopen. Naarmate de Europeanen militair sterker werden, voerden ze aanvallen uit op de piratennesten. Spanje deed dat al in de 16de eeuw en kreeg later versterking van Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland. In het begin van de 19de eeuw voerden de net onafhankelijk geworden Verenigde Staten twee oorlogen tegen de piraten. Het militair optreden van verschillende Europese landen en de Europese kolonisatie van Noord-Afrika maakten uiteindelijk een einde aan de dreiging.
Marozzi is niet de enige auteur die over deze slavernij heeft gepubliceerd. Eerder verschenen onder meer ‘Christian Slaves, Muslim Masters’ van Robert Davis (2003), ‘White Gold’ van Giles Milton (2004) en ‘The Forgotten Slave Trade’van Simon Webb (2020). Er is ook een boek in het Nederlands : ‘Drie keer verkocht in een vreemd land. Nederlanders in Noord‑Afrikaanse slavernij 1600–1800’ van Leendert Joosse (2023). Toch blijft dit onderwerp in het Westen in de schaduw van de hedendaagse geschiedschrijving. Het verhaal past immers niet in het narratief waarbij het Westen schuld moet bekennen voor alle fouten die het in het verleden heeft gemaakt. Europa mag in die zienswijze alleen een dader zijn, nooit een slachtoffer. Elke verwijzing naar islamitische slavernij stuit al snel op een beschuldiging van islamofobie. Het erkennen van Europese slachtoffers van islamitische slavernij hoeft echter niets af te doen aan de gruwel van de trans-Atlantische slavernij. Een volledige geschiedschrijving vereist de moed om feiten te brengen die niet passen in het dominante ideologische verhaal van het moment. Die moed is helaas zelden aanwezig in de academische wereld.
Een Arabische slavenhandelaar uit Mekka met zijn Noord-Kaukasische slaaf (rond 1888) (Christiaan Snouck Hurgronje). door Karim Van Overmeire in ’t Palllieterke . In mijn vorige bijdrage had ik het over de westerse zelfhaat : voor veel activisten is menselijk lijden enkel politiek interessant wanneer de daders westers zijn en deLees verder
Sluikstorten grote boosdoener. Om het sluikstorten tegen te gaan, verdwijnen tegen 1 september alle publieke textielcontainers van Wereldmissiehulp (8 stuks) en Opnieuw & Co (5 stuks) uit het openbaar domein in Hove. Deze beslissing werd genomen na herhaalde meldingen van sluikstorten in en rond de containers en de negatieve impact op hetLees verder
Binnen het OCMW van Hove worden heel wat vrijwilligers in verschillende diensten ingeschakeld. Ook jij kan je steentje bijdragen in het dienstencentrum om maaltijden te bedelen, bij het vervoeren van minder mobiele mensen, in de boodschappendienst, als begeleider bij het preventief budgetspel of ter ondersteuning van mensen in budgetbeheer, als buddy van een politieke vluchteling,… Werk je graag met ouderen ofLees verder
door Alain Grootaers in ’t Pallieterke . Heeft de Europese Unie, onder leiding van Ursula von der Leyen, zich ontwikkeld tot een de facto franchise van de Verenigde Staten ? Je zou dat kunnen stellen, gezien de slechte deal die ze heeft gesloten over tarieven met het ‘Amerikaanse Rijk’ van Donald Trump.Lees verder
IJzerwake vzw stelt met trots voor : IJzertreffen Onze jaarlijkse bijeenkomst groeit uit tot een familievriendelijk belevingsweekend. Om deze verruiming te onderstrepen, kiezen we voor een nieuwe naam en een fris logo. Onze kernboodschap blijft : Zelfbestuur – Godsvrede – Nooit meer oorlog.De boodschap van de Vlaamse frontsoldaten blijft vandaag even krachtig als toen. WatLees verder
Ben jij digitaal vaardig en wil je anderen graag helpen ? Dan ben je van harte welkom als vrijwillige Digihelper bij ons Digipunt in de bib ! De wereld digitaliseert steeds sneller. Toch zijn er nog steeds veel Hovenaars die digitaal niet zo sterk zijn en hulp nodig hebben omLees verder
zondag 17 augustus 2025 – 19.30u. – 21.30u. UilenbosLintsesteenweg, Hove Een deel van het Uilenbos is steeds gesloten van mei tot midden augustus om de reeën voldoende rust te geven bij het werpen en zogen van hun jongen. Vandaar dat we je willen verwelkomen met een avondexcursie op zoek naar reeën,Lees verder
Redactie ’t Pallieterke . De aanstellerij en de deugpronkerij van politici als Sammy Mahdi en Conner Rousseau rond de Gaza-crisis verbergt een dieper probleem : de ontstellende intellectuele en inhoudelijke lichtheid van deze generatie politici. Vroeger was het zeker niet veel beter, maar een aantal factoren maken dat deze partijvoorzitters,Lees verder
Kruispunten Ooststatiestraat – Hofstraat – Hoogbunderlaan afgesloten vanaf 14 augustus Vanaf donderdag 14 augustus gaan er werken van start in de Ooststatiestraat, vanaf het kruispunt met de Hofstraat tot een stukje voorbij de Beemdenlaan. Aannemer Willemen werkt er aan de uitbreiding van de fietsstraat. Werken Tijdens de werken trekt deLees verder
Het wordt erg warm de komende dagen. Het is dus extra uitkijken. We geven je graag enkele tips om jezelf en anderen te beschermen. Denk ook zeker aan de kwetsbare personen in je omgeving zoals ouderen en kinderen. Tips om je hoofd koel te houden Wees solidair Voor kwetsbare doelgroepenLees verder