Onlangs las ik in De Standaard een column van Hendrik Vos, docent Europese studies aan de UGent : ‘De schuld van een ander. Natuurlijk !’ Die titel deed een belletje rinkelen. Was dat niet wat de juf zei als je iets had mispeuterd ? En inderdaad professor Vos levert een sterk staaltje af van wat Jean-Pierre Rondas preekjournalistiek noemt. Vertrekpunt is alweer het verdronken jongetje Aylan. De columnist maakt zich boos dat er nog mensen zijn – zo bijvoorbeeld Bart De Wever – die weigeren te erkennen dat ze voor die dood verantwoordelijk zijn. Voor professor Vos staat het vast : wij bewoners van de Noordzeekust zijn schuldig aan het drama voor de Turkse kust. Maar hoe dat precies zit met die schuld, komen we niet te weten. De professor gaat ervan uit dat iedereen – behalve een onmens als De Wever – weet dat het zo is. Punt. Wat hij bedoelt is natuurlijk duidelijk. Indien er vrije doorgang zou zijn voor iedereen die uit het Midden-Oosten of Afrika naar Europa wil komen, dan was dat drama niet gebeurd. Tja, dat is een waarheid als een koe. Maar als je zo redeneert zijn wij verantwoordelijk voor zowat alles. En dat is ook precies het punt dat Hendrik Vos wil maken. Wij Belgen, Europeanen, westerlingen zijn de schuld van alles. Dat maakt hij duidelijk aan de hand van een resem retorische vragen. Een retorische vraag is uiteraard een vraag waarbij het antwoord al bij voorbaat vaststaat. In dit geval luidt het : ja, professor, wij zijn schuldig.
Een paar voorbeelden :
Bewapenden wij de strijdende partijen in Syrië niet, omdat wij daar goed aan verdienden ?
Deden wij geen onfrisse zaken met corrupte leiders als dit ons wat opbracht ?
Degradeerden wij grote delen van de wereld niet tot goedkope leveranciers van ertsen, koffiebonen en cacao ?
Verwachten we niet dat ze daar onze schoenen maken voor geen geld en in ellendige omstandigheden ?
En zo gaat professor Vos, niet gehinderd door enige zin voor nuance of besef van de complexiteit van de geschiedenis, nog een tijdje door. Even voelt hij aan dat zijn argumentatie een beetje zwakjes uitvalt en maakt hij de bedenking :
Het is allemaal diep structureel en dus niet onmiddellijk het gevolg van een aanwijsbare daad.
Dat is een doordenkertje. Wellicht kent de lezer de theorie van Adam Smith, grondlegger van de economische wetenschap, over de onzichtbare hand die de markt regelt. Professor Vos gelooft blijkbaar ook in zo een hand, maar dan een kwaadaardige westerse hand die de wereld manipuleert. De klap op de vuurpijl komt aan het eind van zijn column. In een visioen ziet hij een nieuwe Aylan aanspoelen. Die Aylan is niet het slachtoffer van oorlog. (Of was het van de roekeloosheid van zijn vader ? Maar weg zondige gedachte !) De nieuwe Aylan is het slachtoffer van de klimaatopwarming. En aldus besluit Hendrik Vos zijn donderpreek :
Wat zullen ze zeggen als er weer een dode Aylan aanspoelt ? Dat hij in zijn overstroomde, onbewoonbare land had moeten doodgaan van de honger ? Durven ze dan ook nog zeggen dat het hun schuld niet is ?
Let wel, lezer, hun schuld niet onze schuld. Want al leek hij uit te gaan van een collectieve schuld, als puntje bij paaltje komt is Hendrik Vos daar niet bij inbegrepen. Hij hoort namelijk bij een verlichte elite die de taak heeft de anderen op hun schuldigheid te wijzen. Echt schuldig zijn alleen diegenen die uit onwetendheid of boosaardigheid hun schuld ontkennen.
Linkse intellectuelen zoals professor Vos lezen zelden of nooit een boek dat het etiket ‘rechts’ meekreeg. Want daar kleeft iets immoreels, iets zondigs aan. Het doet denken aan de tijd dat katholieken geen boeken van Gerard Walschap mochten lezen, want dat zou hun geloof aan het wankelen brengen. Je treft dat nu aan bij links. Denk aan de reactie op het succesboek van Eric Zemmour, Le suicide français. Dat werd onmiddellijk – geheel ten onrechte – verketterd als racistisch en fascistoïde. Maar daarmee was het gevaar bezworen en kon men terugkeren naar de oude vertrouwde kost. Het is die intellectuele verkramping die leidt tot het recycleren van altijd weer dezelfde platitudes, zoals in het artikel van Hendrik Vos.
Misschien moet de professor toch maar eens een ‘rechts’ boek lezen. Bijvoorbeeld het essay van Pascal Bruckner over het typisch westerse schuldgevoel en de obsessie met boetedoening : La tyrannie de la pénitence. De tirannie van de boetedoening. Want het is toch daaraan dat Hendrik Vos ons wil onderwerpen ?
Foto’s © Gazet van Hove.
Linkse intellectuelen zouden af en toe eens een niet-links boek moeten lezen, stelt Miel Swillens. www.doorbraak.be . Onlangs las ik in De Standaard een column van Hendrik Vos, docent Europese studies aan de UGent : ‘De schuld van een ander. Natuurlijk !’ Die titel deed een belletje rinkelen. Was dat niet wat deLees verder
‘Piggate’ ? Welkom in Groot-Brittannië ! Door Harry De Paepe – www.doorbaak.be . ‘Piggate’, het nieuwe woord van de dag in het Verenigd Koninkrijk. Stonden vorige week de kranten vol van Labourleider Jeremy Corbyn, dan is het nu de varkenskop waar David Cameron als student al dan niet zijn geslachtsdeelLees verder
Meer info en inschrijven in het dienstencentrum, tel. 03 454 08 37, e-mail: dienstencentrum@ocmwhove.be Smoutebollen eten Op donderdag 15 oktober bakken ze in het dienstencentrum smoutebollen. Voor 1 EUR krijg je vier smoutebollen. Je wordt verwacht vanaf 14 uur. Inschrijven ten laatste op maandag 12 oktober. Bloemschikken Samen bloemschikken,Lees verder
Open landschap verborgen achter woonwijken en lintbebouwing toegankelijk maken voor wandelaars of buurtbewoners is één van de doelstellingen binnen het open ruimte-project Zuidrand. Het Landschapspark Zuidrand zit vol verborgen plekjes. Eén van die plekjes is de Luitersheide op de grens van de gemeenten Lint en Hove. De gemeenten sloegen samen metLees verder
Het Westen heeft al veel blunders in het Midden-Oosten op z’n geweten. Nu militair ingrijpen is misschien niet de beste oplossing. Door Theo Lansloot – www.doorbraak.be . Vrijwel overal in het Westen, ook in België, overwegen politici in Syrië, zoals in Irak, te gaan bombarderen. De bedoeling is de IslamitischeLees verder
De Zuidrand werkt : nieuw zwembad in Mortsel met steun van buurgemeenten Hove, Borsbeek en Edegem Als het van de burgemeesters van Mortsel, Hove, Borsbeek en Edegem afhangt, slaan ze samen de handen in elkaar voor een nieuw zwembad in Mortsel. De bedoeling is dat ze samen bijdragen tot deLees verder
Kom (behalve tijdens schoolvakanties) elke woensdag tussen 14.00 en 15.30 uur en elke zaterdag tussen 11.00 en 12.30 uur mee luisteren naar bijzonder mooie sprookjes, live verteld in het Sprookjeshuisje (Kapelstraat 6) aan de Sint-Laurentiuskerk. De mooie verhalen – die je soms wel kent, maar vaak net niet –Lees verder
De Vlaamse overheid streeft ernaar dat elke woning in Vlaanderen tegen 2020 energiezuinig is. Dat betekent onder meer het dak isoleren, enkel glas vervangen door hoogrendementsglas en de oude verwarmingsketel vervangen door een condensatieketel. Maar deze werken kosten uiteraard geld. Daarom biedt het Vlaams Gewest de energielening aan. De energielening kanLees verder
Edegem De Fotowerkgroep Hove stelt nog tot 4 oktober tentoon in ’t Forum in Edegem. De Romeinse Put in Edegem. Hier wordt niet alleen gewoond, maar worden er in ‘t Forum heel wat activiteiten georganiseerd, zoals naaiateliers en kaart- en biljartavonden. In de nieuwe veelkleurige speeltuin kunnen de kinderen zichLees verder
Een paar honderd manifestanten hebben gisterenavond tijdens de gemeenteraad deelgenomen aan de betoging van het actiecomité ‘SOS Kontich’ tegen het verkeersplan ViVo, dat begin april is ingevoerd. Tot nu toe had middenstandsvereniging VANK zich afzijdig gehouden, maar nu kwamen de leden mee protesteren. “Winkeliers zitten met de handen is hetLees verder