door Tex Van Berlaer - Journalist Knack.be
In onze buurlanden doet de Russische agressie in Oekraïne het debat over de verplichte dienstplicht oplaaien. Hoe zit dat bij ons ? Volgens defensieminister Ludivine Dedonder (PS) is er daarvoor een gebrek aan middelen, personeel en infrastructuur.
De gedachte is misschien ook bij u al opgekomen : wat zou ik doen als ik in Kiev was ? Zou ik de wapens opnemen tegen het Russische leger, of vluchten ? Dat de Oekraïnse hoofdstad dichterbij ligt dan pakweg Athene of Malta, maakt de vraag nog wezenlijker.
In onze buurlanden doet de Oekraïnecrisis het debat rond de verplichte dienstplicht oplaaien. Nederlands defensiespecialist Theo van den Doel sneed het vraagstuk aan in een opiniebijdrage voor NRC Handelsblad. Van den Doel reikt de terugkeer van dienstplichtigen aan als tegengif tegen de jarenlange besparingen bij het leger. 'De Nederlandse krijgsmacht heeft volgens de regering meer aanpassingsvermogen, snelheid en voortzettingsvermogen nodig. Dat laatste kan alleen maar worden gerealiseerd als de opkomstplicht wordt geactiveerd.'
In Duitsland breken politici bij zowel de sociaaldemocratische SPD als de christendemocratische CDU een lans om tenminste het debat te voeren over de herinvoering van de dienstplicht.
Poetin gaat nooit doorstoten tot aan de Maas of de Schelde.
Oud-kolonel Roger Housen
Hoe zit dat bij ons ? In België kwam er in 1992 een einde aan de dienstplicht voor mannen. De duur varieerde, maar meestal kwam die neer op een periode van 6 maanden tot 3 jaar. De wetgeving is niet meer van toepassing sinds de lichting van 1994.
Toenmalig defensieminister Leo Delcroix (CVP) gooide de wet echter niet in de prullenmand. Mits een parlementaire meerderheid kan de dienstplicht opnieuw geactiveerd worden.
Maar zou het dan zover kunnen komen ? Dat ligt moeilijk, zegt Roger Housen. Heel moeilijk. De oud-kolonel noemde de dienstplicht ooit 'georganiseerde geldverspilling'. Ook na de Russische invasie blijft hij die mening trouw. Temeer omdat de context sinds de 20ste eeuw grondig is veranderd. 'Oorlogvoering is zo complex geworden, en de wapensystemen zo hoogtechnologisch, dat een kandidaat-militair niet binnen het halfjaar gevormd kan worden.'
Housen geeft het voorbeeld van zijn tijd als commandant van het pantserinfanteriebataljon van Leopoldsburg. 'Zelfs voor het laagste niveau van dat bataljon waren er minimaal 13 tot 16 maanden nodig om voldoende getraind te zijn. Een legerdienst die zo lang duurt is maatschappelijk niet haalbaar.'
En dan is er nog de praktische kant. 'Wij hebben gewoonweg de capaciteit niet meer', zegt Jasper Pillen, defensie-expert bij Open VLD. 'Sinds de val van de Berlijnse Muur heeft Defensie een enorme terugval gekend van zo'n 60.000 naar 25.000 beroepsmilitairen. Kazernes werden massaal gesloten. Waar zouden we dan die duizenden jongeren te slapen leggen en trainen ?'
Het kabinet van minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) bevestigt dat het leger 'middelen, personeel, noch infrastructuur heeft voor de onmiddellijke herinvoering van de dienstplicht'.
Los van alle ideologie vraagt Pillen zich af of het zinvol is om mensen die op hun 18 jaar een academische of professionele loopbaan in het vooruitzicht hebben, te dwingen om die plannen een jaar on hold te zetten.
En dan ligt België nog waar het ligt : omgeven door NAVO-landen. 'Vladimir Poetin gaat nooit doorstoten tot aan de Maas of de Schelde', zegt Housen. De nood is dus minder hoog voor parate bevolking die elk moment de wapens kan opnemen. 'Maar als we ooit in zo'n situatie terechtkomen als in de beide wereldoorlogen, zullen we net zoals de Oekraïners wapens uitdelen zodat mensen hun huis, straat of wijk kunnen verdedigen.'
Als we dan toch moeten denken aan een aanvulling bovenop beroepsmilitairen, dan liggen de reservisten eerder voor de hand. Dat zijn burgers die naast hun gewone job enkele dagen per jaar terugkeren naar Defensie voor de zogenaamde wederoproepingsdagen, waarbij ze leren schieten of manoeuvres uitvoeren.
Op dit moment bestaat die groep uit 1.300 mensen, een beperkte poel. Minister Dedonder is wel van plan om de roeping aantrekkelijker te maken, onder meer door de flexibilisering van het statuut.
De minister van Defensie maakt eveneens werk van de 'dienst collectief nut', naar eigen zeggen een innovatief en realiseerbaar project in samenwerking met grote industriële sectoren.
Het project moet ervoor zorgen dat jonge werkzoekenden of mensen met een uitkering terechtkunnen bij Defensie voor een opleiding. De jongeren krijgen een vergoeding bovenop hun uitkering. Na verloop van tijd ligt een job bij Defensie in het verschiet, maar de jongeren blijven eveneens beschikbaar voor de arbeidsmarkt - die nog steeds in brand staat.
'Gezien de realiteit op de arbeidsmarkt slaan we de handen in elkaar met grote sectoren om de beste oplossing te vinden voor alle betrokkenen', aldus het kabinet-Dedonder.
De dienstplicht is dus niet voor morgen. Wel bestaan er al langer voorstanders van een maatschappelijke betrokkenheid die ruimer gaat dan het leger alleen.
Zo ook Frans president Emmanuel Macron. Vanaf 2024 zou Frankrijk beginnen met de 'sociale dienstplicht' die de 'nationale cohesie' moet bevorderen. Jongeren van 16 jaar moeten dan enkele weken voor een vereniging of een overheidsinstelling werken die niet per definitie te maken heeft met Defensie.
Ook in eigen land lijkt die piste plausibeler dan de klok terugdraaien naar de tijd vóór 1992.
'Binnen een maatschappelijke dienstplicht waarin het leger slechts één van de opties is - naast pakweg de zorg - kan Defensie zeker een rol opnemen', zegt Housen.
www.knack.be/dienstplicht .
door Tex Van Berlaer – Journalist Knack.be In onze buurlanden doet de Russische agressie in Oekraïne het debat over de verplichte dienstplicht oplaaien. Hoe zit dat bij ons ? Volgens defensieminister Ludivine Dedonder (PS) is er daarvoor een gebrek aan middelen, personeel en infrastructuur. De gedachte is misschien ook bijLees verder
door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke . Wanneer het oorlog is en economische onzekerheid domineert, investeer je als belegger best in goud en anno 2022 ook in de cybermunt bitcoin. Van aandelen blijft men best weg. Een advies dat wat kort door de bocht is, zo blijkt nu. Niets ergerLees verder
COMMENTAAR – door Luckas Vander Taelen – www.doorbraak.be . Het is niet echt verrassend dat een jongerenafdeling van een partij er originele en gedurfde standpunten op nahoudt. Jong VLD haalt het zelfs in zijn hoofd om aan het parlement meer macht te willen geven. De Jongsocialisten willen dan weer tegen deLees verder
Naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van het Taal Aktie Komitee (TAK) nodigen we jullie van harte uit op een door ons georganiseerde feestelijke receptie, die op 26 maart plaatsvindt in het vroegere ‘Historisch Museum van de Vlaamse Strijd’ in Bellem, deelgemeente van Aalter. Eerst gedenken, dan vieren. Op 26Lees verder
BRUSSEL Het federale parlement stemde het wetsvoorstel van Kamerlid Peter Buysrogge weg om het Park van Laken open te stellen voor het publiek. Opvallend, aangezien de meeste meerderheidspartijen zelf openlijk voorstander zijn om dit domein openbaar te maken, ook in het Brusselse parlement. “Men deed zelfs niet de moeite omLees verder
De regering-De Croo besliste om de kernuitstap uit te stellen. Kamerlid Bert Wollants (N-VA), die zich al jarenlang verzet tegen de kernuitstap, reageert zowel opgelucht als verbolgen : “Het is alvast goed dat de kernuitstap er niet komt in 2025. Laten we echter niet vergeten dat de regering-De Croo eenLees verder
Infrabel is verantwoordelijk voor het onderhoud en het beheer van de infrastructuur van de spoorwegen. Daaronder valt ook het beheer van de bermen en de aangrenzende zones naast de sporen. Het is nodig om regelmatig snoeiwerken uit te voeren zodat de begroeiing naast de sporen niet te omvangrijk wordt enLees verder
Zitting van dinsdag 29 maart 2022 “Da Capo”, Lintsesteenweg, 1A in 2540 Hove – 20.00u. Openbare zitting P.1. Verhindering raadslid De gemeenteraad neemt kennis van de verhindering van mevrouw Diane Tinnemans als raadslid. P.2. Aanduiding vervangend voorzitter gemeenteraad De gemeenteraad neemt er kennis van dat de heer Luc Vuylsteke deLees verder
door Julien Borremans in ’t Pallieterke . Er zijn nog zoveel vragen over de wantoestanden en het gebrek aan controles in de Vlaamse kinderdagverblijven dat er in het Vlaams Parlement een speciale onderzoekscommissie komt. De aanleiding vormt de dood van een kind van amper zes maanden dat stierf ten gevolgeLees verder
De lokale politie HEKLA wil waarschuwen voor mensen die deur aan deur gaan om kledij en/of andere voorwerpen te verkopen en op die manier mensen proberen op te lichten. Onze politiezone krijgt af en toe meldingen van deur-aan-deurverkopers die mensen proberen op te lichten. De oplichters bellen aan en doenLees verder