NIEUWS - door Jan Denys - www.doorbraak.be .
Bouwvakkers, kinderverzorgsters en poetshulpen kortgeschoold ? Anno 2024 is dit te kort door de bocht. Over kortgeschoolden doen meer mythes de ronde.
Een van de belangrijkste arbeidsmarktontwikkelingen (en maatschappelijke ontwikkelingen tout court) van de voorbije halve eeuw is de gemiddeld hogere scholing van de werknemer/burger. Een halve eeuw geleden was de kortgeschoolde werknemer (een werknemer niet in het bezit van een diploma of certificaat middelbaar onderwijs) nog de norm op de arbeidsmarkt. Een hogere scholing (universiteit of hogeschool) was toen quasi beperkt tot een maatschappelijke elite.
Er gold toen nog een leerplicht tot 14 jaar. Wie op 14 jaar de school verliet, was officieel kortgeschoold. Het belette sommigen niet om toch door te stoten naar de hogere segmenten op de arbeidsmarkt. In het begin van de jaren ’90 werd nog één op zeven hooggeschoolde functies uitgeoefend door een kortgeschoolde. En in de midden-geschoolde banen ging het om bijna de helft (45 procent). Heel veel mensen kwamen als kortgeschoolden op de arbeidsmarkt maar promoveerden nadien wel op de maatschappelijke ladder.
Zelfs op een periode van 25 jaar zijn de evoluties indrukwekkend. In 1999 was 42,3 procent van de Vlaamse beroepsbevolking nog kortgeschoold, in 2023 was dit nog 15,8 procent. Het aandeel hooggeschoolden steeg van 25,2 procent naar 45,4 procent. Ook het aandeel midden-geschoolden steeg, zij het op een meer bescheiden niveau, van 32,5 procent naar 38,9 procent. De norm op de arbeidsmarkt is verschoven van een lagere naar een hogere scholing of, meer politiek correct, van een kortere naar een langere scholing.
Wie nu met een lagere scholing op de arbeidsmarkt terechtkomt zal nog zelden doorstoten naar de hogere inkomenscategorieën. Slechts drie procent van alle hooggeschoolde banen wordt nog uitgeoefend door een kortgeschoolde, bij de midden-geschoolde banen gaat het nog om 21 procent. De leerplicht is intussen al veertig jaar op 18 jaar gebracht. Wie op die leeftijd de arbeidsmarkt betreedt en geen jaren moest dubbelen (en dat zijn er steeds minder) is nu midden-geschoold (houder van een diploma of getuigschrift middelbaar onderwijs).
Wie lager instapt is kwetsbaar; men vindt moeilijker werk en men verliest ook sneller dit werk, hetzij door ontslag door de werkgever, hetzij door eigen fysiek en/of psychisch disfunctioneren
De facto wordt dit niveau nu gezien als het feitelijke instapniveau op de arbeidsmarkt. Wie lager instapt is kwetsbaar; men vindt moeilijker werk en men verliest ook sneller dit werk, hetzij door ontslag door de werkgever, hetzij door eigen fysiek en/of psychisch disfunctioneren (kortgeschoolden hebben gemiddeld ook een minder goede gezondheid). Hierdoor komt men in de werkloosheid of in de inactiviteit. Hooguit de helft van de kortgeschoolden is in dit land aan het werk. Dit aandeel is de voorbije decennia niet gestegen, zelfs eerder gedaald. De totale werkzaamheidsgraad is enkel gestegen omdat het aandeel hooggeschoolden zo sterk gestegen is.
De voorbije decennia is er een onophoudelijke beweging geweest die het belang van diploma’s en getuigschriften wilde relativeren. Diploma’s zouden steeds minder zeggen over wat iemand echt kende of kon. Er waren heel wat competenties die niet via het diploma erkend werden. Veel officieel kortgeschoolden waren in realiteit heel lang geschoold. Het was hoog tijd dat ook die competenties werden erkend. Er werd veel tijd en energie gespendeerd om bepaalde vormen van kennis en expertise die mensen via ervaring op de werkvloer hadden verworven, te certificeren. Op heel deze beweging terugkijkend kunnen we enkel vaststellen dat dit weinig of geen effect heeft gesorteerd.
Het belang van diploma’s is in tegenstelling tot de voorspellingen (tot op de dag van vandaag) niet in belang verminderd, integendeel. Uiteraard kijkt men nu bij rekrutering niet alleen naar diploma’s maar ook naar ‘elders verworven competenties’. Maar nieuw is dit niet. Eerder opgedane ervaring was altijd al heel nadrukkelijk aanwezig in selectieprocessen. Sommigen lijken ook te vergeten dat de elders verworven competenties niet beperkt zijn tot de kortgeschoolden. Ook hooggeschoolden verwerven nieuwe competenties na het afstuderen. Om kort te gaan, het meenemen van deze elders verworven competenties vergroot eerder de afstand tussen kort en lang dan dat het deze verkleint.
Het is dan ook van belang om de groep kort- en laaggeschoolden zo beperkt mogelijk te houden. Dat betekent vooreerst dat we erop moeten toezien dat de voortijdige uitval uit het middelbaar onderwijs zo miniem mogelijk blijft, iets waar Vlaanderen redelijk in lukt. Het betekent ook dat we niet toegeven (tenzij in heel uitzonderlijke gevallen) aan werkgeversvragen om laaggeschoolde profielen (van buiten de EU-27-landen) permanent toe te laten op onze arbeidsmarkt.
Wat we ook niet moeten doen is de categorie kortgeschoolden opnieuw gaan uitbreiden. Zo had een professor het deze week in de media over bouwvakkers, kinderverzorgsters en poetshulpen als kortgeschoolde werknemers. Nu zijn er zeker nog kortgeschoolde bouwvakkers maar de meerderheid is midden-geschoold. In de hele bouwsector werken anno 2024 nog 18,3 procent kortgeschoolden. Ook bij de kinderverzorgsters is een meerderheid midden-geschoold. Sinds dit jaar is een diploma of certificaat trouwens verplicht. Of het een goede zaak is dat voor steeds meer jobs een diploma of certificaat noodzakelijk is, durf ik dan weer te betwijfelen. Zelfs bij de poetshulpen is een redelijk grote groep midden-geschoold. Twee van mijn poetshulpen in het verleden waren doctoraatsstudenten.
Wat ook niet kan is het gebruik van de termen ongeschoold of kortgeschoolden gelijkstellen met ongeschoolden. ongeschoold is een puur theoretische term. In onze samenleving zijn er sowieso weinig of geen mensen die geen enkele vorm van scholing hebben genoten. Wat wel kan is dat men geen scholing heeft in functie van een specifieke job of beroep maar dan geldt de term evenzeer voor hooggeschoolden. Dan zijn we allemaal ongeschoold.
Tenslotte, totaal onvergeeflijk is het gebrek aan respect voor kortgeschoolde medeburgers of kortgeschoold werkenden. Dit is mijns inziens een grote bron van maatschappelijk ongenoegen bij deze laatste. Nochtans hebben velen in hun leven ooit kortgeschoold werk verricht, bijvoorbeeld als jobstudent. Iedereen die werkt, en dit in de meest brede betekenis verdient, verdient sowieso respect. Zo moeilijk kan dit toch niet zijn. Wat bezielt degenen eigenlijk die dit niet kunnen opbrengen ?
foto's (c) Gazet van Hove .
NIEUWS – door Jan Denys – www.doorbraak.be . Bouwvakkers, kinderverzorgsters en poetshulpen kortgeschoold ? Anno 2024 is dit te kort door de bocht. Over kortgeschoolden doen meer mythes de ronde. Een van de belangrijkste arbeidsmarktontwikkelingen (en maatschappelijke ontwikkelingen tout court) van de voorbije halve eeuw is de gemiddeld hogere scholingLees verder
Met een regenton laat je kostbaar hemelwater niet verloren gaan. Samen met jouw gemeente maakte EnergieK huis IGEAN een voorselectie van kwalitatieve regentonnen die je tegen een voordelige prijs kan bestellen. Voordelen van regenwater Regenwater is gratis en kan je voor verschillende huis- en tuinklussen gebruiken. Denk aan het bewaterenLees verder
van vrijdag 13 tot en met zondag 15 september Met ruimtetelescopen heb je niet alleen geen last meer van wolken en andere hinderlijke dingen in onze atmosfeer, het heelal openbaart zich ook in andere golflengtes dan dat wij op de aarde kunnen ontvangen. Als echte ‘ghostbusters’ jagen ze op onzichtbareLees verder
door Guus van Betten in ’t Pallieterke . Maandag rinkelde de schoolbel weer, maar niet iedereen verscheen op het appel. Er zijn opnieuw tal van leerkrachten te weinig om alle vacatures in te vullen. Vooral in het middelbaar onderwijs is de situatie zorgwekkend. De oorzaken zijn velerlei en, de maatregelenLees verder
door Karl Van Camp in ’t Pallieterke . Op dezelfde dag dat de scholen opnieuw van start gingen, werd Hadja Lahbib door MR voorgedragen als kandidaat-Eurocommissaris. Opnieuw krijgt een Franstalige een zo goed als Nederlandsonkundige politieker een belangrijk mandaat in Europa, met instemming van de Vlaamse onderhandelaars. Michaël Van Droogenbroeck,Lees verder
Lijsttrekker is huidig burgemeester Bart Van Couwenberghe, op twee staat gemeenteraadslid Sandra Maes, gevolgd op drie door schepen van openbare werken Lenn De Cleene. Daarna volgen gemeenteraadslid Veerle D’Haene en OCMW-raadslid Dirk Van Bueren. Uittredend schepen van onderwijs en cultuur Gerda Lambrecht duwt de lijst op de 19de plaats. VerderLees verder
Door de ingrijpende werken van De Lijn aan de Grotesteenweg in Berchem rijden er dat weekend geen trams in Mortsel. Ontdek hier de alternatieven. Welke werken gebeuren er tijdens het weekend van deze onderbreking ? Tijdens de werken aan de Grotesteenweg in Berchem (Antwerpen) reden de trams op de brugLees verder
Op zondag 13 oktober e.k. zijn er gemeente- en provincieraadsverkiezingen. In Hove worden er hierrond een aantal activiteiten georganiseerd. donderdag 12 september IEDERS STEM TELT : ‘Hoe ga je in dialoog met politici ? om 14.00 uur in Dienstencentrum “Ten Hove”, René Verbeecklaan 3. Gratis inkom. woensdag 25 september IEDERSLees verder
Op woensdag 11 september om 19.30 uur is er een infosessie over conformiteitsattesten en renovatiebegeleiding in de trouwzaal van het gemeentehuis in Hemiksem. Ontdek hoe je als verhuurder kan voldoen aan de woningkwaliteitsnormen en je huurwoning energiezuiniger kan maken. Wat is een conformiteitsattest ? Een conformiteitsattest is een officieel documentLees verder
door Karim Van Overmeire in ’t Pallieterke . Na de lokale verkiezingen van 13 oktober zal ik geen politiek mandaat meer hebben. Na 28 jaar in diverse parlementen en na 30 jaar gemeenteraad, is het tijd om het estafettestokje door te geven. De voorbije 12 jaar was ik ook schepenLees verder