door Guido Cardinaels - www.doorbraak.be .
Guido Cardinaels : ‘De grootste bedreiging voor de academische vrijheid is subtieler en destructiever dan directe politieke bemoeienis : de almacht van het kapitaal.’
Met de aanstelling van Petra De Sutter als rector van de UGent vervaagt de grens tussen wetenschap en politiek.
De scheiding tussen kerk en staat geldt als een van de grootste intellectuele triomfen van de moderniteit. Het kostte eeuwen van strijd om de wetenschap te ontworstelen aan de verstikkende greep van religieuze dogma’s. Vandaag staan we voor een vergelijkbare uitdaging. Om de objectiviteit en de geloofwaardigheid van kennis te bewaken, is een radicale nieuwe grens nodig : de scheiding tussen wetenschap en politiek.
Nergens wordt de noodzaak hiervan zo pijnlijk duidelijk als aan de Universiteit Gent, die met de aanstelling van voormalig vicepremier Petra De Sutter als rector de grens tussen wetenschap en politiek definitief heeft uitgewist. De Sutter is niet direct een nieuwe paus, maar is en blijft een politiek symbool, en dus een gevaar voor vooringenomenheid en gebrek aan objectiviteit, vooral in de huidige klimaatdiscussie.
De parallellen met het religieuze verleden zijn treffend. Waar vroeger de kerk dicteerde welke kosmologische wetten moreel acceptabel waren, probeert de hedendaagse politiek de wetenschappelijke realiteit naar haar hand te zetten. Wanneer een universiteit wordt geleid door iemand die jarenlang aan de knoppen van de uitvoerende macht zat, is de schijn van politieke inkleuring institutioneel verankerd. Wetenschappelijke data dreigen zo geen objectieve feiten meer te zijn, maar strategische munitie voor beleidsmakers.
Dat beschadigt de geloofwaardigheid van het academische bedrijf fundamenteel. Wetenschap levert feiten, geen waarden. Neem de stikstofcrisis in Vlaanderen.
Wetenschappers kunnen de depositie en de impact op de biodiversiteit berekenen. Maar de beslissing hoe die lasten worden verdeeld tussen landbouwers en industrie is een puur politieke en morele afweging. Wanneer de politiek zich achter ‘de wetenschap’ verschuilt om pijnlijke keuzes te depolitiseren, en de universiteitstoppen die politieke taal spreken, transformeert de wetenschap van een baken van waarheidsvinding in een instrument van de zittende macht.
De grootste bedreiging voor de academische vrijheid is subtieler en destructiever dan directe politieke bemoeienis : de almacht van het kapitaal. De doctrine van academische onafhankelijkheid is een nobele illusie; in de praktijk wordt de richting van het onderzoek bepaald door de portemonnee. Universiteiten zijn getransformeerd tot markt-gedreven kennisfabrieken waar professoren noodgedwongen tot voltijdse subsidiejagers zijn verworden.
Universiteiten zijn getransformeerd tot marktgedreven kennisfabrieken waar professoren noodgedwongen tot voltijdse subsidiejagers zijn verworden
Die perverse dynamiek is pijnlijk zichtbaar in de farmaceutische sector. Multinationals financieren op grote schaal universitair onderzoek en klinische studies. Dat leidt onvermijdelijk tot een risico op publication bias : onderzoeken met een negatief resultaat voor de sponsor verdwijnen in een la, terwijl gunstige data breed worden uitgemeten.
De vrije denker dreigt zo een loonarbeider te worden van de hoogste bieder. Ook de overheid stuurt via competitieve geldstromen en strategische economische agenda’s aan op direct toepasbare, rendabele kennis, waardoor onafhankelijk fundamenteel onderzoek – de zoektocht naar kennis om de kennis zelf – langzaam opdroogt.
De conclusie is onvermijdelijk. Net zoals de rede ooit bevrijd moest worden van het religieuze altaar, moet zij nu worden beschermd tegen de vergaderzalen van de politiek en de balansen van de markt. Een universiteitstoptalent moet de onafhankelijkheid bewaken, mag niet de belichaming zijn van de politieke machtsstructuren. Pas wanneer de politieke agenda en de commerciële portemonnee de pen van de onderzoeker niet meer sturen, is de wetenschap werkelijk vrij.
Guido Cardinaels is doctor in de rechten en MBA. Hij is auteur van 'De Scheve Maatschappij' (2021).
foto's (c) Gazet van Hove.
door Guido Cardinaels – www.doorbraak.be . Guido Cardinaels : ‘De grootste bedreiging voor de academische vrijheid is subtieler en destructiever dan directe politieke bemoeienis : de almacht van het kapitaal.’ Met de aanstelling van Petra De Sutter als rector van de UGent vervaagt de grens tussen wetenschap en politiek. DeLees verder
Samen met het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) bouwden we een fietstunnel onder de expresweg (N171) : de Margriet Ballegeertunnel. Je bent op woensdag 2 september welkom op de feestelijke inhuldiging van deze tunnel en muurschildering ! In het nieuw Samen met de tunnel maakten we de volledige projectzone fietsvriendelijk.Lees verder
Als we “rijkste inwoners” meten aan het meest recente mediane administratieve beschikbare inkomen per gemeente (2023), dan is de top in Vlaanderen: Rang Gemeente Mediaan inkomen 1 Kraainem € 36.359 2 Tervuren € 35.814 3 De Pinte € 35.757 4 Oud-Heverlee € 35.744 5 Wezembeek-Oppem € 35.552 Opvallend is dusLees verder
Ook dit jaar zijn er terug handhavers van OVAM op de ZomerEndFeesten Wist je dat… zwerfvuil in de top 3 staat van de grootste ergernissen van de Vlaming? (*) Daarom roepen we, net voor de ZomerEndFeesten, iedereen op om komende vrijdag en zaterdag (maar ook alle dagen ervoor en erna) attent teLees verder
Mortsel-Lier / Seininrichtingswerken We vernieuwen de seininrichting tussen de Drabstraat in Mortsel en de Ernest Claeslaan in Lier. Deze werken zijn nodig om de veiligheid en continuïteit van het treinverkeer te blijven garanderen. Locatie Tussen de Drabstraat in Mortsel en de Ernest Claeslaan in Lier Planning Begin: mei 2025 Eind: najaarLees verder
Op zaterdag 29 augustus vieren we het 10-jarig bestaan van Sportpark Sneppenbos ! Kom jij mee feesten ? Van 10.00 tot 16.00 uur is iedereen (gratis) welkom voor een dag vol sport, plezier en ontmoeting. We kijken ernaar uit om er samen met jong en oud een onvergetelijke dag van te maken !Lees verder
vandaag op donderdag 27 augustus i.p.v. vrijdag 28 augustus. reden : zomerendfeesten, centrum Hove niet bereikbaar. foto’s (c) Gazet van Hove.Lees verder
Recent herdachten we de dertigjarige verjaardag van “de zaak Dutroux”, de kindermoordenaar uit Charleroi, die heel wat in gang zette in Justitie. Vele mensen zeggen dat je zo’n meervoudig moordenaar maar “ineens tegen de muur moet zetten”, dan zijn we er van af. De laatste effectief ter dood veroordeelde inLees verder
door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke . De geopolitieke onzekerheid doet de rentevoeten op de overheidsschuld in alle Westerse landen toenemen. Maar binnen de Europese Unie ontstaat een tweespalt : België, Frankrijk en in mindere mate Italië behoren tot de slechte leerlingen van de klas. Een aantal Zuid-Europese landen krijgtLees verder
Op dinsdag 1 september, moeten meer dan 1,2 miljoen Vlaamse kinderen terug naar school voor het schooljaar 2026-2027. De verkoop van allerlei schoolmateriaal is al volop aan de gang. Meestal een dure aangelegenheid. Een onderdeel hiervan kan een schooluniform zijn. Vlaamse scholen waar strenge kledingvoorschriften gelden, slaan opnieuw aan enLees verder