COLUMN - door Jan Denys - www.doorbraak.be .
Dat een transformatie soms pijnlijk kan zijn, bewijst bpost. Maar niemand heeft het recht om zich nooit aan een nieuwe realiteit te moeten aanpassen.
Al sinds eind maart wordt er gestaakt bij bpost, met 27.000 werknemers nog steeds een van de grootste werkgevers in dit land. Zoals wel vaker het geval is, begonnen de acties in Wallonië en Brussel en breidde de actie zich nadien in beperkte mate uit naar Vlaanderen. Nog maar eens een staking die aantoont dat vakbonden veel moeite hebben om zich aan te passen. Vooral in het zuiden van het land.
Bpost is een bedrijf in volle ontwikkeling : van een nationaal staatsbedrijf is het bedrijf geëvolueerd naar een hybride bedrijf. Het basismodel is nu dat van een gewoon privébedrijf dat op de markt moet concurreren met bedrijven als PostNL, DHL of GLS.
De overheid houdt via de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij wel nog 51 procent van de aandelen in handen en dus ook de feitelijke controle over het bedrijf. De overheid behoudt een beslissende stem bij het aanstellen van de CEO en leden van de Raad van Bestuur. Grote strategische beslissingen kunnen door de directie niet worden genomen zonder goedkeuring van de politiek. Vaste benoemingen zijn al enkele decennia niet meer aan de orde, maar de vastbenoemden zijn nog steeds goed voor zo’n kwart van het totale personeelsbestand.
Er is sprake van clanvorming op de werkvloer, tot in de refter toe
Dat zorgt uiteraard voor stevige spanningen op de werkvloer. Zo is er sprake van clanvorming, waarbij de beide groepen afzonderlijk gaan plaatsnemen in de refter. Het vast statuut zorgt niet alleen voor een absolute werkzekerheid, maar gaat ook gepaard met meer sociale voordelen zoals een veel hoger pensioen en gunstiger regeling bij ziekte. Voor hetzelfde werk worden werknemers niet alleen heel verschillend vergoed, in sommige gevallen wordt zwaarder werk zelfs lager vergoed.
Dat zowel de Raad van State als het Grondwettelijk Hof deze feitelijke discriminatie laten passeren is stof voor een andere bijdrage maar een belangrijk element is de tijdelijkheid van de situatie. Het vastbenoemd statuut dooft uit. De tijdelijke discriminatie is een prijs die moet worden betaald voor de noodzakelijke transformatie waar het bedrijf door moet.
Maar minstens even belangrijk is de transitie van de markt. De postmarkt werd geleidelijk geliberaliseerd sinds het einde van de vorige eeuw. Sinds 2011 is deze volledig opengesteld. De digitalisering zorgde voor een enorme gestage daling in het aantal verzonden papieren brieven (facturen, wenskaarten en officiële brieven). Gelukkig voor de betrokken bedrijven ontwikkelde zich gelijktijdig de pakjesmarkt. Die werd ontwikkeld door privébedrijven, waarmee Bpost zich nu moet meten. Het is in deze logica dat het transformatieplan van bpost moet begrepen worden.
De legendarische vroege shift van de postbode is almaar minder relevant
Pakjes worden in tegenstelling tot brieven en kranten niet bij voorkeur ‘s morgens geleverd. Dat betekent dat de legendarische vroege shift van de postbode almaar minder relevant is, zeker nu bpost ook het krantencontract is kwijtgespeeld. Het is deze shift die de directie nu wil afbouwen. De dienstregeling schuift nu meer en meer in de richting van een gewone werkdag. Sommige shifts beginnen zelf maar om 10 uur. Pakjes worden zelden voor de kantooruren geleverd, maar wel na de kantooruren.
Het is deze wijziging van de dienstregeling die een deel van de postbodes niet zint. Alle begrip voor de betrokkenen die hun afstemming tussen gezin en arbeid moeten aanpassen. Wie de vroege shift doet, kan gemakkelijker de kinderen van school halen en ze brengen naar de naschoolse activiteiten. Sommigen hebben in de vrije namiddag een flexi-job of zijn actief als vrijwilliger. Die combinatie wordt lastiger. In een recent artikel in De Standaard klaagt een postbode ook over een aanslag op zijn ‘sociaal leven’. ‘Tot vorig jaar ging ik in de namiddag met de collega’s eentje drinken op café… Dat doen we niet meer, want we moeten nu onze kinderen onmiddellijk gaan ophalen’.
Geen van deze redenen kunnen doorslaggevend zijn voor de directie om het transformatieplan af te blazen. In het licht van de ontwikkelingen die we geschetst hebben, is dergelijk plan levensnoodzakelijk. Zonder dat plan is er op termijn geen bpost meer. Dat zal voor de meeste stakers toch ook niet de bedoeling zijn ?
Een loopbaan duurt zo’n veertig jaar. In die periode verandert de wereld en dus ook de omgevingsfactoren van het bedrijf of organisatie waar je voor werkt. Er bestaat niet zoiets als een recht om je niet te moeten aanpassen aan deze omstandigheden.
Ook werkgevers hebben zich de voorbije decennia moeten aanpassen, niet alleen aan de wijzigende marktomstandigheden, maar ook aan de veranderende behoeften van de werknemers. Het overgrote deel van deeltijdse contracten in de bedrijven is er gekomen op vraag van de werknemers. Als ondernemers en werkgevers zich moeten aanpassen, dan mag dit ook van de werknemers worden gevraagd. Dat is de redelijkheid zelve. Over de feitelijke uitvoering kan uiteraard wel onderhandeld worden.
De vakbonden hebben een kans gemist om te handelen als eigentijdse organisaties
Voor wie het transformatieplan echt niet te combineren valt met persoonlijke bekommernissen staat het vrij om te veranderen van werk. De arbeidsmarkt is weliswaar iets afgekoeld, maar het aantal openstaande vacatures is nog steeds historisch hoog.
Voor deze staking kan ik geen begrip opbrengen. Gelukkig is de negatieve impact kleiner dan deze bij het openbaar vervoer. En de vakbonden hebben nog maar eens een kans gemist om te handelen als eigentijdse organisaties.
Jan Denys
Volgt sinds 1983 de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Eerst op de KULeuven als wetenschappelijk medewerker, later bij Randstad en sind eind 2024 als zelfstandig expert. Hij is sinds 2015 lid van de Hoge Raad voor Werkgelegenheid.
Foto's (c) Gazet van Hove.
COLUMN – door Jan Denys – www.doorbraak.be . Dat een transformatie soms pijnlijk kan zijn, bewijst bpost. Maar niemand heeft het recht om zich nooit aan een nieuwe realiteit te moeten aanpassen. Al sinds eind maart wordt er gestaakt bij bpost, met 27.000 werknemers nog steeds een van de grootsteLees verder
In Vlaanderen sluiten we daar mooi bij aan met Vlaanderenleestdag, een dag waarop je warm wordt opgeroepen om je te laten meeslepen door een goed verhaal. Wie op zoek gaat naar een goed boek kan in Mortsel zeker zijn slag slaan. Ga eens snuisteren tussen de verborgen parels van DeLees verder
Wat eigenlijk een eenvoudig agendapunt moest zijn, is uitgedraaid op een ellelange discussie; nl. het reglement van de ZomerEndFeesten (ZEF) 2026 en specifiek het schenken van dranken. Raadslid Jos Peeters (Fan van Hove) had het nieuwe reglement goed gelezen en maakte de opmerking “dat Hovese handelaars en verenigingen geen horecaLees verder
door Julien Borremans in ’t Pallieterke . Vorige week werden in Brussel tien minderjarigen opgepakt voor ernstige feiten. Het parket vorderde voor alle tien een onmiddellijke plaatsing in een gesloten jeugdinstelling van de Franstalige Gemeenschap (IPPJ). Toch werden ze allemaal onmiddellijk weer vrijgelaten, omdat er geen enkele plaats meer beschikbaarLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 20 april 2026 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen levert een voorwaardelijke omgevingsvergunning af voor wijzigen van de bestemming op de eerste verdiepingLees verder
Op de laatste gemeenteraad van april kwam de overdracht van de gemeentelijke basisschool Albrecht Rodenbach aan de scholengroep Fluxus van het Gemeenschapsonderwijs ter sprake. Raadslid Diederik Vandendriessche van het groen-linkse kartel Hove Beweegt steunt dit plan : “Wij zullen dit punt goedkeuren. Nu krijgt deze school eindelijk een professionele ondersteuningLees verder
Kampioenenwedstrijd Kom onze ploeg steunen tijdens de kampioenenmatch ! 🔴⚪ Op zondag 26 april staat er een absolute topwedstrijd op het programma. K. Hove Sport speelt de kampioenenmatch tegen Aartselaar B, en daarbij kunnen we jullie steun meer dan ooit gebruiken ! De aftrap wordt gegeven om 15u00, maar we starten deLees verder
Redactie ’t Pallieterke . Vlaams Parlementslid Gwendolyn Rutten (Anders) suggereert dat de vakbonden bij de VRT “burgerlijk ongehoorzaam” moeten zijn en het Eurovisiesongfestival moeten weigeren uit te zenden. Ze schaart zich daarmee achter de oproep om het songfestival niet uit te zenden vanwege de deelname van Israël. “Dit legt bloot hoe dezeLees verder
De lokale politie HEKLA organiseert deze scholenfietstocht in samenwerking met de gemeenten Hove, Edegem, Kontich, Lint, Aartselaar en de Fietsersbond. Dit nu al voor de vijfde keer.Tijdens deze tocht leggen 890 leerlingen uit het zesde leerjaar van de basisscholen een traject af in de politiezone. Voor deze leerlingen betekent dit een belangrijkeLees verder
UITNODIGINGZaterdag 30 mei 2026o.l.v. Rudi Van Poele – stadsgids Beste Davidsfondsleden en -sympathisanten, Onze jaarlijkse daguitstap ziet er dit jaar een tikkeltje anders uit dan jullie gewend zijn.We nemen deze keer niet de bus, maar de trein.Ken je Mechelen niet (goed genoeg) ? Rudi Van Poele, Hovenaar en stadsgids leidtLees verder