door Karim Van Overmeire in 't Pallieterke .
Bij de inboedel van mijn veel te vroeg overleden vriend Bart Waegeman bevond zich een mooie boekencollectie. Mijn oog viel daarbij op een kleine vergeelde brochure met de titel ‘Elementaire Wellevendheid’. Het was een derde druk, in 1957 uitgegeven door de Heilig Grafschool van Turnhout. De naam van de auteur is niet vermeld. Het boekje was specifiek voor jongedames geschreven. Ik weet niet of er ook een versie voor jongens is gedrukt. Ik herinner me wel nog dat mijn eigen schoolrapporten in het lager onderwijs een beoordeling voor ‘wellevendheid’ voorzagen.
In de brochure wordt aan de jongedames uitgelegd hoe men mensen moet aanspreken, hoe de tafel moet worden gedekt, hoe men de trappen moet afdalen, hoe men een lepel moet vasthouden, welke boeken men mag lezen, hoe men een brief moet frankeren en nog veel meer. Hyacinth Bucket – it’s Bouquet! – zou glunderen.
De brochure biedt niet alleen een inkijk in de gedachtewereld van twee of drie generaties geleden, maar laat ook toe om een vergelijking te maken met de stand van de wellevendheid vandaag. Sommige regels gelden nog altijd (‘Het is grof onwellevend op muren of meubels te schrijven.’) terwijl andere misschien toch wel een beetje gedateerd zijn (‘Een welopgevoede leerlinge kijkt onder de les niet op haar horloge om te zien hoelang zij het nog uithouden moet.’).
Ik wil het verleden niet idealiseren. Ook in 1957 zullen er heel wat onbehouwen mensen in Vlaanderen hebben rondgelopen. Mijn buikgevoel zegt me echter dat we er inzake wellevendheid globaal gezien op achteruit zijn gegaan. Het lijkt alsof een als vrijheid vermomde gemakzucht de voorbije decennia terrein gewonnen heeft op de ‘karaktervorming en deugdbeoefening die de grondslag uitmaken der ware wellevendheid’, zoals ik in de brochure lees.
Of toch niet ? Is knorren op een ontspoorde jeugd niet van alle tijden ? ‘De jeugd van tegenwoordig houdt van luxe, heeft slechte manieren, veracht gezag en heeft geen respect voor ouderen.’ U las net een citaat dat aan Socrates wordt toegeschreven en dat zo’n 2500 jaar oud is. Ook in de brochure uit 1957 wordt er flink gefoeterd : ‘De moderne jeugd heeft het ook verleerd “dank u” te zeggen’, en verder : ‘Het groot gebrek van het moderne meisje is haar nonchalance, die zich soms brutaal uit in haar weinig verzorgde kleding op straat.’ Het lijkt alsof elke oudere generatie met zorg en ergernis naar het gedrag van jongeren kijkt.
Is ‘de jeugd van tegenwoordig’ daadwerkelijk minder gemanierd dan vroeger of veranderen de opvattingen over wellevendheid met elke nieuwe generatie ? Goede manieren zijn geen vaststaand gegeven. Ze verschillen per tijd, cultuur en context. Als jongeren zich vandaag directer en mondiger uitdrukken, dan heeft dit veel te maken met het feit dat de hele samenleving informeler is geworden. Een duidelijk hiërarchische samenleving heeft plaats gemaakt voor een cultuur van gelijkwaardigheid. Autoriteit verwerft men niet langer door titels, maar door realisaties. Dat vind ik op zich geen slechte evolutie.
Jongeren van nu groeien op in een snel veranderende, prestatiegerichte en digitaal verbonden wereld. Nieuwe vormen van communicatie hebben nieuwe omgangsvormen voortgebracht. Korte digitale berichten, emoji’s en het ontbreken van formele aansprekingen kunnen door oudere mensen – mezelf inbegrepen – worden opgevat als slordig of respectloos. Maar zijn ze dat ook ?
Laten we ons hoeden voor selectieve waarneming. Negatief gedrag krijgt meer aandacht dan positief gedrag. En begrijp me niet verkeerd : we hebben een gigantisch probleem met agressief schorremorrie dat zeker in onze steden de samenleving verziekt. De vele incidenten mogen ons evenwel niet blind maken voor het feit dat veel jonge mensen toonbeelden zijn van hoffelijkheid en hulpvaardigheid. Dat is althans mijn persoonlijke ervaring en hopelijk ook die van u. ‘Elementaire Wellevendheid’ gaat niet over de kennis van de regels dan wel over de toepassing ervan. Dat vraagt een voortdurende strijd tegen de eigen gebreken en gemakzucht. Elke dag opnieuw, door jong en oud.
foto's (c) Gazet van Hove.
door Karim Van Overmeire in ’t Pallieterke . Bij de inboedel van mijn veel te vroeg overleden vriend Bart Waegeman bevond zich een mooie boekencollectie. Mijn oog viel daarbij op een kleine vergeelde brochure met de titel ‘Elementaire Wellevendheid’. Het was een derde druk, in 1957 uitgegeven door de HeiligLees verder
Albrecht Rodenbachschool en ‘t Groen Schooltje : digitaal aanmelden en dan inschrijven Het volgende schooljaar lijkt misschien nog ver weg, maar het is nu het moment om je kind(eren) in te schrijven. Of het nu de eerste schoolervaring is voor je kindje of een overstap naar een andere school inLees verder
Tijdens de eindejaarperiode kan u bij ons terecht op de normale openingsuren en dat tot en met woensdag 24 december 2025. Daarna zijn onze diensten gesloten op 25 en 26 december en op 1 en 2 januari 2026. Vanaf maandag 5 januari 2026 kan u weer bij ons terecht. Via ons digitaal loket blijvenLees verder
Dit punt kwam ter sprake op de jongste gemeenteraad bij de bespreking van het meerjarenplan 2026-2031. De gemeente Hove wil jonge huisartsen aantrekken via een vestigingspremie. De groen-linkse fractie Hove Beweegt diende een amendement in om dit tegen te houden. “Dit is niet de taak van de gemeente. Er moetenLees verder
redactie Buitenland ’t Pallieterke . Terreurgroep Islamitische Staat (IS) roept moslimvluchtelingen in België op om feesten, synagogen en kerken aan te vallen. Dat doet de islamistische terreurgroep na de aanslag in Sydney. In een nieuwsbrief die IS donderdag publiceerde, wordt de aanslag op Bondi Beach in Sydney een “springplank om opLees verder
vrijdag 9 januari 2026 – 20.00 uurzaal “Da Capo”, Lintsesteenweg 1A in Hove5 euro Lezing door dokter Dirk Avonts – voorheen huisarts, gastdocent UA en UG en co-auteur van het boek ‘Natuur op doktersvoorschrift’ – georganiseerd door de Milieuraad en Natuurpunt Zuidrand.Dat natuur je gelukkiger en gezonder maakt, is eenLees verder
Zuidrand Klassiek! is een cyclus klassieke concerten, die van eind september tot eind april wordt georganiseerd op verschillende locaties in de Antwerpse Zuidrand. De eerste reeks liep van september 2006 tot april 2007 en had plaats in drie deelnemende gemeenten : Edegem, Hove en Boechout. Ondertussen is de samenwerking uitgegroeid totLees verder
De Wouwstraat, een grensstraat tussen Hove en Mortsel, is na maanden werken heraan gelegd. Fietsers die van Hove komen en richting Mortsel aan de spoorwegbrug ter hoogte van kasteel Cappenberg (Ritmica) rijden, moeten ter hoogte van het T-kruispunt met de Leliestraat deze straat oversteken en aan de rechterzijde op MortselsLees verder
door Bart Maddens in ’t Pallieterke . Hoe meer mensen op elkaar lijken, hoe meer ze de neiging hebben om elkaar te haten. Freud schreef dat toe aan wat hij noemde het narcisme van de kleine verschillen. Als er teveel overeenkomsten zijn met iemand anders, dan ervaren we dat alsLees verder
UITNODIGINGZondag 25 januari 2026 om 11.30 uurZaal “DA CAPO” – Lintsesteenweg 1A in Hove Beste Davidsfondsleden en -sympathisanten, Traditioneel zetten we het nieuwe jaar in met ‘Toast Literair’ waar we toasten op het ‘Nieuwe Jaar 2026’ ’ en waar we jullie graag vergasten op een fijn literair moment.Voor deze editieLees verder