COLUMN - door Ivan Van de Cloot - www.doorbraak.be .
Electoraal opportunistisch gedrag staat haaks op goed bestuur. Onze toekomst hangt vooral af van dat laatste en de mate dat de politiek daarover gaat.
PVDA-kopman Raoul Hedebouw verklaarde in De Zondag : ‘We hebben een radicale breuk nodig. We moeten af van het kapitalisme. En dat kan alleen gebeuren van onderuit, vanuit het volk. Is er daarvoor een opstand nodig ? Vandaag niet, al weet je nooit wat de toekomst brengt.’
Bij het lezen van zo’n uitspraak rijst de vraag hoeveel landgenoten voldoende de geschiedenis kennen. Een communistische leider die suggereert dat er weleens een opstand nodig is. Komt er dan geen associatie op met 1917 en de onmetelijke hoeveelheid ellende die sindsdien door het communisme over de mensheid werd uitgestort ?
Je vraagt je af wat er speelt in het hoofd van de communistische topman om elke suggestie omtrent een opstand niet radicaal van de hand te wijzen. In plaats ervan, besluit hij met een onheilspellend ‘Je weet nooit wat de toekomst brengt’.
Frequenter bedienen dergelijke politici zich van sympathiek klinkende uitspraken. Een belofte om minimumlonen op te trekken, wie kan daar tegen zijn? Als economisch docent stel je studenten de vraag of het altijd goed zou zijn als minimumlonen bijvoorbeeld verdubbelen. Op bepaald moment dringt dan wel door dat hierdoor ook net jobs voor laaggeschoolden vernietigd worden.
In pre-electorale tijden zie je elke dag wel een opbod van sympathiek klinkende voorstellen. Zo hadden we al Paul Magnettes verkiezingsbelofte voor kortere werktijden met behoud van loon. Wat je minder ziet, zijn voorstellen tot hervormingen. Hervormen betekenen letterlijk ‘een nieuwe vorm’ geven. In electorale tijden wordt dat echter nog al eens gereduceerd tot ‘wat extra geld geven’. Het probleem is natuurlijk dat kiezers zich daar niet altijd van bewust zijn of, nog erger, het zich laten welgevallen.
Het gevolg is dat de politiek zich vaak vooral bezighoudt met ogenschijnlijk ‘populaire’ zaken. Dat leidt tot een tendens om niet ‘door te denken’ over de gevolgen op termijn van bepaalde keuzes.
Mensen die reflecteren over de langetermijngevolgen van politieke keuzes stoort zo’n lichtzinnigheid enorm. Daarbij past dan weer de nuance dat er misschien weinig nagedacht wordt over de economische gevolgen van de beslissingen, maar dat er wel doorgedacht wordt over de politieke effecten. En zo wordt de bevolking vooral behandeld als kiesvee. In fiscale materies spreken we over het fenomeen ‘don’t tax me, tax the man behind the tree’.
Zo was ik een keer uitgenodigd voor het radioprogramma BEL10 waar luisteraars hun voorstellen konden doorbellen. De meeste suggesties kwamen erop neer dat ze de belastingen die ze zelf betalen, wilden verlagen en deze die anderen betalen, wilden verhogen. Opnieuw kan je dan vragen om door te denken. Belastingen op bedrijven klinken velen aantrekkelijk in het oor, tot je de luisteraar vraagt of die bedrijven daardoor misschien niet minder jobs creëren. Helaas is niet iedereen bereid om enkele stappen verder te denken.
Een remedie die ook de Founding Fathers van de Verenigde Staten bepleitten, is transparantie. Waak erover dat de kiezer die finaal de rekening betaalt tenminste op de hoogte is. Electoraal opportunistisch gedrag lijkt voor velen misschien onschuldig. Maar het is niet moeilijk talloze recente voorbeelden te geven van ernstige afwijkingen van de regels van goed bestuur, en dat op elk bevoegdheidsniveau in België.
Dat kan gaan van wanpraktijken in het oerwoud van Brusselse vzw’s tot het geknoei bij de aanwerving van ambtenaren bij Selor. Denk aan geknoei met aanbestedingen, ondoorzichtige selectieprocedures en werknemers die hun eigen onkostennota’s ondertekenen.
‘Het bestuur is gebrekkig en ondoorzichtig. Waar de macht wordt uitgeoefend, bestaat weinig of geen democratische controle. De burger voelt dat aan, maar ziet niet klaar in de onzindelijke warboel. Hij weet niet echt wat er gebeurt en wie achter de schermen beslist. Hervormingen, conflicten, schandalen verdwijnen in grijze nevelen. Het gebrek aan degelijke informatie voedt de walg voor de politiek.’
Klinkt de vorige paragraaf vertrouwd ? Dat is nochtans geen recente analyse. Ze komt uit het boek ‘Achter de maskerade, over macht, schijnmacht en onmacht’ dat Manu Ruys, decennialang hoofdredacteur van de krant De Standaard, over ons land in 1996 gepubliceerd heeft.
Goed bestuur is dus een eeuwige strijd die vooral structureel gevoerd moet worden. Het gaat niet op de zaken voor te stellen als ‘enkele schandalen’ als het om systemische effecten gaat. Verantwoording afleggen bij het gebruik van belastinggelden vereist een effectieve praktijk van evaluatie. In electorale tijden zal men steeds proberen de aandacht eerder op oppervlakkige fenomenen te vestigen. Maar onze toekomst hangt vooral af van de mate waarin we erin slagen de werf van het goed bestuur de aandacht te geven die ze verdient.
Ivan Van de Cloot is hoofdeconoom van Stichting Merito. Hij publiceerde eerder o.a. 'Overheid + Markt', 'Taxshift', 'Roekeloos' en 'De rekening moet kloppen'. Merito site: https://www.stichting-merito.be/
foto's (c) Gazet van Hove .
COLUMN – door Ivan Van de Cloot – www.doorbraak.be . Electoraal opportunistisch gedrag staat haaks op goed bestuur. Onze toekomst hangt vooral af van dat laatste en de mate dat de politiek daarover gaat. PVDA-kopman Raoul Hedebouw verklaarde in De Zondag : ‘We hebben een radicale breuk nodig. We moetenLees verder
HOVE : Op 16 april rond 14.30 uur werd de eerste torenvalk gespot in Landschapspark Frijthout ! Bekijk de vide op https://www.youtube.com/watch?v=6iy4LGocOaI . Meer info : https://www.hove.be/torenvalken-krijgen-nestkast-in-landschapspark-frijthout Lees verder
11 april 2024 – 17.00u. Gemeente Hove De burgemeester verleent een toelating voor het evenement Meylwijkfeest op 7 september 2024. De burgemeester verleent een toelating voor het evenement Tuinfeest Ritmica op 4 mei 2024. De burgemeester verleent een toelating voor het evenement Jaarlijkse Buren BBQ Burenblokje Rond op 15 juniLees verder
Gemeente Hove In Raadzaal OCMW, Esdoorn 4A – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen levert een omgevingsvergunning af voor verbouwen van een tuinberging tot tuinkamer. Het college van burgemeester en schepenen levert een voorwaardelijkeLees verder
HOVE Ook vandaag , woensdag 17 april, wordt er veel regen voorspeld. Onze buitenspeeldag valt dus letterlijk in het water, maar geen nood : we voorzien heel wat leuke activiteiten (springkasteel, hindernissenbaan, fietsjes en wesco-materiaal) BINNEN in de sporthal. Kom ook jij van 13.00 uur tot 15.30 uur mee spelenLees verder
NIEUWS – door Luckas Vander Taelen – www.doorbraak.be . Dyab Abou Jahjah wil met zijn nieuwe partij ‘Viva Palestina’ Gaza importeren in de Brusselse politiek. Voormalig staatsvijand Dyab Abou Jahjah komt op bij de verkiezingen in Brussel. Hij wil één of meerdere zetels veroveren in het plaatselijke parlement. Het isLees verder
De jaarlijkse actie blijft erg noodzakelijk voor de werking van onze lokale afdeling. Na meer dan 60 jaar stickers verkopen, gooide Rode Kruis-Vlaanderen het in 2023 over een andere boeg. Duizenden vrijwilligers brachten toen voor het eerst pleisters aan de man. Met een nieuwe ambassadeur hoopt Rode Kruis-Vlaanderen dit jaarLees verder
Iets met kruisbestuiving door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be . In zijn toespraak tot het Europees Parlement schept Filip I op over zijn ‘familiale stamboom’. Daar willen we ons graag even in verdiepen. Vorige week sprak Koning Filip het Europees Parlement toe, naar aanleiding van het Belgische voorzitterschap van de EU.Lees verder
Donderdag 18 april 2024 : Duo Como in de Sint-Leonarduskerk te Aartselaar TICKETS De vriendschap tussen Emma en Sebastian ontstond toen ze beiden in 2016 studeerden aan het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen. Ze besloten een officieel duo te vormen toen bleek dat ze uitblonken in hun samenspel. Douce Joie isLees verder
La Voix du Sud door Christian Laporte – www.doorbraak.be . Voor wie stemmen de senioren ? Zij mogen ook stemmen en zijn – niet onbelangrijk bij verkiezingen – talrijker – foto © Wikimedia Commons . Niemand wil de terugkeer naar een unitair België, maar de federale kieskring wordt wel alsLees verder