Het post-corona economisch herstel komt nu volop op gang. Eind 2022 zit Europa opnieuw op het pre-coronapeil qua bbp en welvaart. Nadeel is wel dat de kloof met de VS zal toenemen. Daar slaat de groeimotor veel beter aan.Dit jaar zal de groei in de 19 eurolanden gezamenlijk 4,3 procent bedragen, een half procent meer dan dit voorjaar voorspeld. Volgend jaar houdt de commissie rekening met 4,4 procent groei. De economische opleving volgt op een ongekende krimp met 6,6 procent in 2020. De voorspelde groei is de hoogste sinds 1988. Al moeten we opletten met vergelijkingen; het gaat hier om een inhaalbeweging na de grootste krimp sinds WO II. De toenemende consumptie sinds de versoepelingen, de bedrijven die opnieuw aanwerven, de investeringen die zowel privé als publiek worden aangezwengeld : het stuwt de economie richting nieuw normaal. Tegen eind 2022 zou de Europese economie opnieuw op het pre-coronaniveau zitten. Sneller dan verwacht volgens verschillende economen.
Toch is er geen reden tot euforie. Het Europese herstel is trager dan dat in de grootste economie ter wereld : de Verenigde Staten. En daardoor lossen we niet alleen de rol met de Aziatische groeilanden die er na strenge lockdowns weer snel bovenop kwamen.
Meer groei nodig
Economie is natuurlijk geen loopwedstrijd, maar Europese leiders pochen graag dat de EU de grootste zone ter wereld is met moderne economische activiteit. Klopt, maar om die positie te behouden is meer groei nodig. Ter vergelijking : voor dit jaar wordt in de VS niet alleen een groei van meer dan 6 procent verwacht, ze volgt ook op een minder zware Amerikaanse coronaklap : min 3,5 procent.
Gevolg is dat de Amerikaanse economie volgend jaar 50 procent groter zal zijn dan in 2000 terwijl de Europese met 25 procent gegroeid zal zijn. Dit heeft niet alleen te maken met corona, maar ook met het feit dat Europa er langer over heeft gedaan om uit de financiële crisis van 2008 te komen. Plus dat de eurozone nog een eurocrisis in Griekenland moest counteren.
Het welvaartsverschil VS-EU steeg van 20 procent in de jaren ’90 tot 30 procent vandaag. Corona en de aanpak ervan hebben die kloof vergroot. De VS koos voor minder strenge lockdowns. Het relancebeleid over de grote plas is indrukwekkender en wordt sneller uitgerold. 750 miljard dollar relance wordt in de EU gespreid over verschillende jaren. In de VS wordt dit jaar direct 1.900 miljard dollar in de economie gepompt. Daarbij ook consumptiecheques die de gewone Amerikanen direct uitgeven.
Europa kan via de handel met de VS natuurlijk profiteren van dat herstel. Maar als men hier de kloof met de VS niet wil doen vergroten, of zelfs verkleinen, zijn andere zaken nodig dan het economische wagonnetje van Washington te zijn. Bovendien jaagt de Amerikaanse relance de grondstofprijzen de hoogte in op de wereldmarkten. In verhouding zijn die voor het minder snel groeiende Europa duurder. Zo vloeit koopkracht weg naar het buitenland. Komt er nog bij dat ook de prijzen van componenten zoals chips gestegen zijn en er in de EU te weinig fabrieken zijn om aan die vraag te voldoen.
Herstel en relance
Het is in deze rubriek al vaak gesteld : herstel en relance moet er ook met hervormingen komen. En dan denkt men in de EU aan een beter werkende arbeidsmarkt. In de VS is dat al veel langer een prioriteit. In die zin dat ze belangrijker is dan het beheersen van de inflatie. Een arbeidsmarkt op volle toeren doet de krapte toenemen en jaagt de lonen omhoog. Als meer mensen werken en geld uitgeven, stimuleert dit de inflatie. In de VS gaat die zo boven de 2 procent, maar men beschouwt dat daar niet als een probleem. In de eurozone en zeker Duitsland is de inflatie-angst groter. De modernisering van de arbeidsmarkt verloopt hier ondertussen te traag, ook en vooral in België.
Een manier om de kloof met de VS te verkleinen is een sterkere Europese productiviteitsgroei. Alleen is ook dat zeer lastig. Productiviteitswinsten zijn in een diensteneconomie als de EU moeilijker te realiseren. En beleidsmaatregelen zoals uitrollen van 5G en meer innovatie die de productiviteit moeten aanzwengelen blijven ondermaats.
Foto's (c) Gazet van Hove.
