door Pieter Vandermoere in 't Pallieterke .
1297-1384
‘De goddelijke komedie’ van de Italiaanse dichter Dante Alighieri is één van de literaire hoogtepunten in Europa’s culturele geschiedenis. Geschreven in het eerste kwart van de 14de eeuw, valt het pal in de periode die het nieuwe werk van Joren Vermeersch beslaat. Wanneer Dante met zijn gezel Vergilius de hel betreedt, staat “Er is geen hoop voor wie hier binnentreedt” boven de poort geschreven. Met een knipoog naar Dante, kon “Er is geen hoop meer op vrije tijd voor hen die dit boek lezen” op de beginbladzijde van het boek hebben gestaan.
De schrijver van dit boek heeft meerdere pijlen op zijn boog. Politiek goed bevriend met politici als Jean-Marie Dedecker en Theo Francken, hielp hij al mee om boeken over bijvoorbeeld immigratie intellectueel en juridisch te onderbouwen. Denk maar aan het boek ‘Continent zonder grens’. Ook bezorgt hij de doorsneelezer van De Standaard regelmatig krullende tenen wanneer een nieuwe column verschijnt.
Naast de politiek-juridische persoonlijkheid, duikt de van origine Nieuwpoortenaar graag de archieven in om de geschiedenis terug tot leven te wekken. De impact van het boek ‘1349’, over het jaar van de pest in Vlaanderen, dijt nu nog uit in academische en literaire kringen. Met enkele nieuwe conclusies heeft de jonge historicus zijn debuut niet gemist. De lezer was hongerig naar meer.
Wat voor ons ligt, is het resultaat van jarenlange studiewerk, lange nachten doorwerken en soms het overwinnen van schijnbaar doodlopende steegjes naar opbouw of bronnenmateriaal. Niet (enkel) het verhaal van de hoge heren, maar vooral van gewone mannen en vrouwen die leefden tijdens die 14de eeuw en er ellende, dood, maar ook vreugde kenden. In gesprekken over zijn boek verwijst Vermeersch naar de term ‘la condition humaine’: dat waaraan elke mens onderworpen was, is en zal zijn, bijvoorbeeld de enorme veerkracht en het aanpassingsvermogen om zich in elke omstandigheid staande te houden. Zoals Vermeersch schrijft: “Zij bleven liefhebben. En zij bleven hopen en dromen. Dat is een troostrijke gedachte.”
En die was nodig in een periode die zo doordrongen was van miserie dat de gelovige Vlaming erin de kenmerken van de Apocalyps herkende: veroveringsoorlog, burgeroorlog, hongersnood en ziekte. Een Nieuwpoortse visser, een Brugse voller, een Gentse kroegbaas en een Beringse muziektheoreticus zijn een fractie van het bonte gezelschap van wie de auteur de waargebeurde levens schetst tegen de achtergrond van bloed, ijzer en ziektekiemen. De lezer voelt de honger knagen van de belegerden, de wanhoop van diegenen die hun geliefden lieten vertrekken naar de weidse zee of het slagveld, de woede als gevolg van een vernederende bezetting. Politieke beslissingen zijn niet altijd het gevolg van overdachte plannen aan de vergadertafel, maar net zo goed opborrelend uit het volk met zijn drang naar vrijheid als brandstof en onrecht als ontsteking.
Die originele invalshoek laat toe om bekende mijlpalen in onze vaderlandse geschiedenis op een onverwachte manier te belichten. De aanloop naar de Guldensporenslag, de slag zelf en de jarenlange gevolgen passeren uiteraard de revue. Maar ook inzicht in de drijfveren, de successen en de neergang van bijna als heiligen voorgestelde figuren als Nikolaas Zannekin en Filips Van Artevelde. De zuchten van bewondering, de hoop bij hun volgers, het verraad van hun tegenstanders. De schrijver neemt je zo mee in zijn verhaal dat de emoties van de personages bijna zelf voelbaar worden.
Het boek schetst op confronterende wijze hoe de diverse politieke evoluties de bestuurlijke complexiteit in Vlaanderen doen toenemen. De diverse feodale lagen die de Franse koning en de Vlaamse graaf tegenover elkaar plaatsten. De oude economische elite van poorters, die de ambachten de toegang tot het schepencollege wilde ontzeggen. De onderlinge strijd tussen de machtige steden. En in die woelige tijden zocht ieder zijn plaats, zijn belang, maar ook zijn uitweg in geval men de ‘verkeerde’ partij had gekozen.
Het boeiende epos dooft uit met de laatste telg van de Vlaamse graven, Margaretha van Male. Samen met haar Bourgondische echtgenoot weet ze Vlaanderen terug op het pad van vrede en welvaart te zetten. Met een anachronisme kunnen we stellen dat Joren Vermeersch hierbij de zwierige pen overhandigt aan Bart Van Loo’s ‘De Bourgondiërs’. Twee historici in de zomer van hun loopbaan die het verhaal van Vlaanderen met feiten naar boven halen zonder een enkel moment te vervelen. Het is de ondernemende geest van de Brugse of Gentse makelaars die bij mij de boude gedachte deed opborrelen dat dit boek zeker genoeg inspiratie bevat om een vervolg te vinden naar het grote scherm.
Joren Vermeersch, ‘Vlaanderens waanzinnigste eeuw – 1297-1384’, 2023, uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts, 640 blz. , 39,99 euro, ISBN 9789464759679.
foto's (c) Gazet van Hove .
door Pieter Vandermoere in ’t Pallieterke . 1297-1384 ‘De goddelijke komedie’ van de Italiaanse dichter Dante Alighieri is één van de literaire hoogtepunten in Europa’s culturele geschiedenis. Geschreven in het eerste kwart van de 14de eeuw, valt het pal in de periode die het nieuwe werk van Joren Vermeersch beslaat. WanneerLees verder
Met yoga opbouwend, scheppend en gezond actief ! Ontspannend en versterkend ! Dinsdag van 20.00u. tot 21.30u. (niet tijdens de schoolvakanties) Turnzaal Urania, Jozef Mattheessensstraat 60 in Hove 38 euro voor 5-beurtenkaart. Kennismaking 3 euro (na aanmelding via e-mail) : yoga.urania2@gmail.com . Voorkennis of atletische kwaliteiten niet vereist. Matje teLees verder
Een school kiezen : spannend ! Is jouw kind geboren in 2022 ? Dan start hij of zij tijdens het schooljaar 2024-2025 en kan je je kind aanmelden voor een school in het voorjaar van 2024. Opgepast : ook de kinderen die geboren zijn op het einde van 2022 enLees verder
Hogere bouwprijzen en strenge normen bemoeilijken de aankoop van woningen Hans Brockmans door Hans Brockmans – www.doorbraak.be . De aankoop van nieuwbouw of bestaande kwaliteitswoningen wordt te duur voor modale gezinnen. Econoom Johan Van Gompel (KBC) verwacht een prijsdaling. Het einde van het jaar is een traditioneel moment om vooruitLees verder
De koers werd onderweg, beïnvloed door corona, de Oekraïne en energiecrisis, al flink bijgesteld. De investeringsprioriteiten kwamen te liggen op energiebesparende maatregelen, verkeersveiligheid en de jeugdlokalen. Dit laatste meerjarenplan wil die keuzes nu nog versterken en versnellen. Na het begrotingsconclaaf van oktober komt het bestuur nu met een ambitieuze invullingLees verder
door Luckas Vander Taelen – www.doorbraak.be Ahmed Laaouej, PS-burgemeester van Koekelberg en fractieleider in het federaal parlement. foto © Wikimedia Commons / Nohahe Ahmed Laaouej is voorzitter van de Brusselse PS. Deze week maakte hij nog eens duidelijk dat hij minister-president wil worden. De Brusselse PS heeft de verkiezingscampagne opLees verder
Op zoek naar een hemelse uitstap voor je vereniging, vriendenkring of familiebijeenkomst ? Achter de deuren van Urania ligt een heel universum op je te wachten ! Wat valt er te ontdekken ? Duur van het bezoek We stemmen je bezoek steeds af op jouw wensen! Een blitsbezoek of eenLees verder
door JUlien Borremans in ’t Pallieterke . DPG Media – het media-imperium van de familie Van Thillo – slaat andermaal een grote slag. Het concern haalt de grootste commerciële tv-groep binnen, RTL Nederland. DPG Media bevat naast kranten en een radiozender nu ook een tv-station in Nederland. De combinatie vanLees verder
Jozef Ostyn, Brussels vice-gouverneur én taalwaakhond door Filip Michiels – www.doorbraak.be . Het verhaal van baby Cisse bracht het probleem nog eens acuut op de radar : eentalig Frans is almaar vaker de norm in Brusselse dienstverlening . Toen de 11 maanden oude Cisse uit de Vlaamse Rand rond BrusselLees verder
Ma. 01 : recyclagepark gesloten Vrij. 05 : gft Ma. 08 : huisvuil di. 09 : pmd do. 11 : kerstbomen, snoeihout op afroep (03 460 33 41) ma. 15 : papier en karton vrij. 19 : gft zat. 20 : kga van 10.00 tot 12.30 uur op de parkingLees verder