Nederlandse christendemocraten zetten zich af tegen beleid dat ze zelf ooit invoerden
www.doorbraak.be - door Pieter de Jonge .
Zaterdag 4 februari had de Nederlandse parlementaire pers het druk. Vanwege de naderende Provinciale Statenverkiezingen, 15 maart, hielden drie politieke partijen congres : GroenLinks, de sociaaldemocratische Partij van de Arbeid (PvdA) en het christendemocratische CDA.
Vooraf koesterde het CDA hoge verwachtingen van een inhoudelijke koerswijziging die deze zaterdag zou worden aangenomen op het congres in Amersfoort. Publicitair haalde die vooralsnog weinig uit. Media hadden meer aandacht voor de congressen van PvdA en GroenLinks, gehouden in hetzelfde gebouw in Den Bosch, als opstapje richting mogelijke partijfusie. Of dit enthousiasme van het journaille gedeeld wordt door de kiezer, is afwachten.
Wat wél aandacht kreeg, was de opmerking van Wopke Hoekstra – CDA-partijleider, vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken – dat jongens en meisjes minimaal één jaar dienstplicht moeten vervullen. Weliswaar aangepast aan de huidige tijd. Nu moet het ook gelden voor meisjes, en kan gekozen worden tussen militaire en maatschappelijke dienstplicht.
Die keuzemogelijkheid bestond van oudsher in Duitsland. Dienstplichtigen konden kiezen tussen het leger of sociale dienstplicht, meestal in de zorg. Vanwege de extra handen in de zorg werd lang vastgehouden aan de dienstplicht. Die werd niet afgeschaft door de ‘rood-groene’ regeringen van Gerhard Schröder (1998-2005, socialisten en groenen), maar tijdens de ‘zwart-gele’ regering (christendemocraten en liberalen) van de christendemocratische bondskanselier Angela Merkel (2009-2013). De Defensieminister die er in 2010 een einde aan maakte, was Karl-Theodor zu Gutenberg, toen nog hoop voor de toekomst van de CSU, de behoudende zusterpartij van de CDU uit deelstaat Beieren.
In Nederland werd de dienstplicht in de jaren negentig ‘opgeschort’. Formeel kunnen jongeren opgeroepen worden, dat wordt alleen niet meer gedaan. Dit besluit werd niet genomen door een CDA-minister. Maar ook al was Defensieminister Relus ter Beek van de PvdA, hij vervulde die functie in het derde kabinet van CDA-minister Ruud-Lubbers (1989-1994).
In 2016 pleitte toenmalig CDA-leider Sybrand Buma al voor herinvoering van de dienstplicht. In 2019 verrichtte het ministerie van Defensie hier studie naar. Toen werd geconstateerd dat herinvoering van de dienstplicht duur was. Hollanders en geld… In 2019 was CDA-politica Ank Bijleveld minister van Defensie.
Al hetzelfde weekend bleken de coalitiepartners niet te porren voor het voorstel van Hoekstra. Sophie Hermans, fractievoorzitter van grootste regeringspartij VVD (rechts-liberaal) in de Tweede Kamer, verklaarde de volgende ochtend in het rechtse praatprogramma WNL op zondag geen voorstander te zijn. Het bezwaar zat in het verplichte karakter. Zij wees op het onlangs ingevoerde vrijwillige dienstjaar, waar voldoende aanmeldingen voor zijn.
Hieruit kan geconcludeerd worden dat Hoekstra zijn voorstel niet eerst afstemde met de coalitiepartners. CD&V-partijvoorzitter Sammy Mahdi heeft dezelfde gewoonte. Die benadering heeft nadelen. Coalitiepartners gunnen je eerder iets als je het ze eerst achter de schermen vraagt en pas bij toezegging naar de pers stapt, dan wanneer je het publiekelijk opeist. Daardoor wordt dus minder bereikt. Wat leidt tot het tweede probleem : de betreffende partijleider krijgt het niet voor elkaar en is in de beeldvorming verzwakt.
Mahdi werkte kort in de media voor hij de politiek inging en kan zich nog net achter zijn leeftijd verschuilen. Hoekstra is Shell-directeur geweest en partner bij McKinsey. Hij was zes jaar senator voor hij in 2017 minister van Financiën werd. Leeftijd noch gebrek aan maatschappelijke ervaring kan hij als excuus gebruiken.
Wat was nu de grote koerswijziging die het CDA ging inslaan ? ‘Minder ik, meer wij’. De maatschappij is te individualistisch geworden en dus egoïstisch, er moet meer nadruk komen op de samenleving.
Op zich hoeft dit niet te verbazen van christendemocraten. Die hechtten altijd al aan gezin, kerk, en het maatschappelijk middenveld, het geheel aan verbanden en organisaties waarin mensen zich beroepsmatig, maatschappelijk of recreatief in verenigen. Een bindweefsel dat vereenzaming tegengaat zonder dat de overheid alles regelt. Middenweg tussen socialistisch ‘collectivisme’ en liberaal ‘atomisme’.
Nu meent het CDA dat de rijksoverheid de afgelopen veertig jaar te veel ruimte heeft gegeven aan bedrijven en de markt, en daarbij de menselijke maat uit het oog verloor. Het CDA neemt afstand van het ‘neoliberalisme’ dat begin jaren tachtig werd ingevoerd.
Afgezien van de vraag of ‘neoliberalisme’ een accurate term is om het onder Reagan en Thatcher gangbaar geworden economische model te omschrijven, blijft het opmerkelijk dat het CDA hier nu tegen is. Was het niet CDA-premier Ruud Lubbers die in de jaren tachtig bezuinigde op overheidsuitgaven en overheidsbedrijven verzelfstandigde en privatiseerde ? In België en Duitsland voerden zijn christendemocratische collega’s Wilfried Martens en Helmut Kohl hetzelfde beleid. Volgens het CDA is wat in de jaren tachtig goed uitpakte na zoveel decennia te ver doorgeschoten. Nu is correctie nodig.
Lubbers werd najaar 1982 voor het eerst premier. Ondanks zijn bezuinigingen won hij in 1986 negen Kamerzetels en bleef het CDA in 1989 gelijk. Jan Peter Balkenende werd in 2002 voor het eerst CDA-premier. In 2003 won hij een zetel. In 2006 verloor het CDA 3 zetels, maar bleef de grootste partij. De kiezers straften het economische rechtse beleid niet af.
In 1989 ruilde Lubbers de liberalen als coalitiepartner in voor de socialisten. De verkiezingsuitslag van 2006 was zodanig dat Balkenende in 2007 moest regeren met de PvdA. In Lubbers-III waren de onderlinge verhoudingen relatief goed, Balkenende-IV was een ‘vechtkabinet’. In 1994 en in 2010 werd het CDA electoraal afgestraft.
De Duitse CDU wordt sinds december geleid door iemand die de partij weer de rechtse uitstraling van de jaren tachtig en negentig wil geven. Volgens een recente peiling groeit de CDU nu weer. CD&V groeit voorlopig niet, maar Mahdi zou het goed aan kunnen voelen dat de toekomst van de partij rechts van het midden ligt.
CDA-leider Hoekstra volgt zijn buitenlandse collega’s niet. Plaats de eerdere verkiezingsuitslagen naast de ‘koerswisseling’ van het huidige CDA-kader en er rest maar één conclusie : het CDA pleegt electorale zelfmoord.
Pieter de Jonge is historicus. Hij publiceert regelmatig op www.historiek.net en is Nederland-correspondent voor Doorbraak.be.
Nederlandse christendemocraten zetten zich af tegen beleid dat ze zelf ooit invoerden www.doorbraak.be – door Pieter de Jonge . Zaterdag 4 februari had de Nederlandse parlementaire pers het druk. Vanwege de naderende Provinciale Statenverkiezingen, 15 maart, hielden drie politieke partijen congres : GroenLinks, de sociaaldemocratische Partij van de Arbeid (PvdA) enLees verder
Op het einde van de laatste gemeenteraad stelde raadslid Katia Devriendt (pH7) dat er na de voordracht over de BIN’s (Buurtinformatienetwerken) een persoon was die vanuit het publiek foto’s nam van het beeldscherm van de algemeen directeur (gemeentesecretaris). “Dit kan niet dat die persoon dat doet. Dit is zeer ongepast”Lees verder
door Karl Vanlouwe – www.doorbraak.be – Vrije Tribune . Eindelijk ! Eindelijk is er in Vlaanderen een debat over de zin en vooral onzin van burgerpanels, zegt Karl Vanlouwe (N-VA) in deze vrije tribune. De aanleiding is het project We need to talk, dat zestig gelote burgers samenbrengt om de dolgedraaideLees verder
De Vlaamse Regering geeft na een positief advies van de Raad van State groen licht voor de invoering van Vlaamse Toetsen, een initiatief van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts. Het gaat om toetsen die álle leerlingen zullen afleggen in het vierde en zesde leerjaar en het tweede en zesde jaar secundair.Lees verder
www.doorbraak.be – door Emmanuel Waegemans . Uwe Wittstock, Februari 1933 De winter van de literatuur, Uitgeverij Cossee, 272 blz., ISBN9789464520484, € 29.99 . Koop dit boek op doorbraakboeken.be Februari 1933 van Uwe Wittstock is een bestseller in Duitsland. Het boek behandelt één maand in de geschiedenis van Duitsland : februariLees verder
Raadslid Diederik Vandendriessche (HB) vroeg op de laatste gemeenteraad welk budget er ter beschikking staat om de verschillende doelstellingen van de organisatie-audit te realiseren ? “Ik ben tevreden dat het tot stand is gekomen. Dit geeft een stand van zaken van de gemeente. Er wordt een remediering voorgesteld. Het M-teamLees verder
François van Gehuchten schreef een boeiend boek over de Boerenkrijg. Een Vlaamse verzetstragedie onder een Franse bezetting die tienduizenden levens kostte INTERVIEW – door Luc Pauwels – www.doorbraak.be . Gisteravond ging Het verhaal van Vlaanderen over de Boerenkrijg. Het perfect gedocumenteerde en rijk geïllustreerde boek De Boerenkrijg in de Nederlanden. Liever de kogel of de guillotine vanLees verder
Ons land kreunt onder een nieuwe asielcrisis. We zijn het putje van het Europese bad. De situatie in de Paleizenstraat, waar honderden asielzoekers en illegalen op elkaar zitten gepakt, wordt met de dag schrijnender. “We moeten het probleem bij de bron aanpakken. Europa moet een hek bouwen, de asielprocedure buitenLees verder
zondag 19 februari 2023 – van 14.00u. tot 16.30u. ingang Fort 7, Legerstraat 40 in 2610 Wilrijk Fort 7 is het meest volledig bewaarde van de nog resterende forten van de 19de-eeuwse verdedigingsgordel van Antwerpen, en is zowel beschermd bouwkundig erfgoed als een natuurreservaat van meer dan 30 hectare in beheer van Natuurpunt. HetLees verder
door Marc Van den Broeck – www.urania.be . Tijdens de krokusvakantie organiseert Volkssterrenwacht Urania op donderdagavond 23 februari van 19.00u. tot 21.00u. een gratis kijkmoment met sterrenkijker op het dakterras van het MAS of het “Museum aan de Stroom” in Antwerpen. De kijkavond gaat enkel door bij opklaringen en/of helder weer. AlsLees verder