COLUMN - door Pieter Bauwens - www.doorbraak.be .
Maasmechelen heeft de twijfelachtige eer de gemeente te zijn met de hoogste invaliditeitsgraad ten noorden van de taalgrens : 15,2 procent van de bevolking op beroepsactieve leeftijd ontvangt er een uitkering wegens langdurige ziekte. Daarmee laat de Limburgse gemeente amper acht gemeenten in heel Wallonië achter zich.
Jarenlang wezen Vlaamse politici terecht op de inactiviteitscultuur in het zuiden van het land. Vlaanderen werkte. Dat was het verhaal, en het klopte grotendeels. Tot de cijfers van het Intermutualistisch Agentschap, uitgebracht door HLN deze week, toch enkele kanttekeningen bij dat verhaal zetten.
Opeenvolgende regeringen hebben de voorbije tien jaar de werkloosheidsval aangepakt, de degressiviteit van uitkeringen versterkt, de activering opgeschroefd. We moesten naar 80 procent werkzaamheidsgraad, werken moest lonen. De voordeur van de sociale zekerheid werd smaller gemaakt.
Maar de achterdeur bleef wagenwijd open staan. Wie niet meer als werkloze werd geregistreerd, verschoof naar de kolom van de ziekteverzekering in de statistieken. Langdurig ziek is juridisch en sociaal een meer comfortabele status : minder stigma, minder verplichtingen, een stabielere uitkering.
Professor Stijn Baert (UGent) zei het deze week onomwonden : de regering heeft de werkloosheid verstrengd, maar die mensen zijn daardoor niet aan het werk. Ze kozen de weg van de minste weerstand, richting ziekteverzekering.
Limburg telt vandaag ruim 45.000 langdurig zieken. In heel België steeg het aandeel van 3,7 naar 8,1 procent van de beroepsbevolking. En die stijging vertraagt niet.
Marco, 56 jaar, ex-kok, langdurig ziek wegens clusterhoofdpijn, zegt aan HLN : ‘Dat is niet mijn prioriteit, mijn gezondheid gaat voor.’ Hij werkt één dag per week als vrijwilliger, heeft toestemming van zijn ziekenfonds, en krijgt binnenkort een invaliditeitspensioen. Marco liegt niet. Hij reageert volkomen rationeel op de prikkels die het systeem hem geeft. Dat is nu net het probleem.
Wanneer rust rationeler is dan werk, dan is het systeem dat die keuze aantrekkelijk maakt het schandaal
Wanneer rust rationeler is dan werk, wanneer een uitkering stabieler is dan een laagbetaalde job, dan is niet de individuele keuze het schandaal, maar het systeem dat die keuze aantrekkelijk maakt. Het systeem is gebouwd door vakbonden die elke controle bestrijden als een aanval op zieken, door (politieke) ziekenfondsen die artsen onder druk zetten om attesten af te leveren, en door regeringen die de fundamentele hervorming altijd voor zich uitschoven.
Het mijnverleden van Maasmechelen speelt mee, de laatste generatie mijnwerkers draagt de lichamelijke tol van zwaar werk. Maar het verklaart niet waarom jongeren in diezelfde gemeente uitpakken dat ze ‘zomaar niet werken’.
De sociale zekerheid is federaal, de arbeidsmarkt is gedeeltelijk geregionaliseerd. De VDAB heeft geen vat op langdurig zieken zolang de arts het ziektetraject beheert. Vlaanderen betaalt de rekening via de transfers, maar houdt niet de vinger aan de pols.
Als Maasmechelen Waalse inactiviteitscijfers haalt, is de vraag onvermijdelijk : wat zou er gebeuren als Vlaanderen zelf kon bepalen hoe streng de controle verloopt, hoe snel een re-integratietraject wordt opgestart, hoe de uitkering evolueert in functie van de bereidheid tot activering ? Het antwoord kent iedereen. Maar wie durft het hardop te zeggen in een federale coalitie waar Franstaligen elke minimale staatshervorming blokkeren ?
De Waalse ziekte is geen geografisch fenomeen, het is een systeemziekte
Een federaal systeem dat Wallonië al decennialang niet activeerde, activeert nu ook delen van Vlaanderen niet meer. De Waalse ziekte is geen geografisch fenomeen, het is een systeemziekte. En ze verspreidt zich noordwaarts.
De enige remedie is ofwel een herfederalisering van de controle op ziekte-uitkeringen, met echte tanden, niet de tandeloze re-integratietrajecten van vandaag. Maar dat werkte in het verleden ook niet. Ofwel een volledige regionalisering van de sociale zekerheid, zodat Vlaanderen zelf kan kiezen hoe het zijn welvaartsstaat inricht en bewaakt.
Alles daar tussenin is symptoombestrijding.
Pieter Bauwens is sinds 2010 hoofdredacteur van Doorbraak. Journalistiek heeft hij oog voor communautaire politiek, Vlaamse beweging en religie.
COLUMN – door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be . Maasmechelen heeft de twijfelachtige eer de gemeente te zijn met de hoogste invaliditeitsgraad ten noorden van de taalgrens : 15,2 procent van de bevolking op beroepsactieve leeftijd ontvangt er een uitkering wegens langdurige ziekte. Daarmee laat de Limburgse gemeente amper acht gemeentenLees verder
Caroline Van den Berghe, Helen Goedgebeur Paperback met flappen, 224 blz. – ISBN 978-94-6530-379-6 / € 24,50 – Publicatiedatum : 5 mei 2026 Mogen advocaten liegen ? Kan de politie ons onder hypnose verhoren ? Kan ik in een assisenjury terechtkomen ? Waarom kan een cold case ooit verjaren ? Is erLees verder
Iedereen welkom op het startmoment van onze BioBlitz-campagne op vrijdag 22 mei om 19.30 uur in het Frijthout (toegang Oudstrijdersstraat) ! Burgerwetenschap – of ‘citizen science’ – zit sterk in de lift. Steeds meer mensen helpen mee om natuurgegevens te verzamelen. Die evolutie levert een schat aan waardevolle informatie opLees verder
Luk Lemmens op toer – van VOLKSUNIE tot NU : verhalen over 50 jaar Vlaamse politiek donderdag 21 mei 2026 – 19:00u. Na een geslaagde eerste lezing bij Jong N-VA startte eerste gedeputeerde Luk Lemmens vanaf september 2025 met een toer langs de lokale afdelingen. De bedoeling: zijn politieke verhaal brengenLees verder
Na een uitgebreid debat over de toestand van de gemeentelijke personeelsformatie volgde er onmiddellijk nog een paar pittige opmerkingen over de gemeentefinanciën op de Hovese gemeenteraad. Raadslid Diederik Vandendriessche (HB) vroeg of “het bestuur gaat sleutelen aan het meerjarenplan, want het gemeentepersoneel stelt dat ze het vele werk niet rondLees verder
door Roan Asselman – www.doorbraak.be . Na een spraakmakende eerste aflevering met Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken, neemt oud-journalist Rik Van Cauwelaert plaats voor de microfoon van Jinnih Beels. In de tweede aflevering van ‘De Dwarsliggers’ hebben Van Cauwelaert en Beels het over de vaderlandse journalistiek, verspilling van talent in het parlement,Lees verder
COLUM – door Jan Denys – www.doorbraak.be In 1986 ontmoette ik voor het eerst iemand met een stevig maatschappelijk gewicht. Als vertegenwoordiger van het tijdelijke personeel in het Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving (HIVA) volgde ik de raad van bestuur. Die werd geleid door Willy D’Havé, op dat moment ook deLees verder
REGIO In een aantal Hovese straten zijn er geregeld straatlampen stuk. Het is er erg donker ’s avonds en tijdens de nacht. De automobilisten rijden er ook aanzienlijk trager. Zwakke weggebruikers voelen zich er onveilig, zeker voetgangers als sommige fietsers die geen verlichting op hun fiets hebben. Een aantal inwonersLees verder
Vanaf september 2026 geeft circusschool Art To Move les in de Sint-Lodewijkkerk in Mortsel. En de buurt mag meebepalen welke andere invullingen het gebouw krijgt. Eerste concrete invulling kerk in kader kerkenbeleidsplan B-kerken Een B-kerk is een kerk die op termijn een nieuwe bestemming krijgt. Het lokaal bestuur start parallelLees verder
Op de laatste gemeenteraad van april jl. kwam er een uitgebreid debat tot stand na een interpellatie van raadslid Tyson Kouraichi (HB). De interpellant stelde een hele reeks vragen . “we lazen in het verslag van het College van Burggemeester en Schepenen van 30 maart iets over de toekomst vanLees verder